III Rzeczpospolita: najważniejsze informacje

Wolność bez pieniędzy to niewola w nędzy [Podkast Tygodnika Powszechnego]

Michał Sowiński, Jacek Stawiski, Marta Madejska
Odzyskana wolność czy utracona sprawczość? Rozmawiamy z Martą Madejską i Jackiem Stawiskim o tym, co naprawdę wydarzyło się w Polsce po 1989 roku.
Prezydent Andrzej Duda na Dożynkach Prezydenckich w Warszawie. 15 września 2024 r. // Fot. Paweł Wodzyński / East News
Wersja audio

Po co nam głowa państwa? Jakie kompetencje prezydenta są w Polsce potrzebne

Piotr Śmiłowicz
Silny społeczny mandat i stosunkowo niewielkie uprawnienia: generuje to ogromne napięcia, zwłaszcza jeśli prezydent ma ambicje polityczne, a w kampanii szastał…
Prof. Antoni Dudek. Warszawa, 5 lipca 2024 r. // Fot. Michał Woźniak / East News

Rubikon Antoniego Dudka

Piotr Śmiłowicz
Był czas, gdy jako badacza historii najnowszej z IPN, kojarzono go z prawicą. Dziś jest w PiS wręcz znienawidzony. Czy Antoni Dudek zmienił poglądy – czy…
Telewizyjna debata prezydencka pomiędzy Aleksandrem Kwaśniewskim a Lechem Wałęsą. Warszawa, 1995 r. // Fot. Archiwum TVP / Forum

Co by było gdyby, czyli alternatywna historia III RP

Piotr Śmiłowicz
W dziejach III RP było kilka momentów, w których z pozoru mało znaczące wydarzenia mogły zmienić naszą historię. Gdyby do nich doszło, być może Aleksander…
Konferencja prasowa Antoniego Macierewicza. Warszawa, 30 października 2024 r. // Fot. Andrzej Iwańczuk / Reporter

Antoni Macierewicz bywa potrzebny. Wady i zalety jego metody

Piotr Śmiłowicz
Kłamstwo jest wpisane w naturę polityki, ale on doprowadził tę zasadę do perfekcji. „Antoni wierzy, że kłamie w słusznej sprawie. Przecież nikt nie miał…
Leszek Moczulski w 2012 r. // Fot. Tomasz Urbanek / East News

Nie żyje Leszek Moczulski: wizjoner, który pierwszy miał odwagę mówić o pełnej niepodległości

Piotr Śmiłowicz
Mimo kilku plam na życiorysie Leszek Moczulski pozostaje jednym z najważniejszych i najbardziej romantycznych bojowników o wolność w powojennej historii Polski.
Scena z musicalu „1989” w reż. Katarzyny Szyngiery w Teatrze Szekspirowskim w Gdańsku. Rafał Szumera jako Lech Wałęsa, Mateusz Bieryt – Władysław Frasysiuk i Marcin Czarnik – Jacek Kuroń. / / DAWID LINKOWSKI / GDAŃSKI TEATR SZEKSPIROWSKI

Jak powstawał musical „1989”? Pisze Marcin Napiórkowski

Marcin Napiórkowski
Polityczną sagę da się wyrazić wyłącznie językiem rapu, bo z natury jest oparty na rywalizacji, starciu, zderzeniu. Ale nie musi być antagonistyczny. Po…
W oczekiwaniu na nielegalny pochód pierwszomajowy w Warszawie, 1 maja 2020 r. / PRZEMEK WIERZCHOWSKI / REPORTER

Gwóźdź do trumny III RP

Klaus Bachmann
Na naszych oczach powstaje nowy system polityczny. Zadecyduje o tym, jak będziemy żyć i pracować po pandemii.
Rafał Woś / Fot. Grażyna Makara /

Polska Chrystusem transformacji?

