Tygodnik Powszechny Nr 19/2026

Edytorial

Ks. Adam Boniecki, wrzesień 2021 r. // fot. Grażyna Makara

We wszystkim, co robi papież Leon XIV, zwraca uwagę jego wiara

Ks. Adam Boniecki
Poddawanie się nakładanym przez urząd obowiązkom i wewnętrzna wolność: a może Leon XIV jest ostatnim darem dla Kościoła papieża Franciszka?
Monika Ochędowska // Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Trump i Leon XIV: para wprost z hollywoodzkiego writers’ roomu

Monika Ochędowska
Wiadomo, że dobrana para antagonistów to podstawa wciągającej historii. Ale takie postaci są zawsze od siebie zależne.

Obraz tygodnia

Andrzej Poczobut podczas uroczystości wręczenia Orderu Orła Białego. Warszawa, 3 maja 2026 r. // Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Wyborcza.pl

Andrzej Poczobut wolny. Czego Łukaszenka oczekuje w zamian?

Piotr Pogorzelski
Andrzej Poczobut wyszedł na wolność, ale Alaksandr Łukaszenka nie zmienia kursu. Dyktator liczy na sankcyjne ustępstwa Zachodu.
Andrzej Poczobut podczas uroczystości z okazji rocznicy Konstytucji 3 maja. Warszawa, 3 maja 2026 r. // Fot. Andrzej Iwańczuk / Reporter

Obraz tygodnia: najważniejsze wydarzenia od 25 do 3 maja

Toniemy w powodzi newsów, trudno oddzielić sprawdzone od fejków, o zhierarchizowaniu ich wagi nie wspominając. Te były, naszym zdaniem, najważniejsze.
Mark Zuckerberg zmierza na spotkanie z senatorami w Kapitolu. Waszyngton, 26 marca 2026 r. // Fot. Andrew Harnik / Getty Images

Czy platformy społecznościowe zaczną odpowiadać za treści? Przełomowy wyrok polskiego sądu

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Kolejny polski sąd uznał, że Meta odpowiada za reklamy, które publikuje i na których zarabia. Z perspektywy Big Techu to herezja, bo jego model opiera się na…
Antyamerykański bilboard w centrum Teheranu. 2 maja 2026 r. // AFP / East News

Trump chce odblokować Ormuz. To może oznaczać powrót wojny

Marek Kęskrawiec
Amerykańskie konwoje mają uwolnić statki uwięzione w Zatoce Perskiej. Ale dla przyduszonego Iranu blokada cieśniny Ormuz to dziś najważniejsza karta…
// Fot. Robert Kneschke / Adobe Stock

Opłata reprograficzna. To rozwiązanie, które nie zadowoli nikogo

Marek Rabij
Kupując nowy smartfon, laptop czy skaner, od nowego roku zapłacimy 1-2 proc. więcej. Co może zmienić opłata reprograficzna w kraju, w którym cyfrowe piractwo…
rys.Bartosz Minkiewicz

Bartosz Minkiewicz Rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

// graf. Nikodem Pręgowski
Wersja audio

Papież ma coś do powiedzenia. Rok Leona w świecie Trumpa

Paulina Guzik
Rok temu Robert Prevost, augustianin z Chicago, został pierwszym papieżem z USA. Działania prezydenta tego kraju sprawiły, że słowa Leona XIV brzmią z nową…

Kraj

Piotr Hancke, znany jako Łatwogang, podczas swojej rekordowej zbiórki. Warszawa, 26 kwietnia 2026 r. // Fot. Filip Naumienko / Reporter

W streamie Łatwoganga zetki i alfy pokazały nam kawał swojego świata

Przemysław Wilczyński
W świecie boomersów, iksów i igreków szok i niedowierzanie: oto bliżej nieznani ponad połowie społeczeństwa influencerzy przebili w dwa tygodnie tkany latami…
// Fot. Leungchopan / Shutterstock

Równość kończy się przy pierwszym dziecku. Polskie matki płacą pensją, karierą i emeryturą

Małgorzata Nocuń
Luka płacowa pomiędzy polskimi mężczyznami i kobietami jest jedną z najniższych w Europie. Czy na naszym rynku pracy naprawdę doszło do równouprawnienia płci?

