literatura amerykańska: najważniejsze informacje

Tobias Wolff, STARA SZKOŁA, Przełożył Krzysztof Umiński. Wydawnictwo Czarne // materiały prasowe

Książka tygodnia: „Stara szkoła” Tobiasa Wolffa

Lektor
To świetna książka o tym, co literatura jednocześnie odkrywa i zakrywa. Mówi o przemilczeniach, wyparciach, ale i niebezpieczeństwie pełnej szczerości.
Joseph Mitchell włóczy się po Greenwich Village. Nowy Jork, 1992 r. // Fot. Mario Ruiz / Getty Images

Joseph Mitchell po polsku. Dobra opowieść nie musi być prawdziwa

Michał Choiński
Joseph Mitchell, legenda „New Yorkera”, stworzył niezrównany portret Nowego Jorku z marginesu. Z czasem wokół jego pisania narosły jednak pytania o prawdę i…
Denis Johnson podczas prób do sztuki wg jego opowiadania „Hellhounds on My Trail”. San Francisco, 2010 r. // Fot. Liz Hafalia / San Francisco Chronicle / AP / East News

Czytamy pierwszą biografię Denisa Johnsona. Co nam mówi o pisarzu?

Piotr Kofta
Zmarły dekadę temu amerykański pisarz wciąż nie daje o sobie zapomnieć. Miejmy nadzieję, że to nie koniec naszej przygody z Johnsonem.
Catherine Lacey // Fot. Willy Somma / materiały prasowe wydawnictwa "Czarne"

Lubię być słuchaczką. Rozmowa z Catherine Lacey, autorką „Biografii X”

Aleksandra Kamińska, Catherine Lacey
Związek dwojga ludzi jest doświadczeniem akceptacji własnego zagubienia. Koniecznością uznania, że nigdy nie pojmiemy siebie.
Kowbojskie tango, Maggie Shipstead, tłum. Justyn Hunia, ZNAK, Kraków 2026

„Kowbojskie tango” Maggie Shipstead: relacje rodzinne i długo skrywane tajemnice

Jacek Taran
Maggie Shipstead ufa w swoich opowieściach ciszy. To w niedopowiedzeniach lokuje intensywność relacji, a także powracającą przeszłość.
Kathy Acker, "Imperium postradanych zmysłów", przeł. Patrick Leftwich, Ha!art, Kraków, 2025 // materiały prasowe

Proza Kathy Acker to nieokiełznany strumień pragnień i fetyszy

Adam Woźniak
W „Imperium postradanych zmysłów” dwoje bohaterów błąka się po dystopijnym Paryżu w poszukiwaniu ujścia dla własnej złości, odrobiny ciepła i wytchnienia.
Sylvia Plath z dziećmi Friedą i Nicholasem, 1962 r. // Writer Pictures / Forum
Wersja audio

Mistrzyni Sylvia Plath: biografia poetki zawłaszczonej i odzyskanej

Michał Choiński
„Czerwona kometa” to największa i najbardziej dotąd szczegółowa biografia Sylvii Plath. Książka odwołuje się do odkryć archiwalnych, które rzucają nowe światło…
Kadr z filmu "Wielki Gatsby", reż. Baz Luhrmann, USA 2013 r. // Materiały prasowe Netflix

Kim jest Wielki Gatsby. Nowe tłumaczenie klasycznej powieści

Piotr Paziński
W Ameryce nuworyszowi wolno mniej. Wobec prawdziwie wielkich tego świata milioner z awansu nigdy nie przestanie być petentem.
James Baldwin, „Nikt nie zna mojego imienia. Dalsze zapiski syna tego kraju”, przeł. Mikołaj Denderski, Karakter // materiały prasowe

Brawurowe eseje Jamesa Baldwina: co znaczy być Amerykaninem

Adam Woźniak
James Baldwin jest uważany za jednego z ważniejszych amerykańskich pisarzy XX w. Warto przeczytać „Nikt nie zna mojego imienia”, by poczuć intelektualny klimat…
Tim O'Brien, TO, CO NIEŚLI, przeł. Tomasz S. Gałązka, Czarne 2025 // Fot. Materiały prasowe

„To, co nieśli” Tima O’Briena: znakomita amerykańska proza

Adam Woźniak
Tim O’Brien to jeden z najważniejszych literackich kronikarzy wojny w Wietnamie. Nieustannie krąży między poetykami reportażu, osobistego eseju i opowiadania.
John Barth, 1963 r. // Fot. Peter Jones / Getty Images

