Tygodnik Powszechny Nr 22/2026

Grafika na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”
Data wydania:
Numer wydania:
22
Rok wydania:
2026

„Jak być dzisiaj matką bez ocen i wstydu?” – zastanawiają się w rozmowie Justyna Dąbrowska i Paulina Małochleb, autorka książki „Mięśnie mam od miłości”

W numerze także:

A ponadto magazyn literacki "Książki w Tygodniku"

>>> ZOBACZ CAŁOŚĆ >>>

Edytorial

ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Myślę o tym, kiedy przestałem być dzieckiem. Zajęło to trochę czasu

Ks. Adam Boniecki
Choć jakieś elementy z dzieciństwa mi zostały, nie jestem już dzieckiem. Starcy, jeśli nawet przejawiają symptomy zdziecinnienia, nie są dziećmi: są starcami z…

Nie chciałbym być Matką Polką

Przemysław Wilczyński
W dobie demograficznego kryzysu zrobiliśmy z dzieci pozycję w GUS-owskiej tabelce, a z kobiet – niedomagające wykonawczynie patriotycznego planu…

Obraz tygodnia

Leon XIV podczas audiencji generalnej w Watykanie, 29 kwietnia 2026 r. // Fot. IMAGO / VATICAN MEDIA / East News

Leon XIV ogłasza encyklikę o sztucznej inteligencji. Przestrogi i wezwania papieża

Edward Augustyn
Jesteśmy w Watykanie, kiedy Leon XIV ogłasza swoją pierwszą encyklikę „Magnifica humanitas”. Papież ostrzega przed poddaniem AI władzy monopoli i logice zysku…
Kijów po rosyjskim ataku, 24 maja 2026 r. // Fot. Zoya Shu / AP / East News

Obraz tygodnia: najważniejsze wydarzenia od 18 do 24 maja

Toniemy w powodzi newsów, trudno oddzielić sprawdzone od fejków, o zhierarchizowaniu ich wagi nie wspominając. Te były, naszym zdaniem, najważniejsze.
Nagranie z 20 maja, opublikowane na koncie ministra bezpieczeństwa narodowego Izraela Itamara Ben Gvira w serwisie X, po tym, jak siły izraelskie przechwyciły statki flotylli na morzu i rozpoczęły zatrzymywanie setek zagranicznych aktywistów w południowym porcie Aszdod // Fot. AFP / East News

Itamar Ben Gwir poniżał aktywistów płynących do Gazy. To nie pierwszy jego skandal

Karolina Przewrocka-Aderet
Izraelski minister bezpieczeństwa wyśmiewał zatrzymanych aktywistów z flotylli płynącej do Gazy. To kolejny skandal polityka skrajnej prawicy, skazywanego już…
Aleksander Miszalski na spotkaniu z mieszkańcami dzielnicy Stare Miasto w Krakowie, 17 marca 2026 r. // Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl

Miszalski odwołany. Dlaczego prezydent z KO poniósł klęskę w krakowskim referendum

Marek Kęskrawiec
Miszalski poległ w momencie, w którym zaczął wyciągać wnioski ze swych błędów. Jego odsunięcie nie gwarantuje, że miastem zacznie rządzić profesjonalna,…
Olga Tokarczuk, 2023 r. // Fot. Leonardo Cendamo / Getty Images

Wypowiedź Tokarczuk pokazała, jak bardzo boimy się rozwoju AI. Słusznie

Monika Ochędowska
To, co niektórym otwiera „fantastyczne” możliwości rozwoju, innym bardzo poważnie zagraża. Wypowiedź Olgi Tokarczuk o AI podziałała jak katalizator emocji –…
// rys. Bartosz Minkiewicz

Bartosz Minkiewicz Rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

// il. Nikodem Pręgowski dla „TP”

Macierzyństwo pod presją. Jak być dzisiaj matką bez ocen i wstydu

Justyna Dąbrowska, Paulina Małochleb
Paulina Małochleb, autorka książki „Mięśnie mam od miłości”: Kobiety z reguły decydują się mieć dziecko z kimś. Przestańmy więc pytać: „dlaczego Polki nie…

