sztuczna inteligencja: najważniejsze informacje

Śledzimy, chwalimy i narzekamy na SZTUCZNĄ INTELIGENCJĘ

Wyjaśniamy jak działa, co potrafi, czy myśli i jakie stanowi zagrożenie. Dowiedz się jak AI zmienia świat i jak Ty możesz wykorzystać jej potencjał.

 

Olga Tokarczuk, 2023 r. // Fot. Leonardo Cendamo / Getty Images

Wypowiedź Tokarczuk pokazała, jak bardzo boimy się rozwoju AI. Słusznie

Monika Ochędowska
To, co niektórym otwiera „fantastyczne” możliwości rozwoju, innym bardzo poważnie zagraża. Wypowiedź Olgi Tokarczuk o AI podziałała jak katalizator emocji –…
Leon XIV podczas audiencji generalnej w Watykanie, 29 kwietnia 2026 r. // Fot. IMAGO / VATICAN MEDIA / East News

Leon XIV ogłasza encyklikę o sztucznej inteligencji. Przestrogi i wezwania papieża

Edward Augustyn
Jesteśmy w Watykanie, kiedy Leon XIV ogłasza swoją pierwszą encyklikę „Magnifica humanitas”. Papież ostrzega przed poddaniem AI władzy monopoli i logice zysku…
// il. Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Wersja audio

Big Techy tworzą nową religię. AI ma dać nieśmiertelność garstce wybranych

Sylwia Czubkowska
Oligarchowie z Doliny Krzemowej zmienili swoimi algorytmami kulturę i demokrację. Dziś ich ambicje są większe: przy pomocy AI tworzą nową religię. Przyjrzyjmy…
Michał Kuźmiński, dziennikarz Tygodnika Powszechnego

Pamiętacie jeszcze „globalną wioskę”? W świecie kultu Big Techów musimy ją odbudować

Michał Kuźmiński
Przełomowi wieków towarzyszyło marzenie o połączeniu ludzi, krajów, kultur i kontynentów w globalnym dialogu. To marzenie zasadzało się na wierze w cuda.
Olga Tokarczuk na spotkaniu ze Swietłaną Aleksijewicz. Wrocław, 15 lipca 2021 r. // Fot. Krzysztof Kaniewski / REPORTER

Spór o słowa Olgi Tokarczuk. Czy da się dziś pisać bez pośrednictwa AI?

Marcin Wilkowski
Olga Tokarczuk „przyznała się do korzystania z AI”. Ciekawe, że akurat tę frazę przywołują portale streszczające wywiad z noblistką. Czyżby korzystanie z AI w…
Papież Leon XIV podczas audiencji generalnej na placu Świętego Piotra.Watykan, 8 kwietnia 2026 r. // Fot. Tiziana Fabi / AFP / East News

Pierwsza encyklika Leona XIV będzie poświęcona sztucznej inteligencji

Edward Augustyn
Dokument ukaże się 25 maja, w rocznicę kluczowego dla katolickiej nauki społecznej „Rerum novarum” Leona XIII. Bo rewolucja AI przypomina rewolucję przemysłową…
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Numer „na wnuczka”, czyli jak Richard Dawkins rozmawiał z czatbotem

Olga Drenda
Jest w tej historii coś przewrotnego: oto apostoł ateizmu, autor „Boga urojonego”... uwierzył. Czy dlatego, że Claude bardzo go chwalił?
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

W co uwierzył Richard Dawkins po rozmowie z czatbotem?