„Chimera” Johna Bartha: bardzo osobista książka o kryzysie literatury

Maciej Miłkowski
Według Johna Bartha współczesny pisarz usiłuje robić coś, co kiedyś robili legendarni bohaterowie, nie dostrzegając jednak, że epoka heroiczna już minęła.
Daniel Mendelsohn, Trzy pierścienie. Wydawnictwo Próby, 2025 r. // materiały prasowe

Książka tygodnia: „Trzy pierścienie” Daniela Mendelsohna

Lektor
„Obcy dociera do nieznanego miasta po długiej podróży” – to zdanie powraca w „Trzech pierścieniach”, medytacji o homeryckich korzeniach motywu wędrówki
Tobias Wolff, Oto początek naszej historii. Wydawnictwo Czarne 2025 r. // Materiały prasowe

Książka tygodnia: Opowiadania wybrane Tobiasa Wolffa

Lektor
„Ta proza uzyskuje szczególną zwartość, sprężystość i rytm, i staje się bliska poezji. Jak gdyby waga zdarzeń zmuszała zdanie do najwyższego wysiłku” – pisze o…
Patrick Radden Keefe. Barcelona, 22 września 2021 r. // Fot. Albert Llop / AFP / East News
Wersja audio

Wiosła, tabletki, karabiny. Patrick Radden Keefe i jego bohaterowie

Agata Kasprolewicz
Jak to się dzieje, że ludzie, którzy chcą pomagać albo leczyć, stają się przestępcami? Kiedy szlachetna idea przeradza się w opresję? To najważniejsze pytania…
Percival Everett, „Jamesa” przed wręczeniem Nagrody Bookera 2024. Londyn, 11 listopada 2024 r. // Fot. David Levenson / Getty Images
Wersja audio

Klasyka literatury po poprawce. Co „James” Percivala Everetta zrobił z prozą Marka Twaina

Michał Choiński
Historie Percivala Everetta niezmiennie łączą humor z ostrą krytyką amerykańskiej historii i kultury. Tym razem pisarz zdecydował się na kreatywną rewizję „…
Flannery O'Connor - przystanek w drodze do Andaluzji. 1962 r. // Joe McTyre / AP / East News

Stulecie Flannery O’Connor. Wiara i absurd istnienia

Michał Choiński
Dla Flannery O’Connor religia katolicka była zasadą organizującą rzeczywistość, w której centrum znajdowała się namacalna, głęboka tajemnica wiary. Godziła…
Lauren Groff podczas Festivalu Conrada. Kraków, 27 października 2024 r. // Fot. Alicja Rzepa / Festival Conrada

Powieść Lauren Groff „Dzikie bezkresy”: księga większa niż podsumowania roku

Michał Sowiński
Oto rewizja fundamentalnych dla zachodniej cywilizacji pojęć – jednak wyjątkowo subtelna i zniuansowana. Pora przeczytać. Taka mądrość nie cierpi zgiełku.
Thomas Pynchon w księdze rocznikowej swojego liceum. 1953 r. oraz „Pierwsze od dekad zdjęcia notorycznego odludka (81 l.)”. Strona z amerykańskiego tabloidu „National Enquirer” z 14 stycznia 2019 r. // Domena publiczna

Thomas Pynchon: mistrz czytania chaosu

Jerzy Jarniewicz
Nikt bardziej wiarygodnie niż Thomas Pynchon nie sportretował współczesnego chaosu. I nikt nie oddał lepiej naszej obsesyjnej potrzeby odnajdywania w nim…
Eliot Weinberger // Fot. Friedrich, Brigitte / SZ-Photo / Forum

Najlepiej kiedy kultura smaży się w cudzym sosie, gdy wymyka się z „czystości” i programowości

Søren Gauger
Eliot Weinberger należy do długiej, zanikającej tradycji autorów piszących, jakby mieli kulturę książkową we krwi. Czytam jego eseje i wciąż czuję, że do tej…
Leslie Marmon Silko z plemienia Laguna // Fot. Tomasz Dżurak / archiwum prywatne

