historia Kościoła: najważniejsze informacje

Portret fotograficzny młodej beginki z książką z albumu fotograficznego Carela Frederika Cordesa, 1882 - 1900 r. // Fot. Alamy / Be&W

Beginki: święte czy heretyczki? Kościół miał dawniej z nimi kłopot

Anna Brzezińska
Beginki nie składały ślubów, lecz żyły w czystości i ubóstwie jak zakonnice. Największe obawy duchownych budziły jednak te, które wędrowały między miastami.
Nowo wyświęcona diakonisa Angelic Molene i metropolita Serafim, kościół św. Nektariosa w Harare, Zimbabwe, 2 maja 2024 r. // Fot. Annie Frost / St. Phoebe Center for the Deaconess / materiały prasowe

Czy nowy raport watykańskiej komisji otwiera drogę do święceń kobiet?

Michał Rychert
Dyskusja o święceniach kobiet nie została zamknięta. Raport watykańskiej komisji po raz pierwszy neutralizuje tradycyjne argumenty „z płci”.
Koronacja Stanisława Leszczyńskiego na króla Polski, 4 października 1705 r., rycina z 1706 r. (fragment) // Fine Art Images / East News

„Dziesięcina”: Kościół i pieniądze w dawnej Polsce – wywiad z Kamilem Janickim

Anna Goc, Kamil Janicki
Pytanie, jak Kościół mógł popierać pańszczyznę i niewolnictwo chłopów, nie było zadawane. Pobożnością było akceptować swoją rolę w społeczeństwie – mówi „…
Papessa (prawdopod. Maifreda da Pirovano) – ilustracja z talii tarota (fragment) zaprojektowanej przez Bonifacia Bembo dla Bianki Marii Visconti (ok. 1450 r.), Biblioteka Pierpont Morgan, Nowy Jork // BE&W

Gdy Duch Święty był kobietą. Historia Guglielmy z Mediolanu

Anna Brzezińska
Opowieść o szlachetnej pani Guglielmie i jej wyznawcach jest dowodem, że idea kapłaństwa kobiet znana była także w średniowieczu.
Erfurt, most Krämerbrücke // Fot. Florian Trykowski / materiały prasowe partnera
Materiał promocyjny

Śladami Lutra – podróż przez serce Niemiec

Podróż przez Turyngię i Saksonię-Anhalt to spotkanie z pięknem Niemiec i lekcja historii. To tutaj, w miejscach związanych z Marcinem Lutrem, rodziła się…
Dom Lutra w Wittenberdze // Fot. Uwe Weigel / Region światowego dziedzictwa Anhalt-Dessau-Wittenberg
Materiał promocyjny

Od domu narodzin do pośmiertnej maski

Katharina Scholz, Annett Morche-Ruthmann
Podążając śladami Marcina Lutra – od Eisleben, gdzie się urodził i zmarł, po Wartburg, gdzie tłumaczył Biblię – odkrywamy nie tylko historię Reformacji, lecz…
Kościół Zamkowy w Wittenberdze // fot. Christof Herdt / materiał prasowy partnera
Materiał promocyjny

Droga Reformatora. Turystyczna pielgrzymka przez Lutherland

Odwiedzając miejsca związane z Marcinem Lutrem – od Eisleben po Wartburg – nie sposób nie poczuć, że turystyka może stać się formą duchowego doświadczenia.…
Giotto „Wesele w Kanie” (fragment), ok. 1304 - 1305, fresk w kaplicy Scrovegnich w Padwie // BE&W

Tajemnice biblijnego wina. Jakie jest jego znaczenie w Piśmie Świętym?

Michał Kuźmiński, Paweł Rakowski
Co pił Jezus podczas Ostatniej Wieczerzy? Ile wina wypito w Kanie Galilejskiej? W dzisiejszym odcinku zaglądamy do kielicha – ewangelicznego.
Daniele Menozzi, Kościół, pokój i wojna w XX wieku // Materiały prasowe PIW

„Kościół, pokój i wojna w XX wieku”: czy Franciszek rzeczywiście zdradził nauczanie poprzedników?

Edward Augustyn
Włoski historyk Daniele Menozzi pokazuje, jak doktryna Kościoła zmieniała się w kwestii podejścia do wojny.
Sobór nicejski. Ikona Michaela Damaskenosa z XVI wieku wykonana dla klasztoru Wrontisi na Krecie. // Domena publiczna

Sobór w Nicei: jak cesarz wykorzystał chrześcijan

Artur Sporniak, Henryk Pietras SJ
O. Henryk Pietras SJ, historyk wczesnego chrześcijaństwa: W historii soborów – poczynając od pierwszego, zwołanego do starożytnej Nicei – należy odróżnić mit…
Papież Leon XIV. Watykan, 8 maja 2025 r. // Fot. Alessandra Tarantino / AFP / East News

Dlaczego nowy papież przyjął imię Leon XIV?