Rafał Woś
Lubimy czuć się lepsi od innych narodowości. Powtarzanie, że to właśnie nasz kraj najlepiej ze wszystkich w regionie przeszedł transformację z socjalizmu w…
Andrzej Zagajewski vel Andrzej Zamenhof / fot. oficjalny profil zespołu Hańba! www.facebook.com/Hanba1926

Hańba! – z Dwudziestolecia w Trzydziestolecie

Andrzej Zagajewski, Marta Filipiuk-Michniewicz, Michał Kuźmiński
W jubileusz Czerwca '89 o tym, czy językiem Międzywojnia da się opisywać dzisiejszą Polskę, dlaczego powracają dziś ówczesne upiory i o czym nigdy nie dość…
Warszawa, 19 maja 1989 r. – dwa tygodnie przed wyborami / GEORGES MERILLON / GAMMA-RAPHO VIA GETTY IMAGES

Zmysł pamięci

Magdalena Nowicka-Franczak
Dlaczego 4 czerwca nie jest świętem narodowym, wspólnotową fiestą? Oto, jak doniosłość oficjalnych wspomnień konfrontuje się z tymi zwyczajnymi.
/ ZYGMUNT JANUSZEWSKI

Poszukiwacze sprzeczności

Krzysztof Zagórski, Rafał Woś
Prof. KRZYSZTOF ZAGÓRSKI, socjolog: Doktryny politycznej Polaków nie da się wpisać w spójną tabelkę. Zawsze coś tu się nie będzie zgadzało. I to nas łączy.
Transparent Solidarności przed wyborami do Sejmu (jeszcze kontraktowego) i Senatu (już wolnego). Bydgoszcz, 20 maja 1989 r. / GEORGES MERILLON / GAMMA-RAPHO / GETTY IMAGES

Trzydziestolatka bez własnej historii

Mikołaj Mirowski, Jan Rojewski
Polska pamięć jest podzielona na dwie historyczne opowieści o ostatnich trzech dekadach. Obie są chybione i fragmentaryczne, a nade wszystko nie biorą pod…

Kiedy ruszy 4 Czerwca

Paweł Bravo
Grzegorz Schetyna mozolnie negocjuje koalicję, która pod egidą PO mogłaby wystartować w wyborach europejskich (uroczysta prezentacja Koalicji Europejskiej z…
/ MATERIAŁY PRASOWE

Uratowany przez rap

Marcin Gutkowski, Rafał Woś
MARCIN GUTKOWSKI, raper: Bycie kieszonkowcem to niesamowita sprawa. Gdyby nie było w tym krzywdzenia ludzi i okradania ich, to myślę, że robiłbym to dalej.
Jarosław Kaczyński podczas obchodów piątej rocznicy katastrofy smoleńskiej, Warszawa, 10 kwietnia 2015 r. / MACIEJ ŁUCZNIEWSKI / REPORTER

Kiedy Reytan ma dzień świstaka

Marcin Napiórkowski
Zdradzić może przyjaciel, małżonek czy rodak, ale nie wróg. On jest jedynym, który nie może tego robić. A osławiona zdrada elit to już całkowite załamanie ładu…
Po lewej: plakat „Z pnia narodowej zdrady” autorstwa Witolda Mysyrowicza, 1983 r. Po prawej: plakat wyborczy Tomasza Sarneckiego dla obozu Solidarności na wybory 1989 r. / WITOLD MYSYROWICZ / ARCHIWUM KULTURY PARYSKIEJ // REPR. TOMASZ GZELL / PAP

Kto rzekł, że to zdrajca

Agnieszka Haska, Błażej Strzelczyk
AGNIESZKA HASKA, kulturoznawczyni: Polska gra w zdradę od ponad 200 lat. Używa jej do określania tożsamości. Do pokazania, gdzie się kończy „wspólnota”, a…
Sejm, 25 maja 2018 r. / MICHAŁ SZCZERBA / TWITTER.COM

