Felietony Czesława Miłosza: najważniejsze informacje

Bajki japońskie

Czesław Miłosz
Był to rok 1916. I nie tylko tak mogę powiedzieć; mogę też powiedzieć o sobie: żyłem wtedy, w 1916. Działo się to na jakichś obszarach Rosji, nie umiałem…

Wilno

Czesław Miłosz
Moja biografia na zawsze będzie związana z Wilnem. Jest to wiedza nieunikniona: tak będzie. Dlatego, że tam mieszkałem, chodząc do gimnazjum, i dlatego, że tam…

André Silvaire

Czesław Miłosz
Umarł André Silvaire. Oskar Miłosz po śmierci nigdy nie osiągnął spokoju sławy. Jego status był niepewny i gdyby nie oddanie Silvaire'a, gdyby nie jego…

Olga Scherer

Czesław Miłosz
Do grupy osób zajmujących się Funduszem Kultury Niezależnej w Paryżu należała Olga Scherer, w której mieszkaniu odbywały się posiedzenia Funduszu. Posiedzenia…

Jak zostałem wyzwany na pojedynek

Czesław Miłosz
Działo się to dawno. Po Warszawie okupacyjnej rozeszła się wieść, że Kasa Komunalna miasta Warszawy udziela pożyczek i że kluczową instytucją, od której opinii…

Człowiek teatru

Czesław Miłosz
Polska międzywojenna miała dość dużą świadomość teatralną, to znaczy reżyseria i aktorstwo nie były pojmowane jako zawody, ale jako powołanie i rodzaj służby…

Rembek

Czesław Miłosz
Nic nie wiedziałem o tym autorze. Przeczytałem jego powieść W polu i porwała mnie. Właściwie nie jest to powieść, po prostu wierny opis, dzień po dniu, przygód…

Spory przyrodników

Czesław Miłosz
Obrazy życia przyrody w telewizji polskiej, oparte głównie na programach brytyjskich i amerykańskich, mają jedną szczególną cechę: skoncentrowane są na…

Jaskółka

Czesław Miłosz
Czy w dzieciństwie otrzymujemy kształty świata widzialnego w postaci zwierząt i ptaków, które nas otaczają? Na przykład jaskółka, ten granat, ta elegancja,…

Lektury 20-latka

Czesław Miłosz
Pierwsze czytanie Czarodziejskiej Góry Tomasza Manna, w przekładzie Józefa Kramsztyka, należałoby oddzielić od tego wszystkiego, co narosło wskutek…

Pisma XIX wieku

Czesław Miłosz
Czy trzeba przyznawać się do tego, że je w dzieciństwie czytałem, to znaczy zapoznałem się z ich kolorytem i zapachem w owej odległej epoce mego pobytu w…

Przeciw czarnowidztwu

Czesław Miłosz
Po czterdziestu latach wędrówek po różnych zagranicach wróciłem do Polski uodporniony. Teraz wszelkie czarnowidztwo w ocenie własnego kraju mnie drażniło, a…

Muchołapski

Czesław Miłosz
Ulubioną książką mego dzieciństwa była Cudowna podróż Selmy Lagerlöf, czyli niezwykłe przygody Nilsa Holgerssona, który, zmniejszony do rozmiarów krasnoludka,…

Giava

Czesław Miłosz
Kto to był Giava? Nikt już nie pamięta. Był postacią z powieści Stanisława Brzozowskiego “Sam wśród ludzi", która miała w intencji autora dawać w skrócie…

Straszny Kapitan

Czesław Miłosz
Na dalekich wyspach Fidżi albo Hawaj, / Na Samoa albo Isle de Cook, / Mieszkał straszny kapitan Papawaj, / Gryzł orzechy i Murzynów tłukł...

Pani Skryżalin

Czesław Miłosz
Mary Skryżalin była drobna, przywiędła i z poważnymi brakami w uzębieniu, które świadczyły o jej cierpliwym ubóstwie. Kto ją widział, zawsze odczuwał…

"Pióro"

Czesław Miłosz
1938 to nie był dobry rok na zakładanie pisma poetyckiego, ale zrobił to poeta, Józef Czechowicz, i wypada powiedzieć parę słów o nim. Wczesne lata 30. były…

Paryska strefa

Czesław Miłosz
Istniał pewien sezon paryski, to znaczy - pewna liczba nazwisk, połączonych wspólnym istnieniem w danym okresie czasu. Było to wtedy, kiedy działała paryska “…

To słynne U.S.A.

Czesław Miłosz
Niczego nie zmyślam, opowiadam to tylko, co widziałem na własne oczy i słyszałem na własne uszy. Działo się to w Krakowie, w kilka tygodni po zajęciu miasta…

Życiorysy

Czesław Miłosz
To wcale nie było tak - myśli sobie wiele starszych osób, czytając utrwalone w druku opisy jakichś znanych im faktów. Ci starsi ludzie, tacy jak ja, mają…

Natura

Czesław Miłosz
Czymże jest, o, Naturo, twych pocieszeń mowaWobec żądz, które budzisz twym mrocznymobszarem.Natura nie jest naszym przyjacielem. Jest siłą wobec nas obojętną,…

Sezony

Czesław Miłosz
Dzieje literatury i sztuki mają swoje sezony bogate i ubogie, pogodne i melancholijne. W sezonach bogatych powstaje wiele ważnych dzieł pióra i pędzla, w…

Konfraternia

Czesław Miłosz
Śmiem twierdzić, że osoby uprawiające różne gałęzie sztuki tworzą konfraternię. Zacierają się nieprzekraczalne, zdawałoby się, granice pomiędzy tym, co jest, a…

