literatura francuska: najważniejsze informacje

Michel Houellebecq wykonuje swoje wiersze do muzyki Romaina Ponceta podczas festiwalu we francuskim Bourges, 20 kwietnia 2022 r. // Fot. Guillaume Souvant / AFP / East News

O czym śpiewa Michel Houellebecq

Olga Żyminkowska
Michel Houellebecq zjawia się na scenie cały na niebiesko. Jego recytacje tworzą styl, który w Polsce podrobić mógłby jedynie Andrzej Poniedzielski.
Charles Baudelaire „Kwiaty zła”, Wstęp i opracowanie Tomasz Swoboda // Wydawnictwo Ossolineum

Geniusz i prowokator. Kim naprawdę był Baudelaire

Jacek Napora
„Kwiaty zła” Charles’a Baudelaire’a od ponad półtora wieku należą do najważniejszych tomów nowoczesnej poezji. Nowe wydanie w „Bibliotece Narodowej”,…
Notatniki - Albert Camus // Materiał prasowy / Państwowy Instytut Wydawniczy

Książka tygodnia: „Notatniki” Alberta Camusa. Proszę czytać i cytować

Lektor
Jest co czytać w „Notatnikach” Alberta Camusa: uwagi o postaci i dziele Dostojewskiego, powody rozejścia się pisarza z przyjaciółmi z lewicy, świetne wypisy z…
Albert Cohen, „O bracia moi, ludzie”, przełożył i posłowiem opatrzył Krzysztof Umiński. Wydawnictwo Austeria // materiały prasowe

Książka tygodnia: „O bracia moi, ludzie” Alberta Cohena

Lektor
Dziesięcioletni chłopiec po wyjściu ze szkoły podchodzi do ulicznego kramu. To jedno zdarzenie stanie się dla niego doświadczeniem granicznym – inicjacją w…
Geoffroy de Lagasnerie, „We trzech. Dążenie, by wyjść poza”, przeł. Jacek Giszczak, Drzazgi 2025 // materiały prasowe

Czy przyjaźń mogłaby się stać remedium na powszechną samotność?

Radosław Kobierski
Geoffroy de Lagasnerie w książce „We trzech. Dążenie, by wyjść poza” postuluje nowy, rewolucyjny wymiar przyjaźni, który mógłby doprowadzić do wyzwolenia spod…
Laurent Mauvignier, laureat nagrody Goncourtów, po otrzymaniu wyróżnienia. Paryż, 4 listoopada 2025 r. / Fot. Michel Euler / AP Photo / East News

Dom pełen opowieści. Laurent Mauvignier wyróżniony Nagrodą Goncourtów

Dorota Malina
W „La maison vide” („Pustym domu”) Laurent Mauvignier buduje wielopiętrową sagę, przedstawiając historię rodzinną na tle historii Francji i Europy. Pisze o…
George Sand, portret autorstwa Auguste’a Charpentiera, ok. 1838 r. // Musée de la Vie Romantique / CC0 Fryderyk Chopin, portret autorstwa Marii Wodzińskiej, ok. 1836 r. // Fot. Archive / Alamy / Be&W
Wersja audio

Chopin i George Sand na Majorce. Wakacje, które zamieniły się w koszmar

Zofia Jurczak
187 lat temu para kochanków, Fryderyk Chopin i George Sand, uciekła z zimowego Paryża na Majorkę. Chcieli spędzić tam cudowne chwile. Podróż okazała się…
Camille Kouchner. Grudzień 2020 r. // Fot. Bénédicte Roscot / materiały prasowe wydawnictwa Czarne

„Familia grande” Camille Kouchner zmienia Francję. Jak ta powieść będzie przyjęta w Polsce?

