Szkocja: najważniejsze informacje

Rhun ap Iorwerth, lider Plaid Cymru, po zdobyciu największej liczby miejsc w wyborach do parlamentu walijskiego. Cardiff, 9 maja 2026 r. // Fot. Ben Birchall / PA / East News

Niepodległość Szkocji, Walii i Irlandii Północnej wraca do gry

Patrycja Bukalska
W Szkocji, Walii i Irlandii Północnej władzę objęli politycy niepodległościowi. Czy te celtyckie regiony zmienią przyszłość Wielkiej Brytanii?
Jesion z Glasgow: od ok. 170 lat trwa samotnie przy Argyle Street // Fot. Talesfromthecanopy / CC BY-SA 4

Szkocja i jej niezwykłe drzewa. Jesiony, cisy i sekwoje pełne historii

Patrycja Bukalska
Samotny jesion w Glasgow, cisowe gaje starsze od średniowiecznych zamków i sekwoje z królewską historią. W Szkocji drzewa przechowują pamięć miejsc, ludzi i…
Winston Churchill, premier z czasu II wojny światowej i jedna z najbardziej popularnych postaci brytyjskiej historii, na pięciofuntowym banknocie; obok podobizna króla Karola III. // Fot. Richard Baker / In Pictures / Getty Images

Churchill zniknie z brytyjskich banknotów? Na funtach mogą pojawić się zwierzęta

Patrycja Bukalska
Bank Anglii chce odejść od wizerunków historycznych postaci. Na funtach mogą pojawić się borsuk, bóbr czy lis. Spór o pamięć, naturę i historię już rozpala…
Przybyłe ze Szkocji „śledziowe dziewczyny” w drodze do pracy w porcie Great Yarmouth, około roku 1936. Praca była ciężka, ale dawała im szansę zarobienia własnych pieniędzy. W tamtych czasach były one w gronie najbardziej wyemancypowanych kobiet. // Fot. Trinity Mirror / Mirrorpix / Alamy / Be&W

Doceń śledzia. Ta ryba budowała fortuny i żywiła pół Europy

Patrycja Bukalska
Bez niego trudno wyobrazić sobie polskie święta Bożego Narodzenia. Tymczasem znaczenie śledzia, niepozornej ryby, jest iście globalne. Jej wpływu na gospodarkę…
Nigel Farage, lider partii Reform UK, kreuje się na typowego Brytyjczyka. Tu ostentacyjnie pali przed pubem w reakcji na zapowiedź rządu Starmera, że chce zaostrzyć przepisy dotyczące palenia w pubach. Londyn, sierpień 2024 r. // Fot. Carl Court/ Getty Images

Koniec starej Anglii. Rewolucja Farage’a w drodze na Downing Street

Patrycja Bukalska
Brytyjczycy są rozczarowani starymi elitami. Tak bardzo, że w kraju szykuje się rewolucja. Kolejnym premierem może zostać prawicowy populista Nigel Farage,…
Patrycja Bukalska, Ziemia jednorożca. Podróż po Szkocji, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2025 r. // materiał prasowy

Książka tygodnia: „Podróż po Szkocji” Patrycji Bukalskiej

Lektor
Uprzedzam – to jest trochę antyprzewodnik, łączący zachwyt urodą kraju z próbą opisania i zrozumienia jego dramatycznych przemian. Bukalska zagląda pod…
Jesienne popołudnie nad Loch Fyne w zachodniej Szkocji. Listopad 2019 r. // Fot. Wicek Sosna

Od ponad 300 lat w Szkocji nie ma wilków. Jakie przyniosło to skutki?