Nieludzka polityka

Bartłomiej Sienkiewicz
Na proteście niepełnosprawnych wygrały oba polskie plemiona. Rząd pokazał twardość, opozycja dostała amunicję, by oskarżać rząd o bezwzględność. Przegrali…
/ ADAM GUZ / GETTY IMAGES

Celebracja pokoju nam nie wychodzi

Jan Ołdakowski, Paweł Bravo
Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego: Świecimy anielskim światłem dopiero w sytuacji granicznej: trzeba powstania warszawskiego albo…
Paweł Śpiewak jako poseł PO w Sejmie. Warszawa, grudzień 2005 r. / Fot. Paweł Kula / PAP

Zmęczony liberalizm

Stefan Sękowski
Prawda o III RP jest złożona: to ani opowieść o sukcesie, ani katastrofa. Nie byliście głupi. Ale bywaliście. Zdając sobie z tego sprawę i nie trzymając się…
Premier Donald Tusk z ówczesnymi prezesami PZU i Orlenu podczas juniorskiego Turnieju Orlika, Warszawa, październik 2011 r. / Fot. Robert Gardziński / FORUM

Nie byliśmy głupi

Paweł Śpiewak
Nie wszystko było złe w polskiej transformacji. Zwłaszcza nie była zła przyświecająca jej autorom idea – idea liberalna.
Jeden z plakatów z serii „Uśmiech historii”/ / Fot. Dom Spotkań z Historią

Czyj czerwiec

Paweł Bravo
Już chyba nic nie uratuje wspomnienia o 4 czerwca 1989 r. przed sekciarskim zafałszowaniem.
/ Fot. Kuba Dąbrowski

Posuńcie się

Adam "Łona" Zieliński, Błażej Strzelczyk
Adam Zieliński „Łona”, Raper: Cechą III RP jest imponujący rozwój egoizmów. Myślimy wyłącznie o sobie i dusimy empatię.
Zawody sushimasterów w warszawskim centrum handlowym Blue City / / Fot. Adam Rozbicki / EAST NEWS

Druga Japonia? Jeszcze nie

Piotr Bernardyn
Ćwierćwiecze III RP najlepszym okresem w polskich dziejach? Opinia ta nie wytrzymuje porównania z powojennym rozwojem państw azjatyckich.
Radosław Sikorski i Jacek Rostowski, maj 2014 r. / Fot. Tytus Żmijewski / PAP

Loża odrzuconych

Paweł Reszka
W następnym parlamencie zabraknie polityków, bez których dzieje III RP toczyłyby się inaczej. I tych, których zapomnimy bez bólu.
/ Fot. Starowieyska Magda / FOTORZEPA / FORUM

Bunt mas

Agata Bielik-Robson, Paweł Bravo
Agata Bielik-Robson, filozofka: Inteligencja, w resztkowej formie, istnieje dziś głównie po prawej stronie. Jest hamulcowym, powielającym najgorsze stereotypy…
U góry od lewej: Marcin Król, Tadeusz Mazowiecki, Andrzej Wajda, Bronisław Geremek, Jarosław Kaczyński. U dołu od lewej: Adam Michnik, Jacek Kuroń, Zdzisław Krasnodębski, Ryszard Legutko, Piotr Gliński, Krzysztof Szczerski i Reytan / Fot. Montaż „TP” na podstawie Jana Matejki /

Elity w dołku

Magdalena Nowicka
Polscy intelektualiści: skłóceni ze sobą, uwiedzeni przez media i odrzuceni przez społeczeństwo, próbują wyjść z pułapki.
/

Intelektualiści, autorytety i przywódcy

Ks. Adam Boniecki
Intelektualiści znaleźli się na równi pochyłej – wynika z ważnego i prowokującego do dyskusji artykułu Magdaleny Nowickiej (w Temacie Tygodnika).
Marcin Król / Fot. Adam Kozak

Byliśmy głusi

Magdalena Nowicka
Liberalne elity budujące III RP nie były głupie. Były jednak głuche na uzasadnione niepokoje społeczeństwa.
/rys. Mirosław Owczarek /

