stosunki polsko-niemieckie: najważniejsze informacje

Minister Pistorius (z prawej) wśród żołnierzy Bundeswehry, 2024 r. // Fot. Christopher Neundorf / EPA / PAP

Niemcy budują największą armię w Europie. Co to oznacza dla Polski?

Jacek Stawiski
Niemcy przyjęły nową strategię wojskową. Bundeswehra ma rosnąć, a Berlin chce wziąć większą odpowiedzialność za obronę NATO.
Upamiętnienie ofiar wojny przed tymczasowym pomnikiem ku czci polskich ofiar II wojny światowej. Berlin, 16 czerwca 2025 r. // Fot. Sebastian Christoph Gollnow / dpa / East News

Pomnik polskich ofiar II wojny światowej powstanie w Berlinie. Ogłoszono konkurs

Piotr Kosiewski
To kolejny etap żmudnych starań o upamiętnienie obywateli Polski, którzy zginęli w latach 1939-1945: ogłoszono konkurs na Polendenkmal, polski pomnik. Jego…
Symboliczne przecięcie płotu granicznego przez uczniów szkół polskich i niemieckich w związku z przystąpieniem Polski do strefy Schengen. Świnoujście, 21 grudnia 2007 r. // Fot. Daniel Szysz / Reporter

Kwestia niemiecka. Dlaczego nie da się od niej uciec

Marcin Kędzierski
Relacje Warszawy z Berlinem od lat układają się źle, bez względu na polityczne zmiany po obu stronach Odry. Tyle że bez Niemiec nie da się dziś myśleć ani o…
„Nasze ulice powinny być piękne” (czytaj: wolne od brudasów) – plakat Markusa Frohnmaiera, lidera AfD w wyborach landowych w Badenii-Wirtembergii, które odbyły się 8 marca. Na zdjęciu miasteczko Lahr koło Fryburga, gdzie AfD dostała 30 proc. głosów – o jedną trzecią więcej niż w całym tym landzie. // Fot. Philipp von Ditfurth / DPA / PAP

AfD nie kryje się z tym, że jest partią prorosyjską. Dlaczego rośnie w siłę w Niemczech?

Jacek Stawiski, Łukasz Grajewski
Poparcie dla AfD w Niemczech pokazuje, jak zmienia się niemieckie społeczeństwo. Alternatywa dla Niemiec mobilizuje wyborców wokół emocjonalnych tematów – mówi…
Orędzie prezydenta Karola Nawrockiego. Warszawa, 12 marca 2026 r. // materiały KPRP

„Der SAFE”: Nawrocki i Kaczyński kwestionują sojusz militarny Polski i Niemiec

Wojciech Pięciak
Podważanie polsko-niemieckiego sojuszu – w sferze nie tylko politycznej i obronnej, ale także psychologicznej – to dziś działanie samobójcze.
Testy bezzałogowych systemów na poligonie Wojskowego Instytutu Technicznego Uzbrojenia. Zielonka, 19 lutego 2026 r. // Fot. Monika Dwulatek / MON

Czas na ścisły sojusz wojskowy Polski i Niemiec. To warunek bezpieczeństwa Europy

Jacek Stawiski
Idealną formułą dla Polski i Niemiec byłaby ścisła współpraca wojskowa na wzór Wielkiej Brytanii i Francji. Oba te państwa przez wieki toczyły ze sobą wojny, a…
Marsz Niepodległości. Warszawa, 11.11.2025 r. // Fot. Adam Chełstowski / Forum

Polscy nacjonaliści na manowcach. Diagnoza Machcewicza

Jacek Stawiski, Paweł Machcewicz
Ten sam język, co w latach 60., odnajduję we współczesnej narracji o „pedagogice hańby” czy „pedagogice wstydu”, uprawianej rzekomo przez część polskich elit i…
Obchody 60. rocznicy Orędzia biskupów polskich do niemieckich z udziałem przedstawicieli Kościołów obu krajów, przed pomnikiem kardynała Bolesława Kominka, autora tamtego listu. Wrocław, 18 listopada 2025 r. // Fot. Krzysztof Kaniewski / Reporter