Kraj

Donald Tusk podczas konferencji prasowej "SAFE - bezpieczna Polska" w zakładach zbrojeniowych PIT‑Radwar w Kobyłce pod Warszawą, 27 lutego 2026 r. // Fot. Jacek Marczewski / Agencja Wyborcza.pl

Jachty, laptopy, uzbrojenie za miliony. Tak znika pytanie o prawdziwe miliardy

Marcin Kędzierski
Awanturujemy się o jachty z KPO czy laptopy dla szkół, ale rzadko pytamy, czy wielkie programy państwa naprawdę działają. Bez rzetelnej ewaluacji nie wiemy,…
Siostra Eliza z Filipem i Kacprem. Broniszewice, sierpień 2025 r. // Fot. Krzysztof Szukalski / Dom Chłopaków w Broniszewicach

Wilczyński i siostry z Broniszewic: spór o DPS-y, adopcje i potrzeby podopiecznych

Przemysław Wilczyński, Siostra Eliza Myk, Siostra Tymoteusza Gil
Dominikanki Tymoteusza Gil i Eliza Myk z Domu Chłopaków w Broniszewicach: System jest już teraz niewydolny. Skoro do tej pory Polska nie dawała rady, dlaczego…
Od lewej prof. Łukasz Okruszek, prof. Agata Starosta i prof. Michał Tomza, organizatorzy protestu „3% dla nauki, 100% dla Polski” // archiwum prywatne

Młodzi naukowcy są pod ścianą. „Żyjemy od grantu do grantu”

Anna Goc
Młody doktor w Barcelonie może zarabiać więcej niż profesor na najwyższym szczeblu kariery w Warszawie. Polscy naukowcy mówią głośne „Nie!”

Opinie

Wiec przeciwko narastającej przemocy ze strony osadników wobec Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu. Tel Awiw, 16 kwietnia 2026 r. // Fot. Amir Levy / Getty Images

Omer Bartov: Obecny syjonizm to ideologia żydowskiej wyższości. Powinien zniknąć

Karolina Wójcicka, Omer Bartov
Omer Bartov, historyk Holokaustu: Syjonizm jest rasistowski i przemocowy, a w kontekście wojny w Gazie przyjął też charakter ludobójczy. Stał się odrażający i…
Fot. Abood Abusalama / Middle East Images / AFP / East News

Bożena Keff: Konflikt Izrael–Palestyna ma cechy konfliktu tragicznego

Bożena Keff
W życiu i w historii, inaczej niż w ideologii, zdarza się, że prawda polega na „i to, i tamto”, a nie na „to lub tamto”.

Świat

Namioty uchodźców z południa Libanu na parkingu między ekskluzywną mariną a nowoczesnym sukiem, arabskim targiem. Zderzenie luksusu i wojennej tragedii. Bejrut, 7 maja 2026 r. // Fot. Jan Pocheć

Strefa bezludna. Co się dzieje na południu Libanu

Jan Pocheć
Izraelskie buldożery niszczą wsie szyickie i chrześcijańskie, bez różnicy. Używają fosforu, by uniemożliwić uprawę ziemi, gdyby ludzie chcieli wracać. Ale…
Karoline Leavitt rzeczniczka prasowa Białego Domu, w zaawansowanej ciąży, Melania Trump i prezydent USA na waszyngtońskiej gali, podczas której miała miejsce kolejna próba zamachu na Trumpa. 25 kwietnia 2026 r. // Fot. Kevin Mazur / Getty Images
Wersja audio

Trump chce baby boomu w USA. Pronataliści liczą dzieci

Marta Zdzieborska
Administracja Trumpa zachęca Amerykanów do posiadania dzieci, ale cięcia socjalne, koszty opieki i brak urlopów macierzyńskich mogą zablokować baby boom.
Rhun ap Iorwerth, lider Plaid Cymru, po zdobyciu największej liczby miejsc w wyborach do parlamentu walijskiego. Cardiff, 9 maja 2026 r. // Fot. Ben Birchall / PA / East News

Niepodległość Szkocji, Walii i Irlandii Północnej wraca do gry

Patrycja Bukalska
W Szkocji, Walii i Irlandii Północnej władzę objęli politycy niepodległościowi. Czy te celtyckie regiony zmienią przyszłość Wielkiej Brytanii?