Cnota zapomniana

Czesław Miłosz
Dowiadywałem się. Nikt nie pamięta nazwiska Tadeusz Hollender. A przecie jeżeli “gruba kreska" przyczyniła się do zapomnienia o wielu dawnych…

Ivar Ivask

Czesław Miłosz
Stan Oklahoma zdawał się być najmniej powołany do przedsięwzięć literackich. Zdarzyło się jednak tak, że posadę wykładowcy germanistyki otrzymał na tamtejszym…
Józef Piłsudski / NAC /

Piłsudski

Czesław Miłosz
Byłem wychowany w kulcie Piłsudskiego i niechętnie odnosiłem się do jego przeciwników, tzw. “narodowców". Kiedy jednak poszedłem na nasz wileński…

Oczyszczenie

Czesław Miłosz
Na pewno ktoś napisze biografię Jana Lechonia, choć, co prawda, żeby to zrobić, piszący musiałby mieć niezłe przygotowanie, żeby wyznać się w labiryntach…

O brzydocie

Czesław Miłosz
Stanisław Ignacy Witkiewicz zapowiadał wtargnięcie do sztuki elementów zgrzytliwych, przykrych i wręcz odrażających, uzasadniając te swoje przewidywania na…

Wielka polemika

Czesław Miłosz
Z czasów, kiedy zajmowałem się tłumaczeniem pism Simone Weil, zachował się w moich papierach strzęp jej listu adresowanego do pisma “Cahiers du Sud", a…

Dwujęzyczność

Czesław Miłosz
Europa zawsze była kłębowiskiem języków i narzeczy, ale miała też jeden wspólny uczony język - łacinę. Przez długi czas polscy poeci byli dwujęzyczni. Później…

Syrokomla

Czesław Miłosz
Czy Leonor Fini była malarką znakomitą - nie wiem. Przyznam się szczerze, że dla mnie jej malarstwo było przedłużeniem jej kobiecej osobowości, jak jej…

Jeden dwuwiersz

Czesław Miłosz
Język polski, oprócz swego słownictwa, niesie ze sobą mnóstwo strzępów, drobnych porzekadeł, słownych dowcipów, absurdalnych dwuwierszy. Niektóre z tych…

Doświadczenie

Czesław Miłosz
Właściwie należałoby zacząć od historii klanów. Z jednej strony był klan Młodnickich. Karol Młodnicki, malarz i rysownik, przyjaciel Artura Grottgera, po jego…

Ślimaczek

Czesław Miłosz
Wypada czy nie wypada? Dom “Kultury" paryskiej w Maisons-Laffitte jest teraz, po śmierci Jerzego Giedroycia i Zosi Hertz, pamiątką narodową i muzeum. Czy…

"Ateneum"

Czesław Miłosz
W późnych latach 30. nikt prawie z mieszkańców Polski nie wiedział, że wychodzi takie pismo dwumiesięczne pt. “Ateneum". Ukazywało się krótko, założył je…

Karuzela

Czesław Miłosz
Istnieje taki wiersz, nazywa się “Campo di Fiori" i opowiada o niedzieli wielkanocnej 1943 roku w Warszawie. Tłum warszawski bawił się wtedy w wesołym…

Sprawa Terca

Czesław Miłosz
W roku 1958 albo w początku 1959 Jerzy Giedroyc otrzymał z Moskwy, za pośrednictwem osoby o paszporcie dyplomatycznym, dwie prace. Jedną anonimową, a drugą…

Duszyczka Rozanowa

Czesław Miłosz
Był ryży, miał czerwony nos i nosił uniform gimnazjalnego belfra. Wynurza się z głębin XIX-wiecznej Rosji i ówczesnych ideologicznych sporów. Wcześnie zakochał…

Gorzki wiersz

Czesław Miłosz
Żaden tak gorzki i okrutny wiersz nie został napisany w Polsce. Znalazłem go w “Antologii poezji polskiej na obczyźnie" pod redakcją Bohdana Czaykowskiego…

Goryl modernista

Czesław Miłosz
Więc jednak znalazłem ten zapomniany tom wierszy! Tytuł: “Erotyki", data wydania: 1911; wydany ozdobnie na welinowym papierze. Autorem był Józef…

Źle o filmie

Czesław Miłosz
Nie wiem, jak jest dzisiaj w miejscowości Bocca di Magra, która to nazwa znaczy “ujście rzeki Magry" do Morza Śródziemnego. Wtedy była tam tylko jedna…

Trudny życiorys

Czesław Miłosz
Nikt o nim nie pamięta. A przecież był czas, po wydaniu przez niego dwóch tomików “Poranek goryczy" (1930) oraz “Kobiety i konie" (1931), że uważano…

Kto to był Truman?

Czesław Miłosz
Położyłem na biurku trzy tomy “Dzieł wybranych" Gałczyńskiego (Czytelnik 2002) i otworzyłem tom pierwszy, “Poezje". No i pięknie. Ale czy wypada,…

Egipska księżniczka

Czesław Miłosz
Wiersz, który tutaj zacytuję, miał w polskim przekładzie swoich entuzjastów, ale nie jest dzisiaj dostępny i dlatego wart przypomnienia. W kolekcji egipskiej…

Syn niewolników

Czesław Miłosz
W jego wierszach kraina jego rodziców i obozy pracy są ciągle obecne, choć zarazem stanowią one tylko część jego poetyckiego rynsztunku. W tomie, który wziąłem…

Pożegnanie Inkipo

Czesław Miłosz
Inkipo, końskie miasto, gdzie różowe klacze/ wyrastając nad ludzi, na przełaj stuleci/ biegły, żegnaj, Inkipo, jeśli cię zobaczę/ kiedyś, to chyba w książce…