Biskupi polemizują z antyniemiecką retoryką PiS-u

Artur Sporniak
Przewodniczący episkopatów Polski i Niemiec ogłosili wspólny list dotyczący pojednania. Nawiązujący do wydarzeń sprzed 60 lat, dotyczy on jednak także spraw…
Minister obrony Niemiec, Boris Pistorious, podczas spotkania z żołnierzami niemieckimi stacjonującymi na Litwie. 22 stycznia 2025 r. // Fot. Kay Nietfeld / AFP / East News

Bundeswehra szuka rekrutów. W razie potrzeby także przez losowanie

Jacek Stawiski
Rozbudowa potencjału Bundeswehry jest dziś także testem na wiarygodność Niemiec wobec ich sojuszników, w tym Polski – w czasie zagrożeń dla wschodniej flanki…
Tadeusz Mazowiecki i Helmut Kohl w Krzyżowej, 12 listopada 1989 r. // Fot. Andrzej Ślusarczyk / Fundacja „Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego

Od „linii” do granicy. Polska i Niemcy nad Odrą i Nysą

Jacek Stawiski
W listopadzie 1990 r. Polska i zjednoczone Niemcy podpisały traktat o granicy. Była to realizacja celu, o który zabiegali także polscy uczestnicy oddolnego…
Kardynał Wojtyła, prymas Wyszyński i przewodniczący niemieckiego Episkopatu kard. Joseph Höffner podczas wizyty delegacji polskiego Episkopatu w Niemczech Zachodnich, tuż przed konklawe. Fulda, wrzesień 1978 r. // Fot. DPA / PAP

Od wojny do dialogu. Henryk Muszyński o drodze pojednania

Abp Henryk Muszyński, Monika Białkowska
„Tam, gdzie jest doświadczenie życia Ewangelią, nie będzie miejsca na nacjonalizm czy niechęć do innych narodów” – mówi w rozmowie z „Tygodnikiem” abp Henryk…
Kardynał Bolesław Kominek // Archiwum Fundacji Obserwatorium Społeczne

Czy katolicy z Polski i Niemiec pamiętają, o co chodziło w Orędziu z 1965 roku?

Ks. Michał Mraczek, Wojciech Iwanowski
Wobec obecnych napięć między Polską a Niemcami, Fundacja Obserwatorium Społeczne postanowiła sprawdzić, czy polscy i niemieccy katolicy z różnych pokoleń w…
Obchody 25-lecia polskiej organizacji kościelnej na ziemiach poniemieckich: w środku Bolesław Kominek, obok z prawej prymas Stefan Wyszyński, z lewej Karol Wojtyła. Plac Katedralny we Wrocławiu, 3 maja 1970 r. // Ryszard Rzepecki / PAP

Przebaczamy i prosimy o przebaczenie. List biskupów, który zmienił Europę

Robert Żurek
Modne jest dziś podważanie dialogu między Polakami a Niemcami przed 1989 r. Mówi się, że jego polscy uczestnicy byli naiwni. Tymczasem dialog ten łączył…
Redaktorzy „TP” Mieczysław Pszon i Krzysztof Kozłowski w Berlinie, lata 60. XX w. // Fot. Archiwum TP

Boży szaleńcy. Pionierzy polsko-niemieckiego pojednania

Marek Zając
Polsko-niemieckie pojednanie nie było wydmuszką ani kiczem, jak twierdzi dziś prawica. Nie było też cudem, jak głosi bezrefleksyjnie powtarzany slogan.…
Dr Georg Bätzing jest biskupem diecezji Limburg i od 2020 r. przewodniczącym Niemieckiej Konferencji Biskupów. // Fot. Marko Orlovic / Deutsche Bischofskonferenz

Biskup Georg Bätzing: Polacy i Niemcy wobec agresji Putina

Bp Georg Bätzing
W 60. rocznicę wymiany listów między biskupami polskimi i niemieckimi z 1965 r. stoimy przed nowym wyzwaniem: wojna wywołana przez Putina zbliża nas do siebie…
Ks. Adam Boniecki // Fot. Grażyna Makara