Dorota Malina
Po publikacji tej książki inne ofiary kazirodztwa zaczęły ujawniać swoje historie. Boję się jednak, że w Polsce zostanie odczytana jako kolejny dowód na…
Kamel Daoud w jednej z paryskich księgarń. Francja, 2 maja 2025 r. // Fot. Eric Fougere / Getty Images

Kamel Daoud oddaje głos ofiarom wojny domowej w Algierii, ale budzi też sporo kontrowersji

Dorota Malina
Krytyka laureata Goncourtów to już we Francji uświęcona tradycja: Annie Ernaux rzekomo pisze nudno i płasko, Brigitte Giraud „nie ma stylu”, a Jean Baptiste-…
Międzynarodowe Targi Książki w Teheranie w Wielkim Meczecie Imama Chomeiniego. Iran, 14 maja 2023 r. // Fot. Morteza Nikoubazl / Getty Images

„Dla mnie wiosna zawsze pachnie Iranem” – mówi Négar Djavadi. Pisarka, której rodzinny kraj nie chce znać

Dorota Malina, Négar Djavadi
Négar Djavadi, pisarka i scenarzystka: Iranki są wyjątkowo odważne. Od czterdziestu lat niezmordowanie walczą o wolność i coraz bardziej zsuwają chustę. Nie…
Witryna księgarni Al Ouest w 14. dzielnicy Paryża. Francja, 8 października 2024 r. // Fot. Riccardo Milani / AFP / East News

Jak Francja wspiera książki i promuje czytelnictwo

Szymon Łucyk
Francja chlubi się tym, że na każdym szczeblu – od Ministerstwa Kultury po wiejskie biblioteki – inwestuje w czytelnictwo i wspiera pisarzy. Ten literacki…
Ilustracja z "Bestiariusza z Aberdeen", XII w. // domena publiczna

„Bestiariusz” Jeana Giono to książka wyjątkowa i zupełnie nowa wariacja na temat zwierzyńców

Olga Żyminkowska
Z „Bestiariusza” Jeana Giono wreszcie możecie się czegoś dowiedzieć o Minusie, który żywi się ludźmi i przeżuwa stolice państw. I koniecznie o modrzynku, który…
Rowan Atkinson w serialu pt. „Maigret", 2016-2017 r. // Fot. Photo12 /7e Art /ITV / Be&W

Twórca postaci komisarza Maigreta napisał aż 400 książek. Jak Georges Simenon tego dokonał?

Dorota Malina
Pisał jak szalony. Samych powieści i opowiadań o przygodach komisarza Maigreta, asa paryskiej policji, wydał ponad sto. Znawcy jego biografii nazywają go „…
albert camus świadek wolności

Książka tygodnia: „Świadek wolności” Alberta Camusa

Lektor
Kraje, które po II wojnie znalazły się pod kontrolą Moskwy, miały w autorze „Dżumy” konsekwentnego adwokata.
Fot. Katarzyna Kukiełka / Materiały prasowe Festiwalu Conrada

Antoine Sénanque: napisałem powieść przygodową o życiu Mistrza Eckharta

Szymon Łucyk, Antoine Sénanque
Antoine Sénanque, pisarz: Francuski duch laickości niemal instynktownie odrzuca organizację religijną. Ale można być spragnionym duchowości, nawet jeśli nie…
Kamel Daoud , laureat nagrody literackiej Goncourt. Paryż, 4 listopada 2024 r. // Fot. Julien de Rosa / AFP / East News

Kamel Daoud: nowy laureat Nagrody Goncourtów

Dorota Malina
We Francji ogłoszenie laureata Nagrody Goncourtów to wielkie święto literatury, więc 4 listopada fraza „Kamel Daoud” padała w wiadomościach częściej niż „…
Jean -Baptiste Andrea podczas Festiwalu Conrada. Kraków, 26 października 2024 r. // Fot. Katarzyna Kukiełka / Materiały prasowe Festiwalu Conrada

Jean-Baptiste Andrea, pisarz: W dniu otrzymania Nagrody Goncourtów zdałem sobie sprawę, że całe życie walczę