Wiara

// Fot. Krzysztof Kuczyk / Forum
Wersja audio

Księża z internetu. Algorytmy nagradzają konflikt, Kościół traci kontrolę

Monika Białkowska
Coraz więcej młodych duchownych buduje autorytet nie w parafii, lecz w sieci. Algorytmy nagradzają konflikt, radykalizm i poczucie oblężenia. Kościół w Polsce…
Patti Smith i O. Antonio Spadaro w ogrodzie klasztoru karmelitów bosych w Cannaregio (pawilon Stolicy Apostolskiej na 61. Biennale Sztuki Współczesnej w Wenecji), 8 maja 2026 r. // Fot. archiwum prywatne

Patti Smith w pawilonie Watykanu. Kościół i sztuka na Biennale w Wenecji

Edward Augustyn, Antonio Spadaro SJ
Patti Smith śpiewająca w kościele podczas Biennale w Wenecji? Dla o. Antonia Spadaro to nie prowokacja, lecz „modlitwa dźwiękowa”. I znak, że Kościół…

Czytania

Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Tańczący Bóg Michała Anioła. Co zrobić, żeby zobaczyć jego twarz?

O. Wacław Oszajca SJ
Rzeczywistość opowiadamy na wiele sposobów – językiem nauki, filozofii, teologii – z coraz bardziej wyrazistą świadomością, że więcej przed nami niż za nami.
Kardynał Grzegorz Ryś // Fot. Grażyna Makara

Kiedy pomoc człowiekowi staje się powierzchowna i upokarzająca

Kard. Grzegorz Ryś
Przyjęcie człowieka otwiera drogę do tego, aby mu rzeczywiście pomóc. Skromny poziom bycia i konsumpcji czyni nas otwartymi na takie spotkania.

Historia

Kazimierz Krukowski jako Lopek (z lewej) i Adolf Dymsza jako Felek w filmie „Ułani, ułani, chłopcy malowani”, 1931 r. // Narodowe Archiwum Cyfrowe

Lopek. Gwiazda kabaretu, którą kochała przedwojenna Warszawa

Stanisław Calik
Kazimierz Krukowski jako Lopek rozśmieszał przedwojenną Polskę. Jego własne życie okazało się historią teatru, wojny, emigracji i utraconego świata.

Nauka

Zimorodek udający martwego // Fot. Raffaella Coreggioli / Adobe Stock

Zwierzęta mogą nauczyć się, czym jest śmierć. Ale będą ją rozumieć inaczej niż my

Maria Hawranek, Susana Monsó
Susana Monsó, filozofka: Wielu z nas widziało, jak kot znęca się nad myszą. Zabójcze ugryzienie różni się od tej okrutnej zabawy. To dowód na kognitywną…
// Centrum Nauki Kopernik

Strefy Odkrywania, Wyobraźni i Aktywności – niezwykłe miejsca na polskiej mapie nauki dla każdego

W świecie zdominowanym przez ekrany, szybkie przewijanie treści i nieustanny cyfrowy pośpiech coraz więcej osób szuka miejsc, które pozwalają doświadczać…

Kultura

Krystyna Janda w Teatrze Polonia, 2019 r. // Fot. Maciej Zienkiewicz / Forum
Wersja audio

Krystyna Janda. Teatr, życie i demony, z których rodzą się wielkie role

Jacek Wakar
W „Zapętlonej” wraca temat, który od lat towarzyszy najważniejszym rolom Krystyny Jandy: sztuka bywa zawodem, ale czasem staje się świadectwem. I wtedy życie…
Paweł Pawlikowski z nagrodą za reżyserię filmu „Ojczyzna” na festiwalu filmowym w Cannes, 23 maja 2026 r. // Fot. Gonzalo Fuentes / Reuters / Forum

Nagrody w Cannes 2026: Pawlikowski najlepszym reżyserem, triumf skandalicznego Zwiagincewa