Ksiądz Adam Boniecki o Niemcach. Tych dobrych i tych złych

Ks. Adam Boniecki
„Kiedy gestapowcy zabierali Ojca, mówiłem sobie: muszę zapamiętać ich twarze, a po wojnie ich znajdę” – pisał ks. Adam Boniecki w 2005 r., w 40 lat po Orędziu…
Friedrich Magirius // Stadt Leipzig

Friedrich Magirius. Przyjaciel Polski, gdy nie było to bezpieczne

Wojciech Pięciak
W relacjach wielu Niemców z NRD, którzy odwiedzali PRL, pojawia się takie wspomnienie: że w Polsce swobodniej oddychali. Również on tak pamiętał swoje podróże…
Czy niemieckie inwestycje w obronność Polski to pomysł na wyjście z polsko-niemieckiego impasu? Na zdjęciu: żołnierze Bundeswehry, którzy od początku tego roku chronią przestrzeni powietrznej wokół lotniska w Jasionce pod Rzeszowem. 23 stycznia 2025 r. // Fot. Dominika Zarzycka / NurPhoto / Getty Images
Wersja audio

Droga do reparacji jest zamknięta. Co w zamian Polska może uzyskać od Niemiec?

Marek Zając
Dlaczego w PRL i III RP nie uzyskaliśmy reparacji – i co dostaliśmy w zamian? Jaką lekcję dają nam negocjacje Izraela z Niemcami? A także: pomysł w pięciu…
Kontrmanifestacja zorganizowana przez Antifa - Akcja Antyfaszystowska obok manifestacji Nie dla masowej imigracji w Polsce zorganizowana przez Mlodziez Wszechpolska Szczecin .

Imigrancki swing state w Polsce

Marcin Kędzierski
Jeśli gdzieś Ruch Obrony Granic powinien organizować swoje pikiety, to nie w okolicach przejść z Niemcami, ale pod siedzibami agencji ściągających setki…
Monika Ochędowska // Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Dlaczego wystawa „Nasi chłopcy” wzbudza tak duże emocje

Monika Ochędowska
Narracje o polsko-niemieckich stosunkach są probierzem aktualnych uczuć Polaków do Unii Europejskiej, czy szerzej – Zachodu. Im bardziej pragniemy uciec od…
Patrol obywatelski na przejściu granicznym z Niemcami w Rosówku. W tle niemieccy strażnicy graniczni przeprowadzają wyrywkową kontrolę. 5 lipca 2025 r. // Fot. Krzysztof Jabłonowski

Ilu widzieliście imigrantów? Reportaż z zachodniej granicy

Krzysztof Jabłonowski
Nie ufają mediom, nie ufają władzy, nie ufają służbom państwowym. Wielu twierdzi, że przyjechało na granicę z potrzeby serca, a nie z namowy polityków. Kim są…
Pikieta Ruchu Obrony Granic przy polsko-niemieckim moście na Nysie Łużyckiej. Porajów, gmina Bogatynia. 3 lipca 2025 r. // Fot. Krzysztof Ćwik / PAP

Kryzys migracyjny bez migrantów. Co się właściwie dzieje na polsko-niemieckiej granicy

Marek Rabij
Pierwszą fazę sporu o migrantów na polsko-niemieckiej granicy gabinet Donalda Tuska przegrał i z Niemcami, i z opozycją w kraju. W drugiej sporo jest jeszcze…
Monika Andruszewska (z prawej) podczas pracy w miejscowości Świętogorsk w obwodzie donieckim w październiku 2022 r. Miesiąc wcześniej rejon ten został wyzwolony przez wojska ukraińskie. Podczas okupacji, trwającej od marca do września 2022 r., Rosjanie również tam popełnili liczne zbrodnie wojenne. // archiwum prywatne

