Kultura

Kierowniczka działu: Monika Ochędowska

Joséa Guedje w filmie Dahomej, reż. Mati Diop, 2024 r. // Materiały prasowe Nowe Horyzonty

Film „Dahomej” to dowód na to, ile dzisiaj znaczy kino dokumentalne

Anita Piotrowska
Wydarzenie, jakim był zwrot Republice Beninu dwudziestu sześciu cennych obiektów, złupionych przez Francuzów w czasach kolonialnych, stało się pretekstem dla…
Aplikacja Legimi na czytniku e-booków. // Fot. Piotr Skórnicki / Agencja Wyborcza.pl

Legimi nie płaci za sprzedawane i wypożyczane książki – twierdzą wydawcy

Monika Ochędowska
Każdego miesiąca biblioteki udostępniały swoim czytelnikom setki dostępów do Legimi, płacąc za nie z publicznych pieniędzy. Tymczasem w rozliczeniach Legimi z…
Olaf Lubaszenko i Jędrzej Hycnar w filmie „Napad", reż. Michał Gazda // Fot. Bartosz Mrozowski / Materiały prasowe Netflix

„Napad” na Netfliksie: co można było zrobić lepiej w mrocznym polskim filmie o skoku na bank

Anita Piotrowska
Nowy polski kryminał przemawia najbardziej obrazem czasu transformacji. Prawie wszystkie postacie grają tutaj nieczysto, choć często mają coś na swoją obronę.…
Kadr z filmu „Barwy granatu”, reż. Siergiej Paradżanow, 1969, r. // Materiały prasowe Cinema Foundation of Armenia
MATERIAŁ PARTNERA

Paradżanow. Chcę minąć swój cień

Od 12 października w Zachęcie można oglądać ekspozycję poświęconą jednemu z najwybitniejszych reżyserów XX w.
Prinz Gholam, 2024 r. // Fot. Kuba Celej, dzięki uprzejmości Zachęty
MATERIAŁ PARTNERA

Prinz Gholam w Zachęcie

Od 7 września w Zachęcie można oglądać wystawę berlińskiego duetu artystycznego Prinz Gholam: fotografie, rysunki, maski oraz rzeźby.
Renate Reinsve w filmi "Arman", reż. Halfdan Ullmann Tøndel, 2024 r. // Materiały prasowe Best Film

Twórcy „Armanda” znajdują niebanalne środki wyrazu, by opowiedzieć o załamaniu nerwowym i jego źródłach

Anita Piotrowska
Opowieść o dziecku, które mogło skrzywdzić inne dziecko, to opowieść o naszym skrzywionym spojrzeniu na przemoc. Dostrzeganą zazwyczaj tam, gdzie najwygodniej…
Johny Cash podczas koncertu ok. 1965 r. // Hulton Archive / Getty Images

Johnny Cash: w obronie Indian, przeciw wszystkim

Filip Łobodziński
Ruch w obronie praw obywatelskich w Ameryce nie miał głowy do sprawy rdzennych mieszkańców kontynentu. Jednym z pierwszych, który zabrał głos w ich obronie,…
Lars Saabye Christensen. Oslo, grudzień 2008 r. // Fot. Nejad Arash A / TT newsagency / Forum

Lars Saabye Christensen, najchętniej czytany na świecie Norweg

Michał Sowiński
Lars Saabye Christensen stworzył opowieści, w których Norwedzy nie tylko chętnie się przeglądają, ale również chcą być widziani na zewnątrz. Paradoks, który…
Urszula Kozioł. Wrocław, 21 sierpnia 2024 r. // Fot. Tomasz Pietrzyk / Agencja Wyborcza.pl

Urszula Kozioł budzi szczególny rodzaj respektu, jaki przypisujemy gigantom literatury

Bartosz Sadulski
Urszula Kozioł wymykała się naszym szczeniackim zabawom, jednocześnie zbyt wielka i bliska, żeby ją złośliwie kąsać. Ze dziwieniem i podziwem oglądaliśmy film…
Olga Pasiecznik w spektaklu "Rosalinda" w Teatrze Królewski w Łazienkach. Warszawa, 8 października 2023 r. // Fot. Tomasz Gzell / PAP

Zdobywała laury, podbijała sceny, a potem z nich zniknęła. Inwazja Rosji na Ukrainę przekreśliła wiele, ale Olga Pasiecznik i tak robi swoje