Świat

Protest ultraortodoksyjnych Żydów (haredim) przeciwko obowiązkowej służbie wojskowej. Jerozolima, 30 października 2025 r. // Fot. Amir Levy / Getty Images

Ortodoksyjni Żydzi zmieniają Izrael. Demografia przesądzi o przyszłości kraju?

Igor Kuśmierski
Wysoka dzietność społeczności charedi może radykalnie zmienić Izrael. Ortodoksi zyskują wpływ na politykę, armię, gospodarkę i przyszłość państwa.
Vlad Plahotniuc (w środku) wraca z Grecji do Mołdawii w kajdankach. Lotnisko w Kiszyniowie, 25 września 2025 r. // Fot. Daniel Mihailescu / AFP / East News

Vlad Plahotniuc skazany. Koniec „lalkarza”, który trząsł Mołdawią

Kamil Całus
Mołdawski oligarcha Vlad Plahotniuc został skazany na 19 lat więzienia. To przełomowy wyrok w historii walki z zawłaszczonym państwem.
Prezydent Donald Trump oraz jego syn Donald Jr. i jego partnerka Bettina Anderson (z prawej) na lotnisku Palm Beach na Florydzie, 27 marca 2026 r. // Fot. Elizabeth Frantz / Reuters / Forum

Wszystko jest transakcją. Trump, polityka i hazard nowego typu

Wojciech Brzeziński, Agata Kaźmierska
Rynki predykcyjne – platformy hazardowe nowego typu – rosną za rządów Trumpa. Polityczne zakłady, poufne informacje i biznes jego rodziny budzą pytania o etykę.

Wiara

Kapliczka w miejscowości Ignaców w województwie łódzkim, maj 2024 // Fot. Karol Porwich / East News

Nie zaczynajmy od Boga. Jak rozmawiać z ludźmi, którzy odeszli z Kościoła?

Ks. Dariusz Piórkowski SJ
Jeśli mamy dziś mówić do ludzi, którzy odeszli z Kościoła, to nie przyciągniemy ich, używając tego samego co zawsze języka religijnego. Na pewnym etapie nie…
Marta i Maria Magdalena (fragment), obraz autorstwa Giovanni Agostino da Lodi, pierwsza połowa XVI w. Museo di Castelvecchio, Werona // Fine Art Images / BE&W

Dlaczego historie biblijnych kobiet warto opowiedzieć na nowo

Maria Miduch, Paulina Model
Maria Miduch, biblistka: Jeśli postacie kobiece czynimy wzorem tylko dla kobiet, odbieramy mężczyznom bogactwo, z którego też mogliby skorzystać.
Film „Testament Ann Lee”, reż. Mona Fastvold // materiały prasowe

Prorokinie, sekty i wolna miłość. Religijne eksperymenty Ameryki

Katarzyna Kostecka
W XIX-wiecznej Ameryce powstawały liczne wspólnoty religijne, które eksperymentowały z rodziną, płcią i małżeństwem. Niektórzy prorocy uważali się za mesjasza.

Czytania

Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Osobisty wybór trzyma człowieka z Kościołem mocniej niż tak zwana tradycja

O. Wacław Oszajca SJ
Jezus z dwóch światów – ziemi i nieba, sacrum i profanum – uczynił nową rzeczywistość. Stąd Bogu nie są potrzebni konserwatorzy, ale twórcy.
Kardynał Grzegorz Ryś // Fot. Grażyna Makara

Misja zlecona nam przez Jezusa to program zwycięstwa, nie klęski

Kard. Grzegorz Ryś
Każdy, kto w imię misji Jezusowej chciałby się wywyższać, podkreślać swoją wielkość i godność, ryzykuje usłyszenie kiedyś: „Nigdy was nie znałem!”.