Michał Walkiewicz
W Cannes zawiedli mistrzowie. Almodóvar od lat kręci wariacje tego samego filmu, a Koreeda przestrzelił z sentymentalną opowieścią o humanoidalnym robocie. Kto…
John Cassavetes i Peter Falk w filmie „MIKEY I NICKY” („Mikey&Nicky”) – reż. Elaine May, Prod. USA 1976. Dystryb. Past Perfect // materiały prasowe

Powrót filmu „Mikey i Nicky”. Modelowe studium toksycznej męskości

Anita Piotrowska
Męska przyjaźń i walka o przetrwanie w miejskiej dżungli tworzą fascynujący obraz. Nic dziwnego, że Quentin Tarantino tak bardzo zachwyca się filmem Elaine May.
Hans-Georg Schede, BRACIA GRIMM, przełożyła i opatrzyła posłowiem oraz przypisami Eliza Pieciul-Karmińska. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2026 // materiały prasowe

Bracia Grimm nie tylko od baśni. Biografia, która rozbraja czarną legendę

Lektor
Tłumaczka przypomina w posłowiu, że bracia Grimm swoich baśni nie pisali, lecz je zbierali. Biografia pokazuje ich jako gigantów pracy, nauki i kultury.

Felietony

Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Dostałaś niespodziewanie wolny dzień. Co z nim zrobisz?

Olga Drenda
Co człowiek dorosły może zrobić z darem laby, dajmy na to, w Bydgoszczy? Postanawiasz iść, gdzie nogi poniosą, i czekasz na zdarzenia jak z filmu.
Natalia de Barbaro // Fot. Mateusz Skwarczek / Agencja Wyborcza.pl
Wersja audio

Świat pławi się w energii ekstrawertycznej. Na zmianę się nie zanosi

Natalia de Barbaro
Tym, którzy pracują w korpo, funduje się szkolenia typu „Jak zaczarować tłumy” czy „Strategiczna obecność w kanałach społecznościowych”. Choć przydałoby się „…
Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

Zajęci sobą, nie zauważamy, jak kurczy się nasze pole widzenia. To niebezpieczne

Wojciech Bonowicz
To, że częściej pisze się o dobrostanie jednostek, o tym, jak pogodzić się z własnym ciałem i historią, jest pożyteczne. Ale przy takim nastawieniu świat…
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Seriale medyczne oglądamy z zapartym tchem. To, co do nich przyciąga, nie jest oczywiste

Tomasz Stawiszyński
Szpitalny oddział ratunkowy z „The Pitt” – podobnie jak każdy inny oddział ratunkowy na dowolnej szerokości geograficznej – to miejsce, w którym rzeczywistość…

Smaki

Carlo Petrini w towarzystwie księcia Karola i jego małżonki, Florencja, 2007 r. // Fot. Maurizio Degl' InnocentI / PAP / EPA

Umarł założyciel ruchu Slow Food. Kim był Carlo Petrini i ile mu zawdzięcza nasza kuchnia

Paweł Bravo
Z Petrinim jest jak z Freudem lub Marksem: nawet jeśli odrzucamy w czambuł ich koncepcje, to nie możemy już nie operować ich kategoriami.

Zmysły

YFA's Let Girls Play Big Football Day, akcja zachęcająca kluby w całej Anglii do wspierania piłki nożnej dziewczynek, 2023 r. // Fot. Aaron Chown / PA / Getty Images

„Z tej mojej Kamilki sportowca nie będzie”. Czemu dziewczynki porzucają sport

Lena Gontarek, Sebastian Snaczke
Problem nie w tym, że dziewczynki „mniej chcą sportu” albo „się do niego nie nadają”. Przez lata projektowaliśmy system pod potrzeby chłopców.