Tomasz Stawiszyński
Konwersując z czatbotami coraz częściej mamy poczucie, że po drugiej stronie naprawdę ktoś jest. Czy doprowadzi to nas do uznania podmiotowości modeli…
„Wywiady” z Brytyjczykami z epoki Tudorów według AI // @impossibleaicinema

Sztuczna inteligencja i historia. Jak AI ożywia zdjęcia i zmienia pamięć

Marcin Wilkowski
Sztuczna inteligencja wkracza w obszar historii: poprawia zdjęcia, ożywia twarze, symuluje emocje. Granica między rekonstrukcją a manipulacją jest coraz mniej…
Mapa włókien nerwowych mózgu stworzona na podstawie badania DTI, jednej z metod neuroobrazowania // Connect Images - Curated / Shutterstock

Świadomość: im więcej na jej temat odkrywamy, tym bardziej niezwykła się wydaje

Kasper Kalinowski, Anil Seth
Anil Seth, neuropsycholog: Jeśli zdefiniujemy świadomość poprzez język czy intelekt, dostrzeżemy ją tam, gdzie jej nie ma, np. w modelach językowych, i…
Jacek Stawiski, redaktor naczelny Tygodnika Powszechnego, podczas debaty "Kraków – wspólnota kultury". Kraków, 29 kwietnia 2026 r. // Fot. Sylwia Śliwka

Miasto, czyli laboratorium kultury

Michał Sowiński
Debata „Kraków – wspólnota kultury”, organizowana przez „Tygodnik Powszechny”, pokazała, jak kultura splata się dziś z gospodarką, technologią i polityką…
Ryszard Szubartowski. Warszawa, grudzień 2025 r. // Fot. Robert Kowalewski / Agencja Wyborcza.pl

Uczył współtwórcę ChataGPT. Nauczyciel mistrzów mówi, co szkoła robi źle

Anna Goc, Ryszard Szubartowski
Jego uczniami są mistrzowie świata w programowaniu i Jakub Pachocki, jeden z głównych naukowców OpenAI. Ryszard Szubartowski przekonuje, że szkoła zbyt często…
Jacek Dukaj // Fot. Albert Zawada

Jacek Dukaj: „Chcesz zamknąć AI w pokoju? Powodzenia!”

Łukasz Lamża, Jacek Dukaj
Czy człowiek będzie pracował dla robotów i co zostanie z naszego „ja” w świecie sztucznej inteligencji? Z Jackiem Dukajem, gościem 18. Festiwalu Conrada,…
Dario Amodei, dyrektor generalny Anthropic, podczas konferencji dla deweloperów Code with Claude. San Francisco, 22 maja 2025 r. // Fot. Don Feria / AP / East News

Anthropic i Mythos: czy AI może włamać się do każdego systemu na świecie?

Agata Kaźmierska
Model Mythos od firmy Anthropic ma wykrywać groźne luki w zabezpieczeniach. Czy to przełom w cyberbezpieczeństwie, czy początek nowej ery cyberataków?
Mark Zuckerberg podczas corocznej konferencji Meta Connect, podczas której zaprezentowano m.in. nowy model okularów rozszerzonej rzeczywistości, Menlo Park (Kalifornia), 25 września 2024 r. // Fot. David Paul Morris / Bloomberg / Getty Images
Wersja audio

Trump, AI i świat bez pytań. Jak przyzwyczajamy się do życia w iluzji

Dariusz Rosiak
Unikanie pytań jest niezłą strategią, jeśli chce się przeżyć życie, niezbyt się przy tym męcząc. Problem w tym, że procesy mające na nas wpływ nie znikają z…
Peter Thiel podczas konferencji Bitcoin 2022. Miami, 7 kwietnia 2022 r. // Fot. Eva Marie Uzcategui / Getty Images

Watykan kontra Thiel: dlaczego Kościół potępia „amerykańską herezję”?

Edward Augustyn, Bp Antonio Staglianò
Watykan krytykuje poglądy Petera Thiela. Papieska Akademia Teologii ostrzega przed „prorokiem przemocy” i instrumentalizacją wiary w polityce i technologii.
Prezes Nvidii Jensen Huang na targach technologicznych CES w Las Vegas. 5 stycznia 2026 r. // Fot. John Locher / AP / East News

Chiny czy USA: kto wygra wyścig o dominację w sferze sztucznej inteligencji?