Monika Białkowska
Pierwszy nowoczesny papież, zdecydowanie dążący do dialogu ze współczesnym światem, ale też świadomy konieczności przepełniania Ewangelią życia społecznego –…
Robert Francis Prevost jako nowy papież Leon XIV. Watykan, 8 maja 2025 r. // Fot. Alberto Pizzoli / AFP / East News

Nowy papież wybrany: kim jest Leon XIV – kard. Robert Prevost?

Edward Augustyn
8 maja 2025 roku z komina Kaplicy Sykstyńskiej uniósł się biały dym – to znak, że konklawe wybrało nowego papieża. Kim jest kard. Robert Prevost, który przyjął…
Tom Holland, Boże Władztwo - jak chrześcijanśki przewrót zmienił oblicze świata // materiały prasowe

„Boże władztwo”: Tom Holland napisał męczącą książkę o dziejach wiary

Maciej Müller
Kościoły się wprawdzie wyludniają, ale cywilizacja zachodnia nie jest w stanie odrzucić chrześcijaństwa – dowodzi brytyjski historyk Tom Holland w „Bożym…
„Chrystus przekazujący klucze św. Piotrowi" /fragment/. Witraż, ok. 1315–20, Kolonia, Niemcy. // Rogers Fund, 1929 / The Metropolitan Museum of Art / domena publiczna

Skąd się wziął prymat papieża, co oznacza i jaka jest jego przyszłość

Monika Białkowska
Zjawisko kulturowe pod tytułem „papież” ma głębokie biblijne i teologiczne korzenie. Niedobrze byłoby redukować prymat Piotrowy wyłącznie do władzy nad…
ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Nowy papież i spadek po Franciszku

Ks. Adam Boniecki
Franciszek pokazał, że znaleźliśmy się na skraju pewnej epoki Kościoła, bo zmiany będą zachodzić stopniowo i powoli, aż odkryjemy, że to, co dla nas było…
Kardynałowie na Placu św. Piotra, Watykan, 26 kwietnia 2025 r. // Fot. Massimo Di Vita / Getty Images

Czy konklawe wciąż daje radę

Edward Augustyn
Konklawe to starożytny i anachroniczny mechanizm, ale wciąż niepozbawiony blasku. Czołowi watykaniści – Massimo Faggioli, Luigi Accattoli i Iacopo Scaramuzzi…
Konklawe. Tajemnice wyborów papieskich // Materiały prasowe

„Konklawe. Tajemnice wyborów papieskich”: za kulisami Watykanu

Edward Augustyn
To fachowe i barwne kompendium wiedzy jest propozycją nie tylko na najbliższe dni. W końcu jeszcze niejedno konklawe przed nami (statystycznie: sześć w naszym…
Kardynałowie w Bazylice Santa Maria Maggiore. Rzym, Włochy, 27 kwietnia 2025 r. // Fot. Eric Vandeville / Vatican Pool / Getty Images

Czy Piotr był „głową Kościoła”? Kiedy i jak powstało papiestwo? [Tematy Tygodnika]

Michał Kuźmiński, Monika Białkowska
Już za parę dni w Watykanie zbiorą się kardynałowie, żeby wybrać papieża. Czyli właściwie kogo? Głowę Kościoła i następcę Piotra, pierwszego spośród równych…
Zakonnice modlące się w Opactwie Świętej Marii w Glencairn. Irlandia, 30 sierpnia 2022 r. // Fot. Clodagh Kilcoyne / Reuters / Forum

Święci irlandzcy i cuda znikania ciąż

Anna Brzezińska
Irlandzkie opowieści o „uzdrawianiu ciężarnych zakonnic” to świadectwo wiary w potęgę i miłosierdzie Boga. A także dowód, że średniowieczny Kościół rozumiał…
Papież Franciszek. Watykan, 11 lutego 2015 r. // Fot. Gabriel Bouys / AFP / East News

Papież Franciszek nie żyje. Chciał, by Kościół słuchał ludzi

Edward Augustyn
Świat żegna papieża Franciszka i jego 12-letni pontyfikat. Jak zapisał się w historii Kościoła? Czy skromny, argentyński jezuita był papieżem na miarę swoich…
Styczeń, karta z XV-wiecznego kalendarza // Art Media / East News

Kiedy wypada Wielkanoc?

