Śląsk: najważniejsze informacje

Jaonna Kulig w filmie "Ołowiane dzieci", rez. Maciej Pieprzyca, Netflix, 2026 r. // Fot. Robert Pałka / materiały prasowe Netflix

Po emisji „Ołowianych dzieci” na Śląsku zawrzało. Rozumiem negatywne emocje

Wojciech Śmieja
Prawdziwa śląska historia, znakomici śląscy aktorzy, ale w efekcie: zmarnowana szansa. Dlaczego mamy problem z nowym serialem Netfliksa?
Krzywy Kościół w Starej Karwinie // Visit Czechia

„Krzywy kościół”: o czym opowiada największy czeski bestseller

Zbigniew Rokita
„Krzywy kościół” Karin Lednickiej to najlepsza śląska powieść od czasu „Dracha” Szczepana Twardocha. Przeczytało ją już ponad pół miliona Czechów.
Majówka wmniejszości niemieckiej, podczas której stawiane jest drzewko majowe ( Maibaum ). Dobrzeń Wielki, 1 Maja 2023 r. Zdjęcie pochodzi z projektu Michała Grocholskiego „Mniejszość" realizowanego w województwie opolskim. // Fot. Michał Grocholski

Nasi Niemcy. Największa uznana mniejszość w Polsce

Zbigniew Rokita
Rafał Bartek przez 35 lat nie słyszał, żeby ktokolwiek z Mniejszości Niemieckiej kwestionował prawo Polski do Górnego Śląska. Tymczasem druga strona wciąż…
Szczepan Twardoch // Fot. Jacek Poremba dla Wydawnictwa Literackiego

Śląsk z dostępem do morza. Rozmowa ze Szczepanem Twardochem

Monika Ochędowska, Szczepan Twardoch
Szczepan Twardoch, pisarz: Dziadek nauczył mnie śląskości. Cechy charakteru powszechnie uznawane dziś, pewnie słusznie, za toksyczne – też mam po nim……
Slonzok Ślązak

Prezydent zawetował nowelizację ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych

Zbigniew Rokita
Andrzej Duda życzy sobie państwa kulturowo, etnicznie i językowo zglajchszaltowanego. Tymczasem różnorodność może Polsce pomóc, nie zaszkodzić.
Zbigniew Rokita. Osiedle Nikiszowiec w Katowicach, listopad 2023 r. / Fot. Grażyna Makara

Mówiąc po śląsku, czuję się lepszym człowiekiem

Zbigniew Rokita
Swoim istnieniem Ślązacy zadają pytania fundamentalne dla przeżywania polskości. Choćby takie: czy naród ma być wspólnotą etniczną, czy obywatelską?
Andrzej Urbanowicz w swojej pracowni. Katowice, 28 kwietnia 2010 r. / fot. Bartłomiej Barczyk / Agencja Wyborcza.pl

Miejsce, w którym się śni. Historia śląskiego undergoundu

Beata Chomątowska
Chodzi o zjawisko tak bogate, że aż nieuchwytne, wykraczające dalece poza określenia „pracownia”, „krąg artystyczny” czy „dom otwarty”. Promieniowało ze Śląska…
Lukas Podolski przed domem swojej babci w Gliwicach-Sośnicy. Lipiec 2010 r. / fot. Grzegorz Celejewski / Agencja Wyborcza.pl

W tej historii gole nigdy nie były najważniejsze. Chodziło o to, że Lukas Podolski pozwolił nam wrócić do dzieciństwa

Zbigniew Rokita
Miał być mesjaszem, który da Ślązakom piłkarski sukces. Dał coś więcej.
"Powróćmy jak za dawnych lat" - rewia piosenek 20-lecia międzywojennego na zakończenie obchodów Roku Wojciecha Korfantego / fot. KRZYSZTOF LAKSA / materiały prasowe

Rok Wojciecha Korfantego

Miniony rok upłynął pod znakiem obchodów 150. rocznicy urodzin patrona Instytutu. W związku z tym na Śląsku i w całej Polsce odbyło się wiele wydarzeń i…
"Rajza z Korfantym"