Dorota Kozińska
Zabierając się do pisania o Oldze Pasiecznik, zrozumiałam, że żyję w wieży z kości słoniowej. Przecież każdy zna jej wspaniały sopran i niepospolitą kulturę…

Książka tygodnia: „Suknia i sztalugi” Piotra Oczki

Lektor
Dzięki tej książce dokonałem szeregu odkryć – dzieł, których wcześniej nie znałem i o których natychmiast chciałem się czegoś dowiedzieć. Poznać bliżej ich…
Kadr z filmu "W ogniu. Historia Anity Pallenberg" // Materiały prasowe

„W ogniu. Historia Anity Pallenberg”: barwny dokument o „dziewczynie Rolling Stonesów”, która świeciła własnym blaskiem

Anita Piotrowska
Film Svetlany Zill i Alexis Bloom jest opowieścią o cenie, jaką zapłaciła Anita Pallenberg, i o drodze, jaką musiała przejść, by nie być już tylko „dziewczyną…
Han Kang, laureatka Literackiej Nagrody Nobla 2024. Listopad 2023 r. / FOT. GEOFFROY VAN DER HASSELT/AFP/East News

Rozmowa z Han Kang, laureatką Literackiej Nagrody Nobla 2024: Nie miałam pewności, czy dożyję czasów, kiedy moje książki znajdą czytelników

Han Kang była gościnią Festiwalu Conrada, współorganizowanego przez „Tygodnik Powszechny”. Zapraszamy do obejrzenia nagrania z rozmowy.
Noémie Merlant w filmie "Emmanuelle", 2024 // Fot. materiały prasowe

Nowa ekranizacja „Emmanuelle”. We Francji przyjemności traktujemy serio

Dorota Malina
Dziś – kiedy widzieliśmy już Sodomę Pasoliniego i Sycylię Blanki Lipińskiej – harce Emmanuelle sprzed pół wieku wydają się pocieszne i niewinne. Dlatego w…
Finałowa siódemka // Fot. Rafał Komorowski / Materiały prasowe partnera
Materiał promocyjny

Jedyna mapa, którą znają wszyscy ludzie

Emilia Konwerska
Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus od lat pełni funkcję literackiego drogowskazu Europy. To dzięki niej poznajemy nie tylko autorki, autorów i ich…
Jan Matejko, "Stańczyk", 1862 r. // Muzeum Narodowe w Warszawie

„Stańczyk” Matejki: jaki naprawdę jest sens obrazu, który trafił na okładkę albumu Lady Gagi?

Magdalena Łanuszka
Przez okładkę albumu Lady Gagi i przez drzwi Luwru nasz Stańczyk dołącza do pocztu europejskich figur mądrego głupca. Na obrazie Matejki, wokół którego krąży…
Scena ze spektaklu "Wojna i Pokój" w reżyserii Janusza Opryńskiego. Katowice, 25 września 2024 r. // Fot. Przemyslaw Jendroska / Materiały prasowe Teatru Śląskiego

„Wojna i pokój” w Teatrze Śląskim. Jak Tołstoja i Tukidydesa wystawia jeden z najlepszych zespołów w Polsce

Dariusz Kosiński
Wojna i śmierć jako rozwiązania bezwzględnie racjonalne? W Teatrze Śląskim opowiadają o nich Tołstoj i Tukidydes. Nie, wojna to nie przypadek i patologia, a…
Kadr z filmu "Smok Diplodok", 2024 r. // Materiały prasowe Stowarzyszenia Nowe Horyzonty

Życiowa rola smoka Diplodoka

Remigiusz Różański
Z metra cięty, o łusce trawiastozielonej, uszach wielkich, oklapłych. W pyszczku zupełnie niegroźny. Od czterech dekad bawi miłośników historyjek obrazkowych…
Roman Lutskyi, Sofiia Berezovska, Anastasia Karpenko, Fedir Pugachov w filmie „Pod wulkanem”, reż. Damian Kocur, 2024 r. // Materiały prasowe Lizart Film

Bardzo nieoscarowy, wręcz antyoscarowy film „Pod wulkanem” został polskim kandydatem do Oscara. Dobrze się stało

Anita Piotrowska
Damian Kocur nakręcił „Pod wulkanem” tak, żeby drażnić. Celowo przeciąga sceny i bagatelizuje dialogi, lekceważąc nasze narracyjne przyzwyczajenia i…
Grzegorz Bogdał. Okolice Gorlic, 15 sierpnia 2023 r. // Fot. Jacek Taran