Wielka zmiana

Aleksander Hall
Krytycy III RP zwracają uwagę na jej "grzech pierworodny". Był nim brak radykalnego zerwania i rozliczenia się z komunistyczną przeszłością. Jest to…
/rys. Mirosław Owczarek /

Pogarda dla Wokulskiego

Michał Olszewski
Marzy mi się batalia, w której stawką nie będzie kosmetyczna zmiana jednej RP na drugą, tylko los olbrzymiej i ciągle lekceważonej grupy społecznej - pisze…

Stare emocje, nowe podziały

Jarosław Flis
Choć każdy w "szczęśliwej epoce" przebył inną drogę, doszliśmy do punktu, który wygląda znacznie lepiej niż mroczne bory, które mamy już za sobą.

Plusy dodatnie,  plusy ujemne

Ernest Skalski
Żaden sukces nie składa się z samych plusów dodatnich, a już szczególnie kompromis. Dotyczy to również powstawania III RP.
/rys. Mirosław Owczarek /

Lewa wolna

Jakub Majmurek
Zdziczenie społeczeństwa to wyparta prawda o III RP. Dowód na to, że szansę na budowę demokratycznego społeczeństwa, mimo wszystkich osiągnięć - zmarnowaliśmy…
/rys. Mirosław Owczarek /

Ani Druga, ani Czwarta

Czesław Bielecki
Wysokie notowania PO są wynikiem trzeźwej kalkulacji obywateli. Lepiej, żeby władza nic nie robiła, niż robiła coś źle i tylko nas denerwowała. W warunkach…
/rys. Mirosław Owczarek /

Narodziny narodu

Bartłomiej Sienkiewicz
Państwo polskie jest sierotą, pozostawioną politykom i urzędnikom. Debata nad istotą zmian w państwie nie może się odbywać przy braku zainteresowania tych,…
rys. Mirosław Owczarek /

Czas się kończy

Edmund Wnuk-Lipiński
U podstaw głębokiego podziału środowisk opiniotwórczych leży odmienny sens pytań o Polskę. Jedni pytają "jaka Polska?", drudzy - "czyja Polska?…

Wojna partii, rozejm elit

Waldemar Kuczyński
Pod jakimi warunkami jest możliwy rozejm elit opiniotwórczych i ich powrót do stołu debaty o stanie i przyszłości kraju? Pytam o to również samego siebie.
/ rys. Mateusz Kaniewski /

Wojna na bańki mydlane

Rafał Matyja
Bardzo ważną dyskusję o kondycji państwa trzeba wyprowadzić ze ślepego zaułka, do którego trafiła w latach 2005-07. Za emocje tamtych lat wiele środowisk…

Szczęście bez ambicji

Zdzisław Krasnodębski
Polska jest ciągle krajem zacofanym, przeżartym korupcją i cwaniactwem, przeżywającym kryzys tożsamości, krajem nieszanowanym przez samych Polaków i przez…
Sandomierz, lipiec 2008 r. /fot. Michał Kuźmiński /

Szczęśliwa epoka

Aleksander Hall
Nie akceptuję języka pogardy dla współczesnej Polski, a zwłaszcza III Rzeczypospolitej. Nie żyjemy w "Rywinlandzie" ani w "Dolinie Nicości…

Na prowincji bez zmian

Wojciech Borkowski
Afera Rywina poruszyła lawinę dyskusji o jakości życia publicznego w Polsce i stanie naszego państwa. W jej wyniku spada poparcie dla rządu i Sejmu. Panuje…

Lepsze wrogiem dobrego

Roman Graczyk
Kto na podstawie paru złośliwości wymienionych między Leszkiem Millerem a Aleksandrem Kwaśniewskim, w kontekście zawirowań wywołanych aferą Rywina, wyciąga…

P.o. trzymają się mocno

Krzysztof Burnetko

Pokolenie 81-89

Krzysztof Burnetko