Instytut Korfantego. Będzie się działo

Michał Sowiński, Dorota Pociask-Frącek
Dorota Pociask-Frącek, dyrektorka Instytutu Korfantego: Śląskość to żywa tożsamość, w której odnajduje się coraz więcej ludzi. Ten regionalizm widać na każdym…
Wojciech Korfanty - Tygodnik Powszechnyq

Wojciech Korfanty: polityk, przywódca, opozycjonista

Michał Spurgiasz
Był jednym z najbardziej doświadczonych polityków Dwudziestolecia. Bliski był mu zachodnioeuropejski styl. Był zwolennikiem silnego państwa, lecz opowiadał się…
Górnicy w kopalni Silesia. Czechowice-Dziedzice, 2015 r. / HENRYK PRZONDZIONO / Gość Niedzielny / Forum

Zbigniew Rokita: Kopalnie umierają głośno. Opowieść o Śląsku prawdziwym

Zbigniew Rokita
Kopalnia to antyświat. Tu na nowo trzeba nauczyć się chodzić, mówić, być. Byłem w paru miejscach na świecie, ale żadne nie zrobiło na mnie tak wielkiego…
John Wayne, czyli ks. Franciszek Kurzaj. Obok: kościół w Panna Maria, najstarszej polskiej osadzie w USA / Fot. Anna Lewańska / AGENCJA GAZETA

Prawdziwy kowboj ufa Jezusowi

Maria Hawranek, Szymon Opryszek
Powiedzą: „my som doma”, będą rzykać, ale nie pieronić. Na Światowe Dni Młodzieży przyjeżdża 80-osobowa grupa potomków Ślązaków z Teksasu.
Olga Drenda, maj 2023 r. / MACIEJ ZIENKIEWICZ DLA „TP”

Przewodnik po wolnej Polsce. Olga Drenda na 4 czerwca

Marcin Żyła
Kiedy Olga Drenda pyta ludzi o rok 1989, odpowiadają: „wtedy wszystko się zmieniło”. Ale właściwie – co dokładnie?
Germinal, reż. Krzysztof Garbaczewski, Teatr Śląski / PRZEMYSŁAW JENDROSKA / MATERIAŁY PRASOWE TEATR ŚLĄSKI

Katowice: Miasto Ogrodów, Miasto Muzyki, Miasto Teatru

Dariusz Kosiński
Katowice żyją nie tylko lokalną tożsamością. Są dynamicznym ośrodkiem kulturalnym, akademickim i biznesowym, mierzącym się z całą plątaniną zagadnień.
Zbigniew Rokita w studiu Podkastu Powszechnego, październik 2022 r. / fot. Jacek Taran dla TP

Zbigniew Rokita: podróż z ojcem [Punkt zwrotny]

Katarzyna Kubisiowska, Zbigniew Rokita
„Formatujące doświadczenie: ojciec na pustej zupełnie drodze, w nocy, gdzie nic nie miało prawa jechać, a my z podporządkowanej wyjeżdżaliśmy na główną, spytał…
Ewa Dąbrowska, instalacja „Homo empathicus” , praca z serii „Choroby cywilizacyjne”. Warszawa, maj 2020 r. / MAREK BAZAK / EAST NEWS

Jedność Unii to środek nacisku

Frans Timmermans, Tomasz Bielecki
FRANS TIMMERMANS, Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej: Nie zamykajmy górników w starym modelu gospodarczym. Mieszkańcy regionów węglowych wiedzą, że węgiel…
/ SŁAWOMIR KAMIŃSKI / AG

Wirus ostracyzmu

Krystyna Ptok, Jerzy Dziekoński
KRYSTYNA PTOK, przewodnicząca samorządu pielęgniarskiego: Domagaliśmy się, aby testy były wykonywane na życzenie i bez ograniczeń. Domagaliśmy się również, aby…
Wizualizacja pomnika ofiar deportacji, który ma stanąć w Katowicach. Projekt wygrał w konkursie ogłoszonym przez władze Katowic w 2017 r. / ANDRZEJ SZNAJDER