Patrycja Bukalska
Szkocja ma dziś jeden z najniższych wskaźników bioróżnorodności w Europie: nieco ponad 50 procent. Oznacza to, że utracono już prawie połowę żyjących tu kiedyś…
Amerykańscy turyści z wycieczkowców cumujących w Kirkwall podczas zwiedzania neolitycznego krągu kamienego na Orkadach. Szkocja, 1 września 2023 r. // Fot. Iain Masterton / Alamy / Be&W

Sezon wycieczkowców na Orkadach. Szkockie wyspy w starciu z masową turystyką

Patrycja Bukalska
Archipelag Orkadów od lat pojawia się czołówce najlepszych do życia miejsc w całej Wielkiej Brytanii. Wyspy na północy Szkocji przyciągają turystów…
Międzynarodowy Festiwal Książek w Edynburgu. 17 sierpnia 2021 r. // Roberto Riccutti / Materiały prasowe Edinburg Book Festival

Szkoci mają Narodowego Poetę. Jego kadencja trwa kilka lat, otrzymuje wynagrodzenie, a jednym z obowiązków jest popularyzacja poezji

Patrycja Bukalska
Kiedy mieszkańcy północno-wschodniej części Szkocji dowiedzieli się, że ich biblioteki zostaną zamknięte z powodu oszczędności, postanowili zaprotestować. Chcą…
Obecny skład zespołu The Beta Band: Steve Mason (gitara i wokal), Richard Greentree (bas), John Maclean (instrumenty klawiszowe) oraz Robin Jones (perkusja). 7 marca 2025 r. // Fot. Neil Thomson / Forum

Sensacyjny powrót zespołu, o którym wszyscy zapomnieli. Ale nie ja

Bartosz Sadulski
The Beta Band potrafili brzmieć jak każdy zespół, który był przed nimi i po nich, zachowując autentyczność i autonomię w swej dziwności.
Kadr z filmu "The Outrun", reż. Nora Fingscheidt. Prod. Wielka Brytania 2024. // Materiały prasowe Play Now

„The Outrun”. Mocny film o uzależnieniu

Anita Piotrowska
„The Outrun” to przede wszystkim surowe piękno Orkadów, charyzmatyczna Saoirse Ronan – i brak złudzeń co do choroby alkoholowej.
Przystań w Macduff w północno-wschodniej Szkocji. // Fot. Patrycja Bukalska

Macduff, Gamrie i Crovie: rybackie wioski północnej Szkocji

Patrycja Bukalska
Północno-wschodnie wybrzeże Szkocji nazywane jest zapomnianym zakątkiem, masowa turystyka nadal tu nie dotarła. Powietrze jest czyste, a horyzont szeroki.…
Eliza Kącka // Fot. Grażyna Makara

Kapusta po horyzont i inne widoki Szkocji

Eliza Kącka
Ruda podtyka filmiki z podróży dziadkowi. Ten miga się: „Ja już takich rzeczy nie zobaczę”. Ruda na oburzeniu: „Co ty, Nora, mówisz. Przecież to widzisz!”. „Co…
Walcząc desperacko o głosy, Rishi Sunak odwiedził też najdalsze zakątki Szkocji. Na zdjęciu: premier (w środku), szef zajmującej się energią odnawialną firmy Global Energy Roy MacGregor (z prawej) i lider szkockich torysów Douglas Ross (z lewej). Port w miasteczku Nigg, 23 maja 2024 r. // Fot. Henry Nicholls / AFP / East News

Wielka Brytania skręca politycznie na lewo. Co to oznacza dla niej oraz dla Europy?

Patrycja Bukalska
„Czas na zmianę” – obiecuje Keir Starmer, lider brytyjskiej Partii Pracy. Po 14 latach spędzonych w opozycji jej wygrana w przedterminowych wyborach,…
Lider Partii Pracy Keir Starmer i Rachel Reeves podczas kampanii przed wyborami powszechnymi w Wielkiej Brytanii. Southampton, 17 czerwca 2024 r. // Fot. Kin Cheung / AP / East News

Brytyjczycy coraz bardziej koncentrują się mentalnie na własnych problemach. A jest ich mnóstwo – mówi „Tygodnikowi” Iain Macwhirter, szkocki komentator polityczny