Dyrektor Instytutu Pileckiego działa wbrew polskiej racji stanu

Wojciech Pięciak
Nie wszystko, co powstało za rządów PiS – a powołany w 2017 r. Instytut Pileckiego to jego dziecko – było złe. To, co zrobiły ukraiński zespół Moniki…
Montaż Kamienia Pamięci, tymczasowego pomnika polskich ofiar niemieckiej okupacji w Polsce w latach 1939–1945. Berlin, 16 kwietnia 2025 r. // Fot. Hannes Albert/ DPA / PAP

Wojna Putina zmienia niemiecką pamięć o II wojnie światowej. Także tam, gdzie dotyczy ona Polski

Hanna Radziejowska
To w nowym spojrzeniu części niemieckich elit na Europę Środkowo-Wschodnią tkwi kluczowa dziś zmiana w niemieckiej kulturze pamięci. Groby w Buczy przypomniały…
Konferencja prasowa Jarosława Kaczyńskiego przy moście granicznym w Słubicach, 29 marca 2025 r. // Fot. Nancy Waldmann

PiS straszy odsyłanymi z Niemiec migrantami. Co naprawdę dzieje się nad Odrą?

Łukasz Grajewski, Nancy Waldmann
W Słubicach Jarosław Kaczyński ogłosił powstanie Ruchu Obrony Granic. Nieprzypadkowo teraz, w gorącej fazie kampanii prezydenckiej. Z całym tym wzmożeniem…
Wystawa o przyznaniu praw wyborczych kobietom w Polsce w 1918 r. „Podwójnie Wolne / Doppelt Frei" zorganizowana w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego w 2024 r. // Fot. Łukasz Grajewski

Berliński oddział Instytutu Pileckiego robi dobrą robotę. Dlaczego jego misja jest zagrożona?

Łukasz Grajewski
Nowy dyrektor Instytutu Pileckiego zapowiada zmiany w berlińskim oddziale tego Instytutu. W stolicy Niemiec prowadzi on pracę edukacyjną i informacyjno-…
Tymczasowy pomnik polskich ofiar II wojny światowej ma powstać w miejscu, gdzie kiedyś stała Opera Krolla. To w niej Adolf Hitler 1 września 1939 r. poinformował o ataku niemieckich wojsk na Polskę. // Materiały prasowe Ambasady RP w Berlinie

Przełom w sprawie pomnika polskich ofiar II wojny światowej w Berlinie

Łukasz Grajewski
W maju, w 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej, w Berlinie zostanie odsłonięty pomnik polskich ofiar II wojny światowej – ustalił niemiecki korespondent…
Dragon-24 wspólne manewery wojsk Nato. Korzeniewo, 5 marca 2024 r. // Fot. Łukasz Dejnarowicz / Forum

Co zmiana władzy w Niemczech oznacza dla Polski i Europy?

Anna Kwiatkowska
Nowa ekipa w Białym Domu wypowiedziała Niemcom niemal ideologiczną wojnę. Można upatrywać w tym zarówno zagrożeń, jak i szans.
Friedrich Merzi i Markusa Soeder po ogłoszeniu pierwszych wyników w niemieckich wyborach parlamentarnych podczas wieczoru wyborczego w Berlinie. Niemcy, 23 lutego 2025 r. // Fot. Ina Fassbender / AFP / East News

Niemcy wybrali Bundestag. Nowy rząd będzie sprzyjał Ukrainie i Polsce

Łukasz Grajewski
Po wyborach do Bundestagu chadecy i socjaldemokraci siadają do rozmów koalicyjnych. Przyszły rząd w Berlinie będzie dalej wspierał Ukrainę i chce polepszyć…
Kanclerz Helmut Kohl i premier Tadeusz Mazowiecki podczas mszy w Krzyżowej, 12 listopada 1989 r. // Fot. Karol Małcużyński / East News