Grzegorz Bogdał, pisarz: Wiele dobrych rzeczy przychodzi do mnie z opóźnieniem

Katarzyna Kubisiowska, Jacek Taran, Grzegorz Bogdał
Trochę mnie bawi, kiedy ktoś zwraca uwagę, że jestem małomówny. I w ogóle to oczekiwanie wobec ludzi, że niezależnie od momentu i okoliczności powinni się…
Urszula Kozioł, zdobywczyni Nagrody Literackiej Nike. Warszawa, 6 października 2024 r. // Fot. Radek Pietruszka / PAP

Nagroda Nike 2024 dla Urszuli Kozioł. Jej poezja to tragizm z dystansem i zadomowienie w polszczyźnie

Lektor
Urszula Kozioł była zawsze pisarką towarzyszącą sprawom publicznym. Przede wszystkim jednak „Raptularz” stanowi kolejne ogniwo elegijnego łańcucha, w jaki…
Kadr z filmu "CZARNY KOS, CZARNA JEŻYNA – reż. Elene Naweriani, 2023 r. // Materiały prasowe Max

„Czarny kos, czarna jeżyna”: film o późnym odkrywaniu przez kobietę różnych smaków życia

Anita Piotrowska
„Czterdzieści osiem lat dziewictwa i po sprawie!” – konkluduje bohaterka gruzińskiego filmu, kiedy ma już za sobą ten pierwszy raz. I nie jest to jedyny…
Masza Potocka w dniu swojego wernisażu pt. "Pisać, patrzeć, widzieć". Kraków, 29 września 2024 r. // Fot. Beata Zawrzel / Reporter

Maria Anna Potocka odwołana ze stanowiska dyrektora MOCAK-u. W tle zarzuty o mobbing, pytania o następcę i przyszłość muzeum

Piotr Kosiewski
Niezbędne jest przeprowadzenie dobrze zorganizowanego konkursu na nowego szefa muzeum. Tylko w ten sposób można odbudować zaufanie, a ono w przypadku…
Elfriede Jelinek // Fot. Leonhard Foeger / Reuters / Forum

„Dane odosobowe”: brutalne rozliczenie Elfriede Jelinek z aparatem państwowym

Bartosz Sadulski
Nowa książka Elfriede Jelinek to polifoniczny krzyk w proteście przeciwko sytuacji, w jakiej narratorkę stawia bezduszna biurokracja. Nigdy wcześniej też…
Fragment okładki książki Tomasza Łubieńskiego pt. „Ulica Mazowiecka" // Fot. PIW / materiały prasowe

Książka tygodnia: pożegnalny tom wierszy Tomasza Łubieńskiego

Lektor
„Ulica Mazowiecka” to prawdziwe pożegnanie Łubieńskiego. Elegia na odejście miłości, ludzi bliskich, ukochanych krajobrazów i własnych sił fizycznych.
Joaquin Phoenix i Lady Gaga w filmie "Joker: Folie à Deux", reż. Todd Phillips

Skąd się wzięła kariera Jokera. Życie i śmiech arcywroga Batmana

Michał Walkiewicz
Podtytuł nowego filmu „Joker: Folie à Deux”, czyli „Szaleństwo we dwoje”, to celna metafora naszej długiej i skomplikowanej relacji z Jokerem. Im częściej…

Oto piątka nominowanych do Nagrody Conrada. W niedzielę poznamy laureatkę

Michał Sowiński
Emilia Dłużewska, Katarzyna Groniec, Maria Halber, Małgorzata Lebda i Ishbel Szatrawska – kapituła Nagrody Conrada wybrała najlepsze debiuty prozatorskie 2023…
Kadr z filmu "Pod wulkanem", reż. Damian Kocur // Materiały prasowe KPFF

Polski film po festiwalu w Gdyni. Wstydu nie ma

Anita Piotrowska
„Jesteśmy przed wielkim egzaminem. Walczymy o naszą twarz” – mówił podczas gali zamknięcia Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni Wojciech Marczewski,…
Lady Gaga, album „Harlequine". // Fot. Ladygaga.com / materiał prasowy

Lady Gaga pożyczyła sobie Stańczyka. Trefniś Matejki na okładce albumu „Harlequine”

Tomasz Niklas
Najnowszy album Lady Gagi debiutuje wraz z filmem „Joker: Folie à Deux”, ale dla artystki to za mało. Płyta „Harlequine” zdobywa uwagę fanów szokującą…
Elizabeth Olsen , Carrie Coon i Natasha Lyonne w filmie pt. „Jego trzy córki”. Azazela Jacobsa. // Fot. Sam Levy / Netflix / Materiały prasowe