Dorota Malina
Czytelnicy mówią mi: „Czegoś takiego się po Goncourcie nie spodziewałem” albo „Już dawno nie czytałam takiego Goncourta”. A przecież dobrych powieści jest dużo…
Nagroda Goncourtów 2024 Pisarze nominowani do Nagrody Goncourtów: Helene Gaudy, Sandrine Collette, Kamel Daoud i Gael Faye. Laureata bądź laureatkę poznamy 4 listopada // Fot. JOEL SAGET/AFP/East News

Nominacje do Nagrody Goncourtów 2024

Dorota Malina
Kto w tym roku zostanie nową gwiazdą literackiego firmamentu? Werdykt Akademii Goncourtów poznamy w poniedziałek 4 listopada. Tymczasem kilka słów o…
Anthony Passeron, październik 2020 r. // Fot. Jessica Jager / materiały prasowe
Materiał partnera

Anthony Passeron: Po 40 latach o AIDS mówi się wyłącznie w kontekście intelektualistów i gejów z dużych miast. Nikt nie pamięta o innych ofiarach, szczególnie na prowincji.

Michał Sowiński, Anthony Passeron
Anthony Passeron, pisarz: Moja babcia powtarzała, a nauczyła się tego podczas epidemii AIDS, żeby nie oceniać zbyt łatwo innych, bo nigdy nie wiemy, co w życiu…
Noémie Merlant w filmie "Emmanuelle", 2024 // Fot. materiały prasowe

Nowa ekranizacja „Emmanuelle”. We Francji przyjemności traktujemy serio

Dorota Malina
Dziś – kiedy widzieliśmy już Sodomę Pasoliniego i Sycylię Blanki Lipińskiej – harce Emmanuelle sprzed pół wieku wydają się pocieszne i niewinne. Dlatego w…

Wrzesień jest we Francji miesiącem literatury. Oto 5 książek, o których będzie się mówiło tej jesieni

Dorota Malina
Francuzi, wbrew pozorom, wszystko lubią robić stadnie, według ściśle określonego harmonogramu i kalendarza. Obiad między dwunastą a czternastą, wakacje w…
Maryse Condé w ogrodzie swojego domu w Paryżu. 27 lipca 2021 r. // Fot. Arnold Jerocki / Getty Images

Maryse Condé toczy wojnę o duszę

Magdalena Nowicka-Franczak
Jej matka była oddaną wyznawczynią Chrystusa. Ojciec był zadeklarowanym ateistą. Córka z rozmysłem nie została ani pisarką jednej religii, ani świata bez Boga.
Pierre Lemaitre. Paryż, grudzień 2019 r. // Fot. Franck Ferville / Agence VU / East News

Pierre Lemaitre i jego kryminał doskonały

Piotr Kofta
„Pogodziłem się z myślą, że jestem marnym pisarzem. Spotkałem jednak na swojej drodze kobietę, która myślała dokładnie coś przeciwnego” – tak tłumaczy początki…
Didier Eribon. Berlin, listopad 2016 r. // Fot. Agencja Fotograficzna Caro / BE&W / materiały prasowe Karakter

Didier Eribon: Z perspektywy drapieżnego kapitalizmu starzy ludzie są bezużyteczni

Michał Sowiński, Didier Eribon
Didier Eribon, filozof i socjolog: Matka dzwoniła do mnie nocami i nagrywała długie wiadomości – lament samotnej i nieszczęśliwej kobiety. Wyobraziłem sobie,…
Louis-Ferdinand Celine ze swoimi psami w Meudon. Francja, ok. 1955 r. // Fot. Roger Viollet / Getty Images

„Wojna” Céline’a: polski przekład zagubionej powieści

Olga Żyminkowska
Dla Céline’a wojna to najgłębszy rodzaj wglądu w rzeczywistość i ludzką naturę. U podstaw jego metafizyki leży bezpośrednie i cielesne doznanie, które wojna…
Brigitte Giraud. Paryż 27 października 2022 r. / Fot. Julien de Rosa / AFP / East News