Polska-Niemcy, 35 lat temu: dyplomatyczny tor przeszkód na drodze do Krzyżowej

Daniel Lemmen
Wizytę Helmuta Kohla w Polsce w listopadzie 1989 r. poprzedzały trudne negocjacje między Niemcami Zachodnimi a Polską. Jej efektem była wspólna deklaracja i…
Donald Tusk i Olaf Scholz. Warszawa, 2 lipca 2024 r. // Fot Andrzej Iwańczuk / Reporter

Olaf Scholz w Warszawie: bez konkretów i nowego otwarcia

Łukasz Grajewski
Na szumnych zapowiedziach się skończyło. Niemiecki kanclerz nie ogłosił w Warszawie żadnych konkretów w sprawie finansowego wsparcia dla wciąż żyjących…
Granica polsko-niemiecka w Osinowie Dolnym. Grudzień 2020 r. // Fot. Robert Stachnik // Reporter

Incydent z Osinowa, gdzie niemieccy policjanci zawrócili do Polski afgańską rodzinę, można interpretować bardziej jako przejaw nerwowości niż arogancji

Łukasz Grajewski
Należy się spodziewać, że działania Niemiec wobec nielegalnej imigracji będą coraz bardziej rygorystyczne. Społeczeństwo domaga się od rządu Olafa Scholza…
Inicjatorzy pomnika upamiętniającego polskie ofiary nazimu. Od lewej: Andreas Nachama, dyrektor Centrum Dokumentacji Terroru, Florian Mausbach, urbanista i były dyrektor Federalnego Biura Inżynierii Obywatelskiej, oraz Dieter Bingen, dyrektor Polskiego Instytutu w Niemczech (Deutsches Polen Institut), Berlin, Askanischer Platz, listopad 2017 r. // Fot. Sean Gallup / Getty Images

„Może się uda na setną rocznicę”. Dlaczego pomysł zbudowania w Berlinie Domu Niemiecko-Polskiego budzi wątpliwości

Anna Kwiatkowska, Kamil Frymark
Od ataku Niemiec na Polskę minie wkrótce 85 lat, tymczasem w Berlinie wciąż nie ma miejsca, które by upamiętniało polskie ofiary tamtej wojny. Czy Dom…
Polski fantom w Berlinie

Polski fantom w Berlinie

Łukasz Grajewski
Niemcy chcą w sercu swojej stolicy zbudować miejsce poświęcone polskim ofiarom II wojny światowej. Jednak w Polsce plan ten jest przyjmowany z ogromną rezerwą…
THOMAS KOEHLER PHOTOTHEK.NET /

Ambasador Niemiec w Polsce: Jednoczy nas ten sam cel

Thomas Bagger
„Zeitenwende”, ten epokowy zwrot w polityce Niemiec, jest szansą również dla polsko-niemieckiej współpracy.
Olaf Scholz odwiedza ukraińskich żołnierzy szkolonych w obsłudze przeciwlotniczych dział Gepard, które Niemcy przekazały Ukrainie. Poligon koło Oldenburga, 25 sierpnia 2022 r. / MARCUS BRANDT / AFP / EAST NEWS

Czego Niemcy nie wiedzą

Anna Kwiatkowska
Skutkiem rosyjskiej inwazji może być koniec układu sił w Unii, gdy o jej polityce decydowała tzw. stara Europa. Dokonująca się zmiana powinna skutkować…
Uroczystości pod pomnikiem Obrońców Wybrzeża w 83. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Westerplatte, 1 września 2022 r. Fot. MATEUSZ SŁODKOWSKI / SOPA IMAGES / GETTY IMAGES /

Reparacje na poważnie

Łukasz Grajewski
Jeśli w kwestii zadośćuczynienia za II wojnę światową Polska miałaby cokolwiek wskórać, trzeba przekonać Niemców, że to dla nas i dla nich kwestia racji stanu.