Marta Zdzieborska, Sam Winter-Levy
„Jedynym obszarem, w którym USA mają zdecydowaną przewagę nad Chinami, są chipy AI. Sprzedawanie ich chińskim firmom jest podcinaniem gałęzi, na której się…
Ksiądz profesor Michał Heller, 2008 r. // Fot. Rafał Guz / Forum

Poszukajmy razem mądrości. Michał Heller w rozmowie z Wojciechem Bonowiczem

Wojciech Bonowicz, Ks. Michał Heller
Ks. Michał Heller: Pierwszym symptomem mądrości jest umiejętność obiektywizującego obserwowania świata. Bez narzucania światu tego, co się chce zobaczyć. Jeśli…
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Tom Cruise i Brad Pitt w scenie, która się nie wydarzyła. Nadchodzi nowa rzeczywistość

Tomasz Stawiszyński
Rozwój technologiczny polega na aktualizowaniu otwierających się możliwości. Dlatego nie okiełznają go żadne regulacje. Przed czym ktoś się powstrzyma, przed…
// il. Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Czatbot cię wysłucha. Ale nie będzie twoim terapeutą

Michał Kuźmiński, Katarzyna Mika-Łabuz, Mateusz Łabuz, Paweł Szczęsny
Zbadali, jak duże modele językowe wykorzystuje się w celach terapeutycznych. Apelują, by nie wylewać dziecka z kąpielą. Ale nie mają złudzeń: do procesu…
// il. Jerzy Skakun dla „TP"
Wersja audio

Zanim trafimy do lekarza, pytamy AI. Kiedy doktor Chat nie wystarczy

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Miliony ludzi najpierw pytają o zdrowie chatboty, dopiero potem lekarzy. AI diagnozuje coraz szybciej, myli się coraz rzadziej, a sektor digital health…
// Fot. Miljan Zivkovic / Adobe Stock

Jak pytać „doktora Chata” o zdrowie i nie zrobić sobie krzywdy

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Chatbot AI może pomóc zrozumieć objawy i przygotować do wizyty u lekarza – ale tylko wtedy, gdy korzystasz z niego świadomie. Te zasady pomagają uniknąć błędów…
Anna Goc // Fot. Grażyna Makara

Wciąż mamy szansę na tajemnicę. Także przed AI

Anna Goc
Gdzie szukamy informacji i czy potrafimy je weryfikować? Temat medycznych diagnoz, wystawianych nam przez sztuczną inteligencję, odsyła do pytania podstawowego…
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara
Wersja audio

Tańczyć i płakać, czyli czego szukam w disco sprzed czterdziestu lat

Olga Drenda
To nie zawsze jest, w profesjonalnym sensie tego słowa, „dobra” muzyka. Syntetyczne, plastikowe brzmienia, łzawe melodie. Ale te hity suną monumentalnie przez…
Gra z Coriovallum // Fot. CC BY 4.0.

Ludus Coriovalli. Dzięki AI możemy zagrać w starożytną rzymską planszówkę

Łukasz Kwiatek
Między wiekiem II a IV naszej ery w „grę z Coriovallum” grali mieszkańcy rzymskiej osady na terenie dzisiejszej Holandii. Planszę do niej znaleziono jeszcze w…
Materiał Partnera

Fałsz na zamówienie, czyli kłamliwe chatboty krok po kroku

Marta Trzeciak, Marcin Kostecki
Grok potępia „mainstreamowych” dermatologów, ChatGPT leczy raka dietą alkaliczną, Gemini wychwala leki spod lady, Llama podważa istnienie depresji, a Sonnet…
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Sceptycyzm wszedł w kolejną fazę: uznawania za rzeczywiste tego, co komuś pasuje

Olga Drenda
Coraz więcej osób opowiada sobie o kryptydach, czyli tajemniczych istotach takich jak Wielka Stopa, syreny czy potwory z innych wymiarów, zakładając, że są one…
// il. Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Wersja audio

Czy internet dla ludzi ma przyszłość? Szukamy śladów życia w sieci przejętej przez boty