„Żyć szybko” Brigitte Giraud: zapis działania pamięci człowieka gwałtownie osamotnionego

Magdalena Nowicka-Franczak
Wyróżniona Nagrodą Goncourtów powieść Giraud nie jest epickim świadectwem czasów, tożsamościowym manifestem ani eksperymentem formalnym. Ale czy każda warta…
Albert Camus, lata 40. XX w. // Fot. Bridgeman Images / Forum

Albert Camus: ulicznik znikąd. Wokół nowej biografii pisarza

Olga Żyminkowska
Łatka „filozofa dla maturzystów” doprowadziła do akademickiej degradacji jego dorobku. Ale popularność wśród czytelników nigdy nie zmalała. Choć jeszcze nie…
George Perec / AFP / EAST NEWS

Afera o dezertera. Nowa książka Georgesa Pereca po polsku

Olga Żyminkowska
Do niedawna uznawana za zbyt karkołomny wyczyn przekładowy książka Georgesa Pereca doczekała się w końcu pierwszego polskiego tłumaczenia autorstwa René…
Boris Vian / fot. PHILIPPE BATAILLON / AFP / EAST NEWS

Francuski black metal: ofiary Borisa Viana

Jan Błaszczak
Choć wszystkie zespoły działają od lat 90., konsekwentnie nie grają koncertów, nie publikują swoich zdjęć, nie rozmawiają z prasą. Dlaczego usunęły się w cień?
Valerie Perrin / fot. Pascal Ito / materiały prasowe

Dodać światu kolorów jak Valérie Perrin

Michał Sowiński
Proza Valérie Perrin zachwyca wiarą we własną moc i daje nadzieję, że życie ma sens – szczególnie w trudnych czasach.

Sartre powinien być idolem współczesnego internetowego komentariatu

Olga Żyminkowska
Jean-Paul Sartre zajmował stanowisko w każdej społecznej sprawie, a pisanie było dla niego wręcz obsesją. No i odmówił Nobla.

Krzysztof Pomian: pół wieku na francuskich papierach

Krzysztof Pomian, Szymon Łucyk
KRZYSZTOF POMIAN, filozof i historyk: Gdy przyjechałem do Francji, przyjaciel powiedział mi: „Mówisz jak książka z siedemnastego wieku”. Minęło wiele lat,…
Georges Perec, 1978 r. / LOUIS MONIER / GAMMA RAPHO / GETTY IMAGES

Georges Perec. Nic nie boli tak jak nic

Olga Żyminkowska
Cała twórczość Georges’a Pereca jest wyrazem szaleńczej potrzeby przykrycia luk we wspomnieniach, stworzeniem sztucznego ruchu tam, gdzie pozostały tylko…
Annie Ernaux, Cergy, Francja, 2008 r. / ULF ANDERSEN / BEW

Annie Ernaux lauretką Literackiej Nagrody Nobla

Magdalena Nowicka-Franczak
W jej „Latach” robotnicze, prowincjonalne pochodzenie nie jest traumą, którą trzeba bez końca przepracowywać. Oto portret francuskiej pisarki.
Chyba najbardziej znane zdjęcie grupy OuLiPo, w środku Georges Perec. Fot. YouTube/Pumiceous

OuLiPo: W poszukiwaniu źródeł literatury

Michał Sowiński, Katarzyna Trzeciak
Co by było, gdyby okazało się, że cała literatura jest jednym wielkim plagiatem? Gośćmi nowego odcinka podcastu "Book's not dead" są Ian Monk i Frédéric Forte…
Gustaw Flaubert i George Sand / Fot. Mondadori Collection / UIG / FORUM i Mary Evans Picture Library / FORUM

Przedstawiciele rasy łacińskiej

Marek Bieńczyk
Korespondencja między Sand a Flaubertem pokazuje w zalążku różnice, które się wyostrzą we współczesnej Francji, i zapowiada jej obecny intelektualny klincz.