Milczenie przełamywane

Andrzej Sznajder
Daleki jestem od przekonania, że w sprawie Tragedii Górnośląskiej zrobiono wszystko. Ale teza, że otacza ją „wielkie zmilczenie”, jest niesprawiedliwa dla…
Obóz koncentracyjny Zgoda, podlegający Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego, działał od lutego do listopada 1945 r. / LASKI DIFFUSION / EAST NEWS

Wielkie zmilczenie

Zbigniew Rokita
Dla wielu Ślązaków jest to historia wciąż żywa, bo rodzinna. Co 75 lat temu działo się na Górnym Śląsku? I jak o tym pamiętać?
Osiedle Nikiszowiec, Katowice 2013 r. / WOJCIECH WÓJCIK / FORUM

Mamy ten ogród uprawiać i go strzec

Abp Wiktor Skworc, Maciej Müller
Abp WIKTOR SKWORC: Nie zwracamy uwagi, czym palimy w piecach, produkujemy niebotyczne ilości śmieci, kupujemy więcej, niż możemy zjeść. Taka postawa powinna…
/ Projekt okładki: JAN DYBAŁA | ATELIER S10

Wstęp

Marek Zieliński
W tej enigmatycznej formule nakreślona zostaje tajemnica doświadczenia życia, rozgrywającego się nie tylko w gramatyce.

Niy ma gańba!

Anna Cieplak, Olga Drenda, Michał Sowiński
Na Śląsku mieszkają ludzie potrafiący wykorzystać potencjał swojego regionu. Często też można się tu spotkać z pragmatycznym optymizmem i celebracją…
Mieszkańcy osiedla przy kopalni Wieczorek spędzają wolne chwile w towarzystwie sąsiadów. Katowice, Nikiszowiec, 2003 r. / JACENTY DĘDEK

Ja wybierając los mój, wybrałem... śląski

Ryszard Koziołek
Długo byłem nieświadomy, że pewna treść mojego życia, przeżywanego w ruchliwej krzątaninie zabawy, nauki i pracy na terytorium o promieniu nie większym niż 25…
Fot. Maciej Zienkiewicz dla TP

Kiedy umrze ślonsko godka?

Anna Dziewit-Meller
Katowice, Zielona Dolina zwana Strefą Kultury na terenie Międzynarodowego Centrum Kongresowego / BEATA ZAWRZEL / REPORTER

Nowy Śląsk

Olga Drenda
Ślązacy budują współczesną tożsamość. Ani niebezpieczną, przez skojarzenia z Niemcami, ani przaśno-życzeniową.
Instalacja artystyczna na zabytkowym osiedlu Nikiszowiec, listopad 2010 r. / MACIEJ JARZĘBIŃSKI / FORUM

Sól ziemi

Anna Dziewit-Meller
Ślązacy z roczników 80. wyzwolili się z poczucia wstydu, które towarzyszyło ich poprzednikom. Coraz odważniej włączają się w spór o kierunek rozwoju regionu.

Wielki skok

MR
Śląska pracowitość oznacza dziś przedsiębiorczość.
/ MACIEJ JARZĘBIŃSKI / FORUM

RAŚ: pomysł na Polskę

Marcin Buczek
„Autonomia jest wspaniała! Śląsk jest syty! Polska cała!” – to jedno z haseł wznoszonych przez zwolenników śląskiej autonomii w czasie manifestacji w…

Siła regionu

MR
Z 12,4 proc. wkładu w produkt krajowy brutto Polski województwo śląskie plasuje się na drugim miejscu najbogatszych regionów kraju – ustępując miejsca jedynie…
Stadion Śląski na dwa tygodnie przed otwarciem, Chorzów, 18 września 2017 r. / MAREK KUWAK / FORUM

Kocioł ożywa, czarownice nadlatują

Paweł Czado
Niewiele jest w Polsce miejsc, które można nazwać świątyniami futbolu. Symboliczną – i wreszcie odkurzoną – jest Stadion Śląski.
Michael Willmann, „Św. Augustyn”, 1690–1700 r. / Wojciech Turkowski / Muzeum w Gliwicach. własność Klasztoru Urszulanek Unii Rzymskiej we Wrocławiu