Marcin Wilkowski
Nasza sieć została zagarnięta przez wielkie korporacje i zaśmiecona przez AI. Czy jest jeszcze możliwy internet z podmiotowym traktowaniem użytkowników i…
Logo Moltbook // domena publiczna

Czym jest Moltbook? Zbyt poważnie traktujemy sieć społecznościową dla botów

Marcin Wilkowski
Wyobraźmy sobie, że teksty na nasz temat wytwarzają nie boty AI, ale… czajniki. Czy bralibyśmy pod uwagę to, co o nas piszą? Tymczasem każdy, nawet najbardziej…
Breaking Rust // Breaking Rust
Wersja audio

Sztuczna inteligencja wkrótce zdominuje muzykę w streamingu. Czego będziemy słuchać?

Jan Błaszczak
Wytwórnie muzyczne podpisują umowy z firmami AI. Czy takie porozumienia są w interesie muzyków? Niekoniecznie, natomiast możliwe, że bez nich byłoby jeszcze…
Papież Leon XIV przemawia do uczestników szczytu AI for Good Global w Genewie, 10 lipca 2025 r. // International Telecommunication Union

W Dolinie Krzemowej wierzą, że budują boga. Co można przeciwstawić tej nowej religii?

Ron Ivey, Sylwia Czubkowska
Ron Ivey, konsultant Watykanu ds. nowych technologii: Rozmawiałem w Dolinie Krzemowej z osobami przekonanymi, że mogą stworzyć nową formę świadomości. A także…
Rose Willis & Kathryn Conrad / betterimagesofai.org / CC BY 4.0

Błędne imaginarium. Jak uczciwie i sensownie ilustrować sztuczną inteligencję

Marcin Wilkowski
Złe obrazy AI wpływają na naszą wyobraźnię i rozumienie tego, do czego zdolna jest technologia. Wizerunki androidów nie tylko generują lęk, ale też sugerują,…
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Co o nas mówi wysyp noworocznych podsumowań i postanowień

Tomasz Stawiszyński
Nasze prywatne doświadczenia stały się paliwem dla algorytmów i aplikacji, a także sztucznej inteligencji. Kiedyś używaliśmy tych narzędzi, teraz one używają…
Serial "Jedyna" (Pluribus), Apple TV // materiały prasowe

Fascynująca „Jedyna”: nowa produkcja Vince’a Gilligana, twórcy „Breaking Bad”

Jakub Majmurek
W „Jedynej” kosmiczny wirus zaprowadza autentyczną wspólnotę wszystkich ludzi na Ziemi, kończy z wojną, nierównościami i marnotrawstwem. Dlaczego więc taka…
Papież Leon XIV poczas wizyty apostolskiej w Libanie. Bejrut, 30 listopada 2025 r. // Fot. Simone Risoluti / Vatican Media / Getty Images

Amerykański papież zaczyna od nowa. Jaki był pierwszy rok Leona XIV

Paulina Guzik
Wkraczając w 2026 rok wiemy już, że Leon XIV okazał się bardziej amerykański, niż wydawało się w dniu wyboru. Czego możemy się po nim spodziewać w nowym roku?
Prezes Nvidii, Jensen Huang podczas konferencji Nvidia GPU Technology Conference (GTC). San Jose, Kalifornia, 18 marca , 2024 r. // Fot. David Paul Morris / Bloomberg / Getty Images

Rok 2025 miał być przełomem dla rozwoju AI. Jak było naprawdę?