Polsko-niemiecki skromny jubileusz

Łukasz Grajewski
Wystawa „Ochotnik. Witold Pilecki i jego misja w Auschwitz” w Instytucie Pileckiego w Berlinie, 31 sierpnia 2020 r. / MARCIN BIELECKI / PAP

Będziemy się kłócić do końca świata

Hanna Radziejowska, Łukasz Grajewski
Hanna Radziejowska, dyrektorka oddziału Instytutu Pileckiego w Berlinie: Chcemy opowiadać Niemcom o tym, co dla nas ważne. I co jest ważne także dla nich.
/ GRAŻYNA MAKARA

Przyjaciel z Berlina

Ks. Adam Boniecki, Wojciech Pięciak
Był z nami przez ponad 20 lat, jako korespondent z Niemiec, a potem także jako członek redakcji. W Wigilię odszedł Joachim Trenkner.
Okręt podwodny INS „Rahav” przypływa do portu w Hajfie. To jedna z pięciu takich jednostek, które Niemcy zbudowały – i częściowo sfinansowały – dla Izraela. 12 stycznia 2016 r. / JACK GUEZ

Niemiecka gwarancja bezpieczeństwa Izraela

Wojciech Pięciak
Choć nie są do tego zobowiązane, Niemcy wspierają militarnie państwo żydowskie. Czy ten model może być wzorem dla Niemiec i Polski – zamiast reparacji?
Okładka dodatku: Polacy i Niemcy jak wyjść z historycznego klinczu / FABRIZIO BENSCH / REUTERS / FORUM // WIKIPEDIA

Jak wyjść z klinczu?

Wojciech Pięciak
W tych dniach zbiegają się trzy rocznice dotyczące powojennych relacji między Polakami i Niemcami.
Przewodniczący Bundestagu Wolfgang Schäuble (na wózku) podczas obchodów 80. rocznicy niemieckiego ataku na Polskę, które na berlińskim placu Askańskim zorganizował Niemiecki Instytut Spraw Polskich. 1 września 2019 r. / SASCHA STEINBACH / EPA / PAP

Puste miejsce

Dieter Bingen
W Berlinie zapadła właśnie decyzja o utworzeniu miejsca, które będzie wyrazem empatii i szacunku wobec Polski i ofiar, jakie poniosła podczas niemieckiej…
Fragment wystawy w Muzeum II Wojny Światowej. Gdańsk, 29 stycznia 2017 r. / WOJTEK RADWAŃSKI / AFP / EAST NEWS

Skazani na historię

Anna Przybyll
Polsko-niemieckie relacje wciąż są pełne odniesień do przeszłości, zwłaszcza tych dotyczących II wojny światowej. Inaczej chyba być nie może.
Nord Stream 2 stał się symbolem relacji niemiecko-rosyjskich. Na zdjęciu: montaż gazociągu Eugal, będącego częścią Nord Stream 2, w pobliżu miejscowości Damerow. Niemcy, 26 marca 2019 r. / SEAN GALLUP / GETTY IMAGES

Tam, gdzie Ludmiła Putinowa zbierała truskawki

Gerhard Gnauck
Polacy i Niemcy wciąż różnią się w postrzeganiu Rosji – nawet jeśli ostatnio i tak się do siebie w tej sprawie zbliżyli.
Coroczny polsko-niemiecki festyn Bunter Hering (Kolorowy Śledź). Słubice–Frankfurt nad Odrą, 6 lipca 2016 r. / PATRICK PLEUL / DPA / PAP

Pierwszy świat, drugi świat

Nancy Waldmann, Łukasz Grajewski
Czy stosunki polsko-niemieckie wciąż są postkolonialne? Tak uważa dwoje naszych autorów młodszego pokolenia.

W Berlinie upamiętnią Polaków

Łukasz Grajewski
Przewodniczący Bundestagu Wolfgang Schäuble (na wózku) podczas obchodów 80. rocznicy niemieckiego ataku na Polskę, które w Berlinie odbyły się na placu Askańskim. 1 września 2019 r. / SASCHA STEINBACH / EPA / PAP

Klincz polsko-niemiecki

Łukasz Grajewski
Patrząc na Niemcy, Polacy widzą wciąż niezamknięty wojenny rachunek. Jego wagę podkreśla spór o reparacje, ale też pomysł pomnika polskich ofiar w Berlinie.…