Dodatki w numerze Nr 22/2026

Grafika na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”Książki w Tygodniku 1/2026

Targi książki w Buenos Aires, 8 maja 2026 r. // Fot. Luciano Gonzalez / Anadolu / Getty Images

W czasie lektury wierszy nasze mózgi pracują na najwyższych obrotach

Maria Hawranek, Maryanne Wolf
Maryanne Wolf, psycholożka i lingwistka: Dzieciom jest dziś o wiele trudniej skupić uwagę. Ale jeśli nie opanują umiejętności czytania na tyle, by czytać…
Łukasz Michalski, dyrektor Państwowego Instytutu Wydawniczego // Fot. Radek Zawadzki / materiały prasowe PIW
Materiał promocyjny

Kultura długiego trwania. 80. urodziny Państwowego Instytutu Wydawniczego

Michał Sowiński, Łukasz Michalski
Łukasz Michalski, dyrektor Państwowego Instytutu Wydawniczego: Naszym obowiązkiem jest ułatwiać dostęp do tekstów ważnych dla dziedzictwa kulturowego, które z…
Jacqueline Harpman, „Ja, która nie poznałam mężczyzn” i „Orlanda”, ArtRage // materiały prasowe

Podwójne życie. Świetne powieści Jacqueline Harpman po polsku

Agata Pyzik
Książki Harpman należy czytać jak powiastki filozoficzne. Mają one w sobie coś z „Metamorfoz” Owidiusza doprawionych myślami Sartre’a.
Komiks „DC Absolute Noir”, scenarzysta: Scott Snyder, Kelly Thompson, Jason Aaron; ilustrator: Nick Dragotta, Rafa Sandoval; tłumacz: Tomasz Sidorkiewicz, Paulina Walenia, Marek Starosta, Egmont // materiały prasowe

Batman absolutny. Nowe wcielenie klasycznego bohatera komiksów

Hubert Sosnowski
Ten komiks zrywa z naszym wyobrażeniem sprawiedliwości. Mroczny Rycerz stał się czempionem klasy pracującej, awatarem naszej złości i bezsilności.
Mircea Cărtărescu, 2026 r. // Fot. Pär Bäckström / TT newsagency / Forum

Mircea Cărtărescu: Bohater „Solenoidu” to sobowtór Franza Kafki

Georgina Gryboś, Mircea Cărtărescu
Wielu chciało wyjaśnić świat, a przecież ważne jest, by się z niego uwolnić. Powieść jest naszym planem ewakuacji – mówi pisarz, Mircea Cărtărescu.
Jarosław Gibas, „Pojednanie z cieniem. Jak zaakceptować mroczną stronę naszej osobowości i przejąć nad nią kontrolę”, wydawnictwo Sensus // materiały prasowe
MATERIAŁ PARTNERA

Pojednanie z cieniem. Jak zaakceptować mroczną stronę osobowości

Cień dawno wykroczył poza koncepcję Carla Gustava Junga i samą psychologię. W skrócie można go dziś rozumieć jako ukrytą część naszej psychiki.
Roman Dziewoński, „Wojciech Młynarski. Mamy taką sytuację”. Wydawnictwo Lira // materiały prasowe
MATERIAŁ PARTNERA

Pierwsza monografia artystyczna Wojciecha Młynarskiego

Niepublikowane dotąd, unikatowe teksty Młynarskiego uzupełnione zdjęciami z prywatnych archiwów zachęcają do lektury książki pełnej wspomnień.
Książki w Tygodniku TP 22-26 // il Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Pod prąd. Jak dziś czytać, rozmawiać i pisać o literaturze

Aleksandra Majak
Krytyka literacka traktuje własnego czytelnika i czytelniczkę pobłażliwie, jak osobę bezkrytyczną, impulsywnie emocjonalną. Czy musi tak być?
Mircea Cărtărescu, „Solenoid”, tł. Joanna Kornaś-Warwas. ArtRage // materiały prasowe

„Solenoid” to rajd bez trzymanki, ucieleśnienie dziecięcych marzeń

Beata Chomątowska
„Solenoid” jest odtrutką na zalew literatury miałkiej, poprawnej i wtórnej. Ale nie tylko o czytelniczą satysfakcję tu chodzi. Ta powieść jest czwartym…
Dawid Kujawa, „W myśl praw geometrii. Jak lewica przestała się martwić i pokochała logikę towarową ”, Filtry, 2025 // materiały prasowe

Poza logiką rynku. Recenzja książki Dawida Kujawy

Adam Woźniak
Dawid Kujawa, jak przystało na filozofa, próbuje podważać obiegowe opinie. Warto go posłuchać. To gość, który ma odwagę myśleć pod prąd.