Łukasz Lamża
Miesiąc miodowy sztucznej inteligencji się skończył. Wszyscy już mamy potąd ładnych obrazków, więc czas zapytać: gdzie ta fundamentalna przemiana społeczna? I…
// wizualizacja przy użyciu AI

Sztuczna inteligencja pomogła zaprojektować wirusa zwalczającego bakterie

Paweł Golik
Rok 2025 przyniósł znaczący postęp w badaniach nad sztucznym życiem. Zespołowi z Uniwersytetu Stanforda udało się m.in. „od zera” zaprojektować wirusa zdolnego…
Założyciele You Tuba: Steve Chen, Chad Hurley i Jawed Karim w swojej nowej przestrzeni biurowej w San Mateo w kalifornijskiej Dolinie Krzemowej. 2 listopada 2005 r. // Fot. Zuma Press / Alamy / Be&W

Epoka YouTube’a: jak krótkie filmy zmieniły świat i nas samych

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
W rywalizacji o zasięgi i uwagę nie decydują kompetencja czy wiarygodność, tylko zdolność dopasowania się do logiki algorytmu. A będzie gorzej: na filmikach z…
Materiał promocyjny

Polska nauka z napędem AI

Sztuczna inteligencja stała się siłą napędową zmian w polskiej nauce – wyznacza kierunki rozwoju dużych infrastruktur badawczych i przyspiesza przełomowe prace…
Fot. Anammarques / Adobe Stock

Najlepsze jabłka na świecie pochodzą z Polski. Można się w nich zakochać

Paweł Bravo
Renety landsberskie są najlepsze na szarlotkę. Ale trudne do dostania. Więc zamiast szarlotki: przepis na muffinki z dynią.
// CraftyImago / Adobe Stock

Sztuczna inteligencja już pomaga pisarzom. Czy to faktycznie źle?

Marcin Wilkowski
Sztuczna inteligencja wkroczyła do literatury, i co dalej? Powinniśmy zabraniać pisarzom jej używania, czy raczej nauczyć się z nią współpracować?
// K. Dreczkowski, P. Vitiello, V. Vosylius, E. Johns / Science Robotics

Sztuka naśladownictwa opanowana przez roboty. Co potrafią maszyny?

Łukasz Lamża
Nauczenie maszyny prostych, „ludzkich” czynności wymaga zwykle tysięcy prób i demonstracji. Badacze z Imperial College w Londynie opisali nową metodę nauki,…
Metamorworks / Shutterstock

Biokomputery. Czy komputery przyszłości będą pracować na żywych neuronach?

Wojciech Brzeziński, Ewelina Kurtys
Ewelina Kurtys, neurobiolożka: Jeśli ta technologia zadziała, to zmieni świat. Mózg jest wydajny energetycznie, komputery – nie, bo wykonują mnóstwo…
Anton Vierietin / Shutterstock

Sztuczna inteligencja 2025: prawdy i mity, hity i kity

Piotr Durka
Sztuczna inteligencja to bardzo szerokie pojęcie, obejmujące znacznie różniące się od siebie systemy. Przyjrzymy się im bliżej pod kątem ich obecnego stanu…
// Hodim / Shutterstock

Sztuczna inteligencja przyćmiła rozwój wirtualnej rzeczywistości. Ale go nie zatrzymała

Anna Kulma
Wirtualne pomniki, cyfrowe protesty, hologramy polityków – to już nie science fiction. Wirtualna rzeczywistość przestała być zabawką dla graczy. Dziś…
Prof. Aleksander Mądry, dr. Jakub Pachocki i dr. Wojciech Zaremba // Ilustracja: Blanka Biernat dla „TP

Sztuczna inteligencja – dlaczego polscy naukowcy pracują za granicą?

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Polscy specjaliści od sztucznej inteligencji to światowa czołówka. Jak sprawić, by swoje przełomowe badania prowadzili w kraju?
BOOKSY - system rezerwacji usług // materiały prasowe

Polska to nie kraj dla jednorożców. Jaką wartość mają u nas start-upy

Artur Kurasiński
Przez lata słowo „start-up” było u nas traktowane jak opis trendu, ale nie prawdziwy interes. Potem pojawiły się firmy, które na bazie technologii stworzyły…
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek
Wersja audio

Urojenia AI jako źródło cierpień: psychiatrzy widzą nowy problem

Tomasz Stawiszyński
Jaki wpływ na naszą psychikę będą miały boty? Czy cyfrowe korporacje zagwarantują nam zdolność do rozpoznawania rzeczywistości?