„Opowiadaczka z Puebla Laguna”: wielka czytelnicza frajda

Bartosz Hlebowicz
– Najważniejsze w życiu to mieć kogoś, kto opowie ci historię. Bez opowieści nie wiedzielibyśmy, kim jesteśmy – twierdzi Leslie Marmon Silko z puebla Laguna.
George Saunders podpisuje swoją książkę „Lincoln in the Bardo”. Floryda, 19 lutego 2017 r. // Fot.Johnny Louis / Getty Images

George Saunders: pisarz, który nie boi się happy endów

Maciej Miłkowski
Katastrofy, które spotykają bohaterów „Dnia wyzwolenia”, biorą się nie tyle z dramatycznych zwrotów historycznych, ile z chęci prześcignięcia znajomych albo…
Wiliam Faulkner, ok. 1950-1955 r. // AP / East News

Nowe tłumaczenia książek Williama Faulknera: polski renesans giganta, bez którego nie byłoby współczesnej powieści

Wit Szostak
Niemal od samego początku Faulkner orientuje się, że zastana przez niego forma powieści nie da rady pomieścić całej złożoności ludzkich losów, skomplikowanej…
Nowojorski pisarz i poeta Charles Reznikoff // YouTube

„Muzykant” Charlesa Reznikoffa: odnaleziona powieść nowojorskiego poety

Jerzy Jarniewicz
Reznikoff nie musi stawiać znaków zapytania, by pytać. Jego świat ufundowany jest na niepewności.
Lektor w Tygodniku

Książka tygodnia: Breece D’J Pancake opowiada o ludziach i naturze Wirginii Zachodniej i Appalachów

Lektor
Pancake wprowadza czytelnika do domów i umysłów swoich bohaterów. Dokonuje zaś tego z arcydzielną oszczędnością, narracją tak gęstą, że nie ma w niej pustych…
Lucia Berlin z synami, Markiem i Jeffem, w nowojorskim zoo, 1963 r. // Fot. materiały prasowe Wydawnictwa Czarne

Lucia Berlin: zniewolona przez biografię

Maciej Miłkowski
Kronikarka rodzinnych katastrof i długodystansowa alkoholiczka. Spod powikłanego życiorysu amerykańskiej pisarki czas wydobyć jej dzieło.
Teresa Tyszowiecka bLasK! / Maciek Jerzmanowski / archiwum prywatne Teresy Tyszowiecka bLasK!

Telepatia i melodia: jak złapać ten vibe i przekładać literaturę afroamerykańską

Jan Błaszczak
Ktoś wyczuwał w niej potężną joginkę, ktoś inny uznawał, że jest jedynie anteną wykorzystywaną przez istoty z innego wymiaru. Zdobyła wielkie uznanie jako…
Navarre Scott Momaday, czerwiec 2001 r. / fot. Philippe Matsas / EAST NEWS

Navarre Scott Momaday: niedźwiedź opowiadacz

Bartosz Hlebowicz
„W naszym indiańskim świecie człowiek ma moralne zobowiązania wobec krajobrazu, jest za niego odpowiedzialny. Uczestniczy w duchu swojego miejsca na Ziemi” –…

O dwa martini za dużo. Opowiadania Johna Cheevera

Piotr Kofta
W pewnym sensie opowiadania Johna Cheevera są zawsze o nim samym– starającym się zachować twarz wyrzutku, idealizującym ognisko domowe alkoholiku albo…

Zmarł Cormac McCarthy: wierzący w miłość patron samotników i kronikarz hołoty

Bartosz Sadulski
Pisarstwo McCarthy'ego było w takim samym stopniu mistyczne, co katastroficzne, jakby zrozumiał szybciej niż inni, że Ameryka jest krajem postapokaliptycznym.…
Carson McCullers, 1955 r. / AP / EAST NEWS

Rozgość się, smutku. Carson McCullers jest mistrzynią opowiadań

Magdalena Nowicka-Franczak
W amerykańskiej kulturze opowiadania zajmują miejsce szczególne. Nie są wprawką ani odrzutem, tylko destylacją sensów w niewielkiej fabule.
Jonathan Franzen, Toronto, październik 2015 r. / MELISSA RENWICK / ZUMA PRESS / FORUM