Edward Augustyn, Maciej Müller
To jedno z pytań najczęściej wpisywanych dziś w internetowe wyszukiwarki. Choć starsze od nich o niemal dwa tysiące lat.
Przygotowanie do ekspozycji obrazu Maartena van Heemskercka Św. Łukasz malujący Madonnę, 1532, Muzeum Fransa Halsa w Haarlemie, wrzesień 2024 r. // Fot. Koen van Weel / AFP / East News

Czy wiemy jak wyglądała Maryja? Tradycja przekazuje, że jej portret sporządził Łukasz Ewangelista

Magdalena Łanuszka
Najsłynniejsze przedstawienie Marii z Dzieciątkiem według legendy sięga czasów, w których żył jeden z ewangelistów. Ale też sam motyw Łukasza portretującego…
Scena śmierci Caspara Taubera // domena publiczna

Pierwszy męczennik reformacji. 500 lat temu w Wiedniu został ścięty Casper Tauber

Maciej Müller
Pochodzący z Moraw handlarz suknem zginął, bo odmówił wyrzeczenia się idei reformacji. Metropolita wiedeński kard. Christoph Schönborn nazywa dziś jego postawę…
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara

Charakteryzowały go koniunkturalizm, dyplomatyczna sprawność, rozpusta i łapówkarstwo. Nie jest to modelowy biskup, ale tak też bywa

Zuzanna Radzik
Między leniwe wakacyjne przyjemności wplątali mi się, a jakże, biskupi. I to biskupi o bardzo różnych obliczach. A wraz z nimi kawał historii Kościoła.
Św. Tomasz z Akwinu, Carlo Crivelli ok. 1435 r / domena publiczna

750 lat temu zmarł Tomasz z Akwinu, duchowy hipis

Piotr Sikora
Jego myśl kojarzy się dzisiaj często ze skostniałym doktrynerstwem. A tak naprawdę był jednym z najbardziej żarliwych, a jednocześnie otwartych, progresywnych…
Otwarcie XVI Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów na Placu Świętego Piotra. Watykan, 4 października 2023 r. / fot. Maria Laura Antonelli / SIPA / EAST NEWS

Skąd się wzięli biskupi i dlaczego długo nie było papieży

Ks. Henryk Pietras SJ
Na synodzie o synodalności jednym z ważniejszych problemów okazał się sposób sprawowania władzy przez biskupów. Przyjrzyjmy się, jak powstawał ich urząd.
Spotkanie współczesnych templariuszy w klasztorze w Tomar, Portugalia, 23 marca 2013 r. / PAULO CUNHA / EPA / PAP / PAULO CUNHA / EPA / PAP

Prawie templariusze

Maciej Müller
Chcą, by dziejowej sprawiedliwości stało się zadość. Zlikwidowany przed wiekami zakon powinien się odrodzić. Decyzja po stronie Watykanu.
Synod Generalny Kościoła anglikańskiego, Londyn, listopad 2013 r. / ANDREW WINNING / REUTERS / FORUM

Nauka słuchania

Piotr Sikora
Mówi się, że synod ma „odwrócić piramidę Kościoła”. A może by tak w ogóle zapomnieć o piramidzie?
Konsystorz publiczny, Bazylika św. Piotra w Watykanie, 27 sierpnia 2022 r. / FRANCO ORIGLIA / GETTY IMAGES

Kim są kardynałowie? Jakie mają obowiązki i przywileje?

Edward Augustyn
Kim są kardynałowie? Jakie mają obowiązki i przywileje oprócz prawa wyboru papieża? I jakie nadzieje pokłada w nich Franciszek?
Fot. Vatican News /

Tajemnice ojca Petera Kurta Gumpla

Edward Augustyn
Wybitny historyk Kościoła, najsłynniejszy obrońca Piusa XII, doradca Pawła VI podczas Soboru Watykańskiego II to – być może – ostatni potomek ostatniego króla…
Wikimedia Commons /

Nowe datowanie Całunu

Artur Sporniak
Mozaika w świątyni w Seforis, ok. III-IV w. n.e. / DOMENA PUBLICZNA / WIKIPEDIA

Bazylika diakonis

Zuzanna Radzik
Mamy kolejne mocne archeologiczne świadectwo roli, jaką odgrywały kobiety w starożytnym Kościele.
Jan Paweł I, wrzesień 1978 r. / WELTBILD / INTERFOTO / FORUM

Pierwszy. Portret Albina Lucianiego

Edward Augustyn
Zrezygnował z formy „My, papież”, zmienił uroczystość ­koronacyjną w skromną inauguracyjną mszę, nie chciał orszaku prałatów i asysty gwardii szwajcarskiej.…
Fragment obrazu „Śmierć Joanny d'Arc na stosie", Hermann Stilke, 1843 r. z kolekcji Ermitażu // Wikimedia Commons / domena publiczna