„Jego trzy córki” na Netfliksie: skomplikowane siostrzane relacje i żegnanie ojca

Anita Piotrowska
Ciężki temat został w tym filmie potraktowany z lekką przekorą. Bo jak tu celebrować i przeżywać czyjeś odchodzenie, skoro na każdym kroku daje o sobie znać…
Nowy dyrektor Marcin Napiórkowski i ministra kultury Hanna Wróblewska na briefingu prasowy dotyczącym Muzeum Historii Polski. Warszawa, 26 września 2024 r. // Filip Naumienko / REPORTER

Napiórkowski zamiast Kostry: czy to dobra zmiana w Muzeum Historii Polski?

Michał Okoński
Gdybym chciał stworzyć hipernowoczesne muzeum, Marcin Napiórkowski byłby pierwszą osobą, do której bym się zwrócił. Jednak procedura powołania i odwołania…
Marek Hłasko / Archiwum ILP

W prozie Hłaski najdotkliwsza jest zawsze cisza

Alicja Antosz
Hłasko pisał do Giedroycia: życie bez przestrzegania pewnych form zmienia się najpierw w piekło, a potem po prostu w gówno. Będę się więc upierać przy formach.
Michał Waszyński trzeci od lewej. Na zdjęciu ponadto operatorzy Juliusz Mars i Ferdynand Vlasak, reżyser Henryk Szaro (drugi z prawej) i aktor Zbigniew Sawan (pierwszy z prawej). Ok. 1925 - 1930 r. // Narodowe Archiwum Cyfrowe

Michał Waszyński: celebryta, więzień gułagu i ikona Hollywoodu. 120 lat temu urodził się najsłynniejszy reżyser międzywojennej Polski

Stanisław Calik
Jego kariera oszałamia: Michał Waszyński miał 26 lat, gdy mówiła o nim cała ówczesna Polska. Przez 10 lat nakręcił 40 filmów, z których wiele to dziś klasyka…
Carolina Bianchi // Fot. Alexandre Quentin / Festival d'Avignon / materiały prasowe
MATERIAŁ PARTNERA

Carolina Bianchi: Mówienie o przemocy seksualnej budzi dyskomfort u słuchających. I o to właśnie chodzi

Michał Sowiński, Carolina Bianchi
Carolina Bianchi, reżyserka: Nie chcę leczyć żadnych ran. Niektóre nie goją się do końca życia i trzeba o tym pamiętać.
"ahat ilī. Siostra bogów", reż. Anna Augustynowicz, Teatr Polski w Bydgoszczy, premiera 31.08.2024 r. // Fot. Natalia Kabanow / materiały prasowe

Najważniejsze teatralne premiery sezonu jesień-zima 2024

Dariusz Kosiński
Nie ma rady: trzeba brać do ręki kalendarz i zapisywać daty kolejnych świetnych spektakli w Gdyni, Kielcach, Łodzi, Rzeszowie, Szczecinie czy Warszawie. Oto…
Materiał partnera

Bohater „Silli” odkrywa nie tylko receptę na przywrócenie równowagi w przyrodzie, ale odnajduje także prawdziwą przyjaźń

Maja Sołtysik
Nagrodę Literacka Podróż Hestii wręczono po raz czwarty. Tym razem wyróżniono Karolinę Lewestam za powieść „Silla” – opowieść o chłopcu, który musi przywrócić…
Historia Sosnowca
MATERIAŁ PARTNERA

Teatr Zagłębia stawia na lokalne historie

Nowy sezon zapowiada się ekscytująco dzięki bogatej ofercie przedstawień eksplorujących historie lokalne i temat emancypacji.
Od lewej: Maciej Sajur, Ewa Mitoń; Justyna Schneider, Aleksandra Godlewska, Izabela Kubrak i Wojciech Leonowicz // Fot. Jeremi Astaszow / materiały prasowe
MATERIAŁ PARTNERA

Zbieżność nazwisk przypadkowa, czyli premiera na 105. urodziny Teatru Bagatela

Magdalena Musialik
Kronikarska pasja, dociekliwość i detektywistyczne zaangażowanie Ambrożego Grabowskiego pozwoliły ustalić nazwisko autora ołtarza w kościele Mariackim. Ten…
MATERIAŁ PARTNERA