Historia

Leon Sowiński z żoną Marią, zdjęcie ślubne, 1939 r. // Archiwum rodzinne Christiana i Jerzego Sowińskich
Wersja audio

Pomógł aliantom zbombardować niemiecką fabrykę paliw. Zginął tuż przed końcem wojny

Piotr Sauter-Zawadzki
Zanim został człowiekiem polskiego wywiadu, Leon Sowiński był kupcem z Pomorza, mężem i ojcem dwóch synów. W czasie okupacji podjął decyzję, za którą można…
Maszyna do szycia Rożniaty // Iwo Książek / Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Materiał partnera

Wielka historia małych rzeczy

Magdalena Waligórska
W ogólnopolskiej akcji przechowane.org poszukujemy przedmiotów codziennego użytku, które znajdowały się w żydowskich domach. Chcemy odkryć i opowiedzieć…

Nauka

Esfandijar zabija smoka, manuskrypt, XIV w. // CPA Media / Alamy / BE&W

Język praindoeuropejski: co nowego wiemy dzięki współpracy lingwistyki i genetyki

Kasper Kalinowski, Laura Spinney
Laura Spinney, pisarka i popularyzatorka nauki: Język ewoluuje zawsze, nawet jeśli nic się nie dzieje, choćby poprzez błędy dzieci uczących się mowy od…

Kultura

Instalacja „Pisklę. Kos zwyczajny”, metalowe jajo wydające dźwięki wykluwającego się ptaka. Wystawa Joanny Rajkowskiej „Wkrótce wszystko się zmieni”, Zamek Królewski na Wawelu // Fot. Jeremi Dobrzański / Zamek Królewski na Wawelu

Znacie palmę w centrum Warszawy? Teraz Joanna Rajkowska zmienia Wawel

Aleksander Hudzik
Umieszczając na Wawelu swoje najnowsze instalacje, Joanna Rajkowska musiała na nowo przemyśleć, kim jest i co robi jako artystka.
Michel Houellebecq wykonuje swoje wiersze do muzyki Romaina Ponceta podczas festiwalu we francuskim Bourges, 20 kwietnia 2022 r. // Fot. Guillaume Souvant / AFP / East News

O czym śpiewa Michel Houellebecq

Olga Żyminkowska
Michel Houellebecq zjawia się na scenie cały na niebiesko. Jego recytacje tworzą styl, który w Polsce podrobić mógłby jedynie Andrzej Poniedzielski.
Helle Helle // Fot. Gregers Tycho / Ritzau Scanpix / Forum

Helle Helle: Nie da się wymyślić dobrej powieści, trzeba ją napisać

Krzysztof Katkowski, Helle Helle
Przez lata bałam się, że ktoś odkryje, że nie jestem „prawdziwą pisarką”, bo nie potrafię formułować wielkich myśli. Ale dziś już się tego nie wstydzę – mówi…
Anna Jadowska, „Dadzieja”, Czarne // materiały prasowe

„Dadzieja” Anny Jadowskiej. Świetny debiut literacki polskiej reżyserki

Adam Woźniak
Powieść Anny Jadowskiej jest najciekawszym literackim obrazem rodzinnych dysfunkcji od czasów „Gnoju” Wojciecha Kuczoka.
KODEKS KRASIŃSKICH (box 3 CD), piętnastowieczna muzyka z Krakowa, PWM // materiały prasowe

Kodeks Krasińskich zarejestrowany wreszcie jako kompletny zbiór

Jakub Puchalski
W nowoczesnym opracowaniu i wzorcowo. Rzecz została też doceniona: doroczna nagroda „Gramophone” to jedno z najważniejszych możliwych wyróżnień.
Wystawa KUCHNIA OD KUCHNI, Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie // Fot. Krzysztof Kalinowski / MiT

Co to był prodiż? Na wystawę „Kuchnia od kuchni” koniecznie weźcie najmłodszych

Michał Kuźmiński
Kuchnie naszego dzieciństwa to muzeum rewolucji technologicznej. Można ją prześledzić w krakowskim Muzeum Inżynierii i Techniki.
Mahmoud Doulatabadi, "Idąc na rzeź", ArtRage // materały prasowe