Gorączka złota

Michał Sowiński
Jonathan Franzen odkrył, że nic nie wzbudza w czytelnikach większej empatii wobec bohaterów powieści niż troska o ich stan finansów. Nawet w czytelnikach…
Ta-Nehisi Coates na Międzynarodowym Festiwalu Książki i Filmu „Étonnants Voyageurs”, Saint-Malo, Francja, maj 2016 r. / DAVID LEVENE / EYEVINE / EAST NEWS

Marzenie i strach

Wojciech Engelking
Przeczytał na studiach słynne pytanie Saula Bellowa: „Kto jest Tołstojem Zulusów?”. Zajęło mu dwie dekady, nim znalazł odpowiedź: Tołstojem Zulusów jest…
/ DIEGO BERRUECOS

Tłumacząc tych, którzy nie mają słów

Tomasz Pindel
Valeria Luiselli zaczęła od opowieści o życiu na styku języków, kultur i tradycji. Ale jej rzeczywistym powołaniem jest literatura opowiadająca o tych, którzy…
/ BASSO CANNARSA / OPALE / LEEMAGE / EAST NEWS

Mistrz brzuchomówstwa

Grzegorz Jankowicz
Według Saundersa literatura nie jest wcale zamiast życia, lecz sprawia, że stajemy się pod jej wpływem inni. Dziś na Festiwalu Conrada spotkanie z pisarzem.
Joan Didion / LISA CARPENTER / WRITER PICTURES / BEW

W odśrodkowym wirze

Jerzy Jarniewicz
Joan Didion nie ocenia, to byłoby zbyt łatwe. Próbuje za to słuchać, patrzeć i zapisywać. W obserwowaną rzeczywistość wchodzi z zaangażowaniem. Jest kimś z…
Louise Glück odznaczona przez Baracka Obamę medalem National Humanities, 2015 r. / Fot. Carolyn Kaster / Associated Press / East News /

Literacki Nobel dla Louise Glück

Magda Heydel
Noblowski medal dla urodzonej w 1943 roku w Nowym Jorku poetki to wyróżnienie dla poezji klarownej, czystej i zdyscyplinowanej, a zarazem bliskiej zwyczajnej…
Colson Whitehead / QUIQUE GARCIA / EPA / PAP

Gra w rasy

Wojciech Engelking
Colson Whitehead jest przekonany, że wszystko, co złe w dzisiejszych Stanach Zjednoczonych i świecie, niedługo będzie jeszcze gorsze. A rasa przestanie się…
Elizabeth Strout podczas 9. Międzynarodowego Festiwalu Literatury w Rzymie, czerwiec 2010 r. / ALESSIA PARADISI / PAP

Życie jest plotką

Michał Sowiński
Intelektualistom z dużych miast udało się ustalić, że ich politycznej katastrofie w Ameryce winna jest prowincja, szczególnie ta biała. Elizabeth Strout…
/ DAVID LEVENE / EYEVINE / EAST NEWS

Niech ślepy prowadzi kulawego

Maciej Jakubowiak
Oto wydarzenie literackie roku: obsypany najważniejszymi nagrodami „Lincoln w Bardo” George’a Saundersa. Znów okazuje się, że najlepiej naszą historię…

Ironista nie bez reszty

Katarzyna Trzeciak
Ostrożność Wallace’a czyni z niego ironistę niekompletnego, którego chciałoby się zapytać: „co myślisz?”, licząc na nieironiczną odpowiedź.
Don DeLillo, 1998 r. / Fot. Dillon Bryden / MATERIAŁY WYDAWCY

Od lustra do lustra

Łukasz Najder
Don DeLillo ma istotny wpływ na kolejne pokolenia amerykańskich pisarzy. Według Jonathana Franzena przelał na papier apokaliptyczną, postindustrialną estetykę…

Ukryta sieć

Jerzy Franczak
Pynchona nie interesuje medytacja nad okrucieństwem historii, lecz wyłącznie status realności. Gdzie jest prawdziwy świat? Czy w ogóle gdzieś jest?

Dzieci Molocha

Jan „Jackson” Szastyński
„Listy” Kerouaca i Ginsberga to kronika trudnej przyjaźni dwóch ekscentryków, egomaniaków, wręcz świrów, słowem – dwóch fascynujących artystów. Ludzka komedia…

Bezimienny świat

Anna Kałuża
Don DeLillo pisał „Nazwy” (1982) podczas swojego dwuletniego pobytu w Grecji dzięki stypendium Guggenheima. Kiedy je wydawał, nie był jeszcze bardzo znanym…