Święta na stosie

Maciej Müller

Królestwo piśmiennych

MaM
Świątynia Opatrzności Bożej, Warszawa, marzec 2020 r. / Jakub Kamiński / East News

Matrix w naszej wierze

Sebastian Duda
Myślący chrześcijanie obok tej książki nie powinni przechodzić obojętnie. Choć wielu dzisiaj wolałoby zapomnieć o jej autorze.
/ GODONG / GETTY IMAGES

Dwa Kościoły

Ks. Andrzej Draguła
O przyszłość bycia księdzem we wspólnocie wierzących warto się spierać – stoimy bowiem na rozdrożu.
/ EZRA ACAYAN / GETTY IMAGES

Kościół bez duchowieństwa?

Piotr Sikora
Wśród pierwszych chrześcijan nie było wyróżnionej grupy kapłanów. Jakie to może mieć znaczenie dla przyszłości katolickiej wspólnoty?
Kwakierka Grace Wedgwood, katedra św. Jakuba w Seattle. Stany Zjednoczone, marzec 2020 r. / JASON REDMOND / REUTERS / FORUM

Światłoczuli

Marcin Choduń
Żeby usłyszeć głos Boga, siedzą podczas nabożeństwa w ciszy. Kim są i w co wierzą kwakrzy?
Maryja jako biskupka? – mozaika w bazylice na Lateranie / IVAN VDOVIN / ALAMY STOCK PHOTO / BEW

Kapłanki wczesnego Kościoła

Katarzyna Martynuska
Czy w początkach chrześcijaństwa kobiety sprawowały liturgię na równi z mężczyznami i dopiero z czasem zostały odsunięte od ołtarzy? Na to pytanie próbuje…
Abp László Paskai na dziedzińcu pałacu biskupiego w Budapeszcie, lata 80. XX w. / EAST NEWS / EAST NEWS

Dzieci trudnych czasów

O. Józef Puciłowski OP
To postacie, bez których współczesne dzieje wiary – judaizmu i chrześcijaństwa – byłyby mniej barwne. Nie tylko na Węgrzech.
Dzielnica włoska w Nowym Jorku (Mulberry Street), ok. 1900 r. / BIBLIOTEKA KONGRESU USA

Sprzedawcy marzeń

Edward Augustyn
„Mój ojciec dwa razy przeprawiał się przez ocean, żebym został zakonnikiem” – mówił najsłynniejszy święty XX wieku. Mylił się i co do liczby przepraw, i co do…
PEPPE D’ANNA / CATACOMBE DI NAPOLI /

Podziemia niezgody

Edward Augustyn
Katakumby w Neapolu, miejsce pochówku i spotkań pierwszych chrześcijan, stały się łakomym kąskiem dla Watykanu.
Święci Paweł Apostoł, Maria Magdalena i Antoni Pustelnik, kościół Matki Bożej Pocieszenia, Altomonte, Włochy, XIV w. / A. DE GREGORIO / DEA / GETTY IMAGES

Na równi z apostołami

Henryk Pietras SJ
Być może różnica w podejściu do kobiet i ich świętości – w starożytności stawiającym je na piedestale, a w średniowieczu zamykającym je w klasztorze – daje…
/

Dlaczego Kościół odebrał kobietom głos? [WIDEO]

Redakcja „Tygodnika Powszechnego”
Te, które kładły fundamenty chrześcijaństwa, zostały pozbawione znaczenia i zapomniane. Swoją nową książką Zuzanna Radzik przywraca je pamięci, a także domaga…
/ GRAŻYNA MAKARA

Nikt nam dziś nie zabroni

Ks. Adam Boniecki
Niektóre stronice historii Kościoła, dodam: Kościoła jako ziemskiej instytucji – mogą doprowadzić do załamania.
Plac św. Piotra, 13 maja 1981 r. / Fot. Tommy W. Andersen / KEYSTONE / GETTY IMAGES

Prawda między wierszami

Jacek Tacik, Julia Wollner
Jacek Tacik, dziennikarz: Wszyscy moi rozmówcy – duchowni, prokuratorzy, lekarze – to osoby w stu procentach pewne swojej racji. Każdy z nich był przekonany,…
Piec, w którym będą palone kartki z nazwiskami kandydatów. Kaplica Sykstyńska, Watykan. / Fot. Burstein Collection / CORBIS

Pod kluczem

Artur Sporniak, Marcin Żyła
Pomimo kryzysów, które targają Kościołem, papiestwo przeżywa rozkwit, jakiego jeszcze w swej historii nie doświadczyło. Nie dziwi zatem medialne „szaleństwo”…