Patrycja Bukalska, Iain Macwhirter
Iain Macwhirter, były rektor Uniwersytetu w Edynburgu, szkocki komentator i pisarz polityczny: Ludzie czują się zdradzeni i rozczarowani tym, jak rządzony jest…
Matt McDiarmid w trakcie nagrywania klipu "Stand by me" The Farmers’ Choir, kwiecień 2024 r. // Anthony Hibbert / RSABI / materiały prasowe

Deszczowa zima, chłodna wiosna: dla brytyjskich rolników to katastrofa

Patrycja Bukalska
W ostatnich latach zmagali się już ze zmianami prawnymi po brexicie, z pandemią, suszą, podwyżkami cen energii i ptasią grypą. Teraz pola uprawne wielu z nich…
Stoisko z alkoholami w sklepie Auchan w Moskwie, sierpień 2022 r. // Fot. Aleksander Polyakov / Russian Look / Forum

Producenci szkockiej whisky wycofali się z Rosji. Dlaczego więc ten alkohol wciąż płynie do Moskwy szerokim strumieniem?

Patrycja Bukalska
Problem dotyczy nie tylko alkoholi, ale także leków, elektroniki czy rud manganu. W jaki sposób wszystkie te produkty docierają nadal na rosyjski rynek? I jaką…
Najstarsza whisky na świecie

Odnaleziono najstarszą whisky na świecie. Mogła ją pić sama królowa Wiktoria

Patrycja Bukalska
W piwnicy szkockiego zamku Blair znaleziono kilkadziesiąt butelek z 1833 roku. To najstarsza whisky na świecie. Jak smakuje? Czy jest warta 20 tysięcy funtów?
Port w Stromness, Orkady, 2022 r. / IAN RUTHERFORD / ALAMY / B&EW

Orkady, wyspy szczęśliwe

Patrycja Bukalska
Na archipelagu u północnych brzegów Szkocji dyskutuje się o secesji. Jednak orxit – opuszczenie Wielkiej Brytanii przez Orkady – jest mało realny.
Humza Jousaf, Edynburg. 29 marca 2023 r. / CROWN COPYRIGHT / EPA / PAP

Humza Jousaf: Z Pendżabu do szkockiego rządu

Patrycja Bukalska
Humza Jousaf, 37-letni syn imigranta z Pakistanu, jako nowy premier Szkocji chce poprowadzić kraj do niepodległości.
Premierka Szkocji Nicola Sturgeon. Edynburg, luty 2023 / fot. JANE BARLOW/AFP/East News /

Premierka Szkocji odchodzi ze stanowiska

Patrycja Bukalska
Nicola Sturgeon dominowała w szkockiej polityce przez lata. Jej dymisja to wyzwanie i dla lokalnego rządu, i dla całego ruchu niepodległościowego.

Szkocja: co po dymisji szefowej rządu?

Patrycja Bukalska
Nicola Sturgeon, od ponad ośmiu lat stojąca na czele szkockiego rządu, pierwsza kobieta na tym stanowisku, podała się do dymisji.
Iolaire Sailed – monument upamiętniający załogę i statek „Iolair” w porcie Stornoway na wyspie Lewis w Szkocji. / JULIET FERGUSON / ALAMY / BE&W

Dwadzieścia jardów. Historia szkockiej katastrofy morskiej

Patrycja Bukalska
Początek roku 1919, pierwszego po Wielkiej Wojnie, niósł nadzieję. Mieszkańcom szkockiej wyspy Lewis przyniósł jednak nową żałobę,która naznaczyła ją na długie…
Gdy po 700 latach Kamień Przeznaczenia wracał do Szkocji, od przygranicznego miasta Coldstream towarzyszyła mu eskorta z dudami. Listopad, 1996 r. / OWEN HUMPHREYS / PA IMAGES / ALAMY STOCK PHOTO / B&EW