Moda na Filharmonię Poznańską

W Poznaniu działają instytucje i realizowane są projekty, jakich nie mają inni. Na wszystkich filharmonicznych koncertach sale wypełnione są po brzegi.
Kadr z filmu "Nie obiecujcie sobie zbyt wiele po końcu świata". reż. Radu Jude. Rumunia/Chorwacja/Francja/Luksemburg 2023 // Materiały prasowe Aurora FIlms

„Nie obiecujcie sobie zbyt wiele po końcu świata” – dlaczego u nas nie powstają filmy tak dobre jak ten

Anita Piotrowska
Radu Jude wynalazł własny kinowy język, erudycyjny i zabawny, trochę tylko zapożyczony u Godarda.

„Moje serce mówi”: Festiwal Korczak Dzisiaj ogłasza program

Dominik Berezowski
Jeden z najstarszych festiwali teatralnych dla młodej publiczności ogłosił nowy program. Hasłem tegorocznej edycji będzie: „Moje serce mówi”. Przedstawienia…
Dorota Ignatjew i Jakub Skrzywanek // Fot. Natalia Kabanow / materiały prasowe
Materiał promocyjny

Tylko i aż teatr

Michał Sowiński, Jakub Skrzywanek, Dorota Ignatjew
Po zamachach terrorystycznych na Teatr na Dubrowce, Crocus City Hall pod Moskwą czy zbombardowaniu teatru w Mariupolu, teatr stał się miejscem niebezpiecznym.…
Marek Chlanda, Studium źródła, 1998, technika mieszana/ papier, 150 x 240 cm, kolekcja MOCAK-u // Fot. Marek Gardulski / Materiały prasowe MOCAK

Jeden dzień i trzy wernisaże w MOCAK

Dominik Berezowski
10 października to ważna data dla każdego sympatyka sztuki współczesnej. W krakowskim MOCAK-u odbędą się aż trzy wernisaże: dwóch wystaw czasowych i dzieł…
Reżyserka Jewgienija Berkowicz i dramatopisarka Swietłana Pietrijczuk skazane przez wojskowy sąd w Moskwie na 6 lat łagru za „wspieranie terroryzmu”, w sztuce „Finist dzielny sokół". Moskwa, 8 lipca 2024 r. // Fot. Alexander Zemlianichenko / AP / East News

Rosja: lista porządnych ludzi z nakazem milczenia

Anna Łabuszewska
Na kremlowskiej liście „agentów zagranicznych” znajduje się obecnie ponad 400 nazwisk: to dziennikarze, muzycy, politycy, artyści, duchowni. „Spis porządnych…
Thomas Pynchon w księdze rocznikowej swojego liceum. 1953 r. oraz „Pierwsze od dekad zdjęcia notorycznego odludka (81 l.)”. Strona z amerykańskiego tabloidu „National Enquirer” z 14 stycznia 2019 r. // Domena publiczna

Thomas Pynchon: mistrz czytania chaosu

Jerzy Jarniewicz
Nikt bardziej wiarygodnie niż Thomas Pynchon nie sportretował współczesnego chaosu. I nikt nie oddał lepiej naszej obsesyjnej potrzeby odnajdywania w nim…
Kadr z filmu "Stone vs Putin", 2017 r. // Materiały prasowe ShowTime

Gwiazdy Zachodu w służbie Kremla

Michał Walkiewicz
Gwiazdy i gwiazdki Hollywood i nie tylko: Emir Kusturica, Mickey Rourke, Steven Seagal, Oliver Stone. Ich losy układają się w opowieść o romansie z dyktaturą.…
Cyryl gdzie jesteś / lektor

Książka tygodnia: wznowiona powieść „Cyryl, gdzie jesteś?” Woroszylskiego

Lektor
Choć minęło pół wieku, wszystko brzmi znajomo: przecież Lutek to protoplasta dzisiejszych aktywistów młodzieżowych, a zaczytany okularnik Maryl to ówczesny…
Kadr z filmu "Humanitarna wampirzyca poszukuje osób chcących popełnić samobójstwo", reż. Ariane Louis-Seize. Prod. Kanada 2023. // Materiały prasowe Max

Filmowa błyskotka w streamingu: zobacz, jak sobie radzą wampiry z pokolenia płatków śniegu

Anita Piotrowska
Zabawny, mocno stylizowany horror i poważne kino inicjacyjne – to połączenie przemówi głównie do młodej wrażliwości. Ale nie tylko w znaczeniu metrykalnym.