Mistycy i obserwatorzy

Agnszka Sabor
Wystawa barokowego malarstwa ze Śląska dowodzi, z jak bogatym dziedzictwem mamy tu do czynienia. Kiedyś niedocenionym, dziś na nowo odkrytym. Wyśmienitym!
Powstańcza kuchnia polowa w rejonie Góry św. Anny, 1921 r. / Fot. Muzeum Powstań Śląskich

Cud nad Odrą

Ryszard Kaczmarek, Patrycja Bukalska
Ryszard Kaczmarek, historyk: Młodzi ludzie najczęściej zwracają się do Muzeum Powstań Śląskich z prośbą o dokumentację na temat osób z ich rodzin. Chcą…
Ks. Bogdan Kania odprawia mszę w kaplicy Silesia City Center, Katowice, 1 czerwca 2017 r. / Fot. Grzegorz Celejewski / AGENCJA GAZETA

Modlitwa wśród sklepów

Katarzyna Piotrowiak
Ciekawy to widok, kiedy w trakcie mszy ktoś wchodzi z telewizorem – mówi rektor kaplicy w centrum handlowym w Katowicach.
/ Fot. Maciej Zienkiewicz dla „TP”

Wgapiam się w cudze okna

Anna Dziewit-Meller, Magdalena Kicińska
Anna Dziewit-Meller, autorka książki „Góra Tajget”: Pokój i stabilizacja, w których się rozsiedliśmy, są bardzo względne. Nie byłabym tym tak przerażona, gdyby…
/ Fot. Jakub Cholewka

Wracają do dziś

Anna Goc
Mówiła synom, że na gołębiach się nie zna, ale zna się na nich. A to tak jakby to samo.

Głośniej nad tym Śląskiem

Marek Szczepański, Anna Goc, Marcin Buczek
Marek Szczepański, socjolog: Śmierć kopalni jest poruszająca. Górnicy zjeżdżają na dół, zabierają figurę św. Barbary, idą do fary w niemym kondukcie. Gdy idę z…
/ Fot. Tomasz Adamowicz / FORUM

Ślązacy powinni teraz wymyślić samych siebie dla siebie

Szczepan Twardoch
...a nie zastanawiać się nad tym, czy Polska Ślązaków rozumie i docenia, czy nie.
Pani Kazimiera z wieńcem przeznaczonym dla Ewy Kopacz. Żegna kopalnię, w której pracuje jej trzech wnuków. Brzeszcze, 14 stycznia 2015 r. / fot. Grażyna Makara

Pod ścianą

Anna Goc, Marcin Buczek
Porozumienie, które górnicze związki zawodowe podpisały z rządem, jest doraźne. Podobnie jak program naprawczy Kompanii Węglowej.
13 stycznia 2015 r.: akcja protestacyjno-strajkowa związana z rządowym planem dla Kompanii Węglowej. Protest i blokada ul. Pszczyńskiej w Gliwicach przez górników KWK Sośnica Makoszowy / Fot. Łukasz Kalinowski/East News

Niespokojny Śląsk

Marcin Buczek, GOA
821 mln zł - tyle straty przyniosły cztery kopalnie, które chce zlikwidować rząd Ewy Kopacz.
/ Fot. LACMA

Śląska bestia

Ryszard Koziołek
Na obrazie Cornelisa van Haarlema „Smok pożerający towarzyszy Kadmosa” (1588) bestia zjada człowieka, zaczynając od jego twarzy. Podczas lektury powieści…

Ślązacy są narodem

Andrzej Pisowicz

Czy Śląska już nie ma?

Henryk Waniek, Aleksandra Klich
Z Henrykiem Wańkiem, autorem „Finis Silesiae”, rozmawia Aleksandra Klich

Śląsk w sarkofagu

Krzysztof Karwat
W odautorskim posłowiu do „Finis Silesiae” Henryk Waniek w dość osobliwy sposób zwierzył się ze swych pisarskich wątpliwości i niepokojów. Wyznał, że - ni…