„Kościół, pokój i wojna w XX wieku”: czy Franciszek rzeczywiście zdradził nauczanie poprzedników?

Włoski historyk Daniele Menozzi pokazuje, jak doktryna Kościoła zmieniała się w kwestii podejścia do wojny.
Czyta się kilka minut
Daniele Menozzi, Kościół, pokój i wojna w XX wieku // Materiały prasowe PIW
Daniele Menozzi, Kościół, pokój i wojna w XX wieku // Materiały prasowe PIW

Najczęściej wypomina mu się słowa o wojnie w Ukrainie. Zdaniem wielu to największe rozczarowanie minionego pontyfikatu. Czy Franciszek rzeczywiście zdradził nauczanie poprzedników na temat „wojny obronnej”, forsując własne – naiwne i pacyfistyczne koncepcje?

Daniele Menozzi, włoski historyk, specjalizujący się w dziejach religii, pokazuje, jak doktryna Kościoła zmieniała się w tej kwestii w ostatnim stuleciu. Opowieść zaczyna pamiętnymi słowami Benedykta XV o „bezużytecznej rzezi” pierwszej wojny (1917 r.), a kończy wypowiedzią jego imiennego następcy, że dla chrześcijan jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem jest odrzucenie wszelkiej przemocy (Benedykt XVI, katecheza przed modlitwą Anioł Pański, 2007 r.).

Między tymi dwoma wydarzeniami mamy – szczegółowo opisany – niemal cały wiek kościelnego dyskursu teologicznego i etycznego: pacyfistyczne podejście lat 30., koszmar II wojny światowej i Holokaustu, „sprzeciw sumienia” wobec broni nuklearnej, encyklikę „Pacem in terris” Jana XXIII, nauczanie Soboru Watykańskiego II i całkowite odrzucenie konceptu „świętej wojny” przez Jana Pawła II. Co warto wiedzieć, zanim oskarży się Franciszka o zdradę.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

Ilustracja na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 20/2025