Karol Trzeci i Kamień Przeznaczenia

Patrycja Bukalska
Tysiące Szkotów witały na ulicach Edynburga pogrążonego w żałobie króla Karola. Jednak nowy brytyjski władca potrzebuje od nich czegoś więcej – ich narodowej…
Tłumy na londyńskim lotnisku Heathrow, 22 czerwca 2022 r. / FRANK AUGSTEIN / AP / EAST NEWS

Brytyjskie lato: Drogo, coraz drożej

Patrycja Bukalska
Niepodległościowe dążenia Szkotów, strajki na kolei, inflacja, chaos na lotniskach. Brytyjskie lato nie będzie niefrasobliwe.
Marsz niepodległości Szkocji. Glasgow, 14 maja 2022 r. / JEFF J. MITCHELL / GETTY IMAGES

Wszystkie języki Szkocji. Rozmowa z Karen Adam

Karen Adam, Patrycja Bukalska
Posłanka Karen Adam zapisała się w historii szkockiego parlamentu. Nikt wcześniej nie składał przysięgi w języku migowym. BSL to jej drugi język, którym…
Przystań w Portsoy. Szkocja, 18 listopada 2021 r. / Wicek Sosna

Królowa i gangsterzy

Patrycja Bukalska
Choć w czasie pandemii Szkocja była długo zamknięta na turystów, często pojawiali się tu filmowcy. Efekty ich pracy będzie można obejrzeć w 2022 r.
Lower Largo, zatoka i widok na hotel Crusoe. Szkocja, 19 listopada 2021 r. / WICEK SOSNA

Zrozumieć Szkocję

Patrycja Bukalska
Dwa lata pandemii wpłynęły na oczekiwania Szkotów, kwestia niepodległości zeszła na dalszy plan. W przyszłość patrzą jednak z optymizmem.
Nicola Sturgeon (w centrum kadru) rozmawia z mieszkanką Edynburga, 30 kwietnia 2021 r. / JANE BARLOW / AFP / EAST NEWS

Drugie podejście

Patrycja Bukalska
Szkocka Partia Narodowa (SNP) kolejny raz wygrała wybory do krajowego parlamentu w Edynburgu. W głosowaniu przeprowadzonym 6 maja zdobyła 64 ze 129 mandatów.

Szkoccy pionierzy

Patrycja Bukalska
Jako pierwszy kraj świata Szkocja zapewni kobietom darmowy i powszechny dostęp do środków higieny osobistej.
Londyn, 
31 stycznia 
2020 r. / Fot. Simon Dawson / Reuters / Forum /

Koniec zabawy

Marcin Żyła
Pierwsze dni poza Unią Europejską były w Wielkiej Brytanii jak cały brexit – słowa i symbole przykrywały twardą rzeczywistość.

Szkocja: czas działa na korzyść Nicoli Sturgeon

Patrycja Bukalska
/ JUSTIN TALLIS / AFP/EAST NEWS

Jesteście mile widziani

Patrycja Bukalska
Unijni obywatele czują się w Szkocji lepiej niż w Anglii – wynika z badań przeprowadzonych przez Uniwersytet w Birmingham.
W Gretna Green tematyka ślubna jest wszechobecna – miasto słynie z zawieranych tu romantycznych ślubów. / JAMES NESTERWITZ / ALAMY STOCK PHOTO / BEW

Pięć milionów szkockich głosów

Patrycja Bukalska
Chaos i niepewność związane z brexitem wpływają także na sytuację w Szkocji. Nasilają się tu tendencje niepodległościowe.
Jedna z wielu manifestacji ruchu Wszyscy pod Jednym Sztandarem. Glasgow, maj 2019 r. / LESLEY MARTIN / PA / EAST NEWS