Ukazała się powieść najważniejszego pisarza języka perskiego

Jakub Szymczak
Doulatabadi jest uważany za najważniejszego pisarza języka perskiego. Nigdy nie zaznał państwowych honorów – przeciwnie: był prześladowany, również przez…
Jaafar Jackson jako Michael Jackson w filmie „Michael”, reż. Antoine Fuqua, dystr. UIP // Fot. Kevin Mazur / Lionsgate / materiały prasowe

„Michael” jest doskonale nijaki. Jackson zasłużył na coś więcej

Anita Piotrowska
Mogła z tego powstać pasjonująca historia wielkiego upupienia (syna, mężczyzny, artysty), odbijająca w rejony władzy i przemocy. Tymczasem „Michael” usiłuje…
Klaus Mann, „Pobożny taniec”, tłum. Ryszard Wojnakowski, Wydawnictwo Ostrogi // materiały prasowe

Książka tygodnia: „Pobożny taniec” Klausa Manna

Lektor
Klaus Mann, syn Tomasza, był pisarzem wybitnym. Po dojściu Hitlera do władzy wybrał emigrację i założył antyfaszystowskie pismo.

Felietony

Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Pocałuj kogoś, kogo kochasz. Pamiętacie łańcuszki szczęścia?

Olga Drenda
Dlaczego jesteśmy gotowi podjąć niewielkie ryzyko i stracić kilka złotych, żeby uniknąć pecha albo przyciągnąć szczęście.
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara

Moje fantazje o nabożeństwie majowym. Maryję da się opowiedzieć inaczej

Zuzanna Radzik
Kusi mnie majowe pod kapliczką: sąsiedzkie, świeckie, bliskie codzienności. Tylko tekst litanii oddala Maryję od zwykłych kobiet.
Eliza Kącka // Fot. Grażyna Makara

Jak nasz pies zdychał, twój ojciec płakał. On się tymi psami zajmował jak ludźmi

Eliza Kącka
„Brat uważał, że twój stary ma nie po kolei. A potem żeśmy ci wrzucili czapkę do stawu i kazali wyłowić. Nie popłakałaś się”.
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Czasami zamach jest tylko zamachem. Dlaczego tak chętnie wierzymy w spiski

Tomasz Stawiszyński
Im bardziej coś jest na widoku, tym mniej to uznajemy. Z różnych powodów rzeczywistość bywa nam nie w smak. A wówczas ochoczo wybieramy iluzję.

Smaki

Karol III przemawia podczas kolacji państwowej z prezydentem Donaldem Trumpem, pierwszą damą Melanią Trump i królową Camillą w Sali Wschodniej Białego Domu. Waszyngton, 28 kwietnia 2026 r. //Fot. Alex Brandon / AP / East News

Ziemniaki w dachówkę. Tak król Karol zamknął usta Donaldowi Trumpowi

Paweł Bravo
Wystarczyły ziemniaki, francuskie menu i jeden dobrze wymierzony prezent, żeby Donald Trump na chwilę zamilkł. Monarchia rzadko bywa pożyteczna, ale czasem…

Zmysły

David Attenborough i pisklę albatrosa wędrownego na planie filmu „Życie pośród lodu”, BBC, 1992 r. // Fot. Ben Osborne / Nature Picture Library / BE&W
Wersja audio

David Attenborough. Głos, który nauczył nas patrzeć

Adam Robiński
David Attenborough kończy 100 lat. Przez dekady uczył widzów zachwytu nad przyrodą. Dziś jego spokojny głos coraz częściej brzmi jak ostrzeżenie.

Psyche

// Mvisions / Shutterstock
Wersja audio

Czym jest wysoko funkcjonujące uzależnienie? Myślałam, że piję jak wszyscy

Anna Korytowska
Praca, rodzina, obowiązki. Z zewnątrz wszystko wygląda normalnie. Jednak za fasadą kryje się życie podporządkowane jednemu: jak najszybciej się napić, żeby…