Mały kraj na małej wyspie

Iain Macwhirter, Patrycja Bukalska
IAIN MACWHIRTER, szkocki komentator i autor książki „Disunited kingdom” (Podzielone Królestwo): Rozwiązaniem dla Szkocji i dla przyszłości Wielkiej Brytanii…
Manifestacja na rzecz niepodległości Szkocji, Glasgow, 4 maja 2019 r. / JEFF J. MITCHELL / GETTY IMAGES

Człowiek morza nie ufa Unii

Patrycja Bukalska
Im większe zamieszanie wokół brexitu, tym bardziej lokalny rząd Szkocji upiera się, by przeprowadzić nowe referendum w sprawie oderwania się od Zjednoczonego…
Na ulicach Londynu, 3 kwietnia 2019 r. / / FOT. ISABEL INFANTES/AFP/East News

Owieczka niepodległości

Patrycja Bukalska
Podczas gdy uwaga wszystkich skupiona jest na kolejnych dramatycznych głosowaniach w sprawie brexitu w Westminster w Londynie, równie ważne rzeczy dzieją się…
Żbik w jednym z niemieckich parków narodowych / Fot. ANP Kina / East News /

Szkocki tygrys

Patrycja Bukalska
Szkocki dziki kot, czyli – poprawnie – żbik szkocki, może wkrótce wyginąć. Jest rzadszy od górskiego goryla czy pandy wielkiej.

Przed Katalonią, po Katalonii

Patrycja Bukalska
Spór Barcelony i Madrytu niepokoi Europę. Tymczasem są precedensy: nowe państwa europejskie powstawały całkiem niedawno.
Premier Szkocji w parlamencie w Edynburgu, 16 marca 2017 r. / Fot. Jeff J. Mitchell / GETTY IMAGES

Lista pytań

Patrycja Bukalska
Czy Szkoci jeszcze raz będą głosować nad niepodległością? Szefowa lokalnego rządu Nicola Sturgeon chce referendum. Na szali leży przyszłość: kraju oraz jej…
/ Fot. facebook.com

Układ trudny i brudny

Karin Bowie, Patrycja Bukalska
Dr Karin Bowie, badaczka relacji szkocko-angielskich: Jest w tym ziarno prawdy, że ponad 300 lat temu Anglicy przekupili szkockie elity, aby te poparły unię…
Premier Wielkiej Brytanii Theresa May (z lewej) i premier Szkocji Nicola Sturgeon na spotkaniu w siedzibie szkockiego rządu. Edynburg, 15 lipca 2016 r. / Fot. James Glossop / AP / EAST NEWS

Między dwiema uniami

Patrycja Bukalska
Brexit coraz bliżej. Tymczasem Londyn ignoruje Szkotów, którzy w referendach zdecydowali wprawdzie, że nie opuszczą Wielkiej Brytanii, ale zarazem chcą zostać…
Nicola Sturgeon (z dzieckiem) i Mhairi Black (druga od prawej) w Paisley. Szkocja, kwiecień 2015 r. / Fot. Danny Lawson / PA / EAST NEWS

Nowe królowe Szkocji

Patrycja Bukalska
Pierwsza ma 44 lata, druga zaledwie 20. Nicola i Mhairi rządzą dziś szkocką częścią Zjednoczonego Królestwa.
Nicola Sturgeon. Fot: Andy Buchanan/AFP/EAST NEWS /

Lady in Red

Patrycja Bukalska
Kiedy idzie ulicą, matki wyjmują z wózków dzieci, by ją zobaczyły, starsze panie wręczają domowe ciasteczka, a wszyscy proszą o wspólne zdjęcie. A ona uśmiecha…
Edynburg, wrzesień 2014 r. / / fot. AFP / EAST NEWS

Obywatel Szkot

Patrycja Bukalska
Rząd Wielkiej Brytanii współtworzony przez Szkocką Partię Narodową (SNP)? To jeszcze rok temu nikomu nie przyszłoby do głowy. Teraz to całkiem realny…