Nagroda Literacka Nike 2025: lista 20 nominowanych książek

Biografie, reportaże, powieści, eseje i tomy poezji. Oto lista nominowanych do Nike 2025 w kolejności alfabetycznej:

Agnieszka Dauksza „Ludzie nieznaczni”, esej, Wydawnictwo Karakter, słowo/ obraz terytoria

Agnieszka Dauksza w „Ludziach nieznacznych” pokazuje nam prawdziwą stawkę, o którą dziś gramy. Przytrafiła nam się podwójna kumulacja: szczyt nierówności społecznych i niebotyczna piramida oczekiwań, stawianych przed człowiekiem. Odmowa udziału w grze o takie stawki jest coraz częściej pozorna (Magdalena Nowicka-Franczak)

Beata Guczalska, „Konrad Swinarski. Biografia ukryta”, biografia, Wydawnictwo Literackie

Książka ta „łączy to, co najlepsze w pisarstwie akademickim, z klarownością języka, zapraszając czytelnika do podążania za narratorką, która zarówno stawia pytania, jak i usiłuje na nie odpowiedzieć. W efekcie podtytuł jej książki wydać się może paradoksalny: to nie jest biografia ukryta, ale właśnie odkryta, także w tym, co w życiu Swinarskiego długo stanowiło tajemnicę (niekiedy już poliszynela), a z czym autorka mierzy się bez lęku (Dariusz Kosiński).

Magdalena Grzebałkowska „Dezorientacje. Biografia Marii Konopnickiej”, biografia, Wydawnictwo Znak

Fascynująco jest w „Dezorientacjach” prześledzony proces metamorfozy bohaterki: przeistaczanie się z kobiety podległej systemom i obyczajom w osobę niezależną, żyjącą na własnych warunkach, pod prąd (Katarzyna Kubisiowska).

Urszula Honek „Poltergeist”, poezja, Wydawnictwo Warstwy

W tej starannie skomponowanej, wieloczęściowej elegii autorka próbuje różnych form – od lapidarnych zapisów po cykl sześciu próz poetyckich, notowanych jakby na jednym oddechu. Honek poświęciła pożegnaniu przyjaciółki, Urszuli Tes, całą książkę poetycką – piękną, mroczną i nocną, księżycową, bo podzieloną wedle kwadr księżyca (Lektor).

Mariusz Grzebalski „Tylko kanarek widział”, poezja, Wydawnictwo Warstwy

Ignacy Karpowicz „Ludzie z nieba”, powieść, Wydawnictwo Literackie

Eliza Kącka „Wczoraj byłaś zła na zielono”, esej, Wydawnictwo Karakter

Język autystki, podchwycony przez Kącką, nie boi się powtórzeń, jest pozbawiony pojęciowej żonglerki, każde słowo obciąża precyzyjnym znaczeniem, waży wyrazy i zwroty. Odsłania w ten sposób nowy świat, w którym słowa są konkretnymi rzeczami. Rzeczami, do których się przywiązujemy i za którymi potrafimy się ukryć (Agata Okońska).

Kora Tea Kowalska „Patrz pod nogi. O zbieraniu rzeczy”, esej, Karakter

To opowieść o życiu, które nie przebiega inaczej, jak pośród ludzi i rzeczy. O płynnym statusie każdego z przedmiotów, który z odpadu może stać się kosztownym trofeum, a potem na powrót, w innym czasie, na innych giełdach, czymś zbędnym i brzydkim. O języku ledwo nadążającym za metamorfozami i stanem rzeczy, a więc – destrukty, stłuczki, ziemniaki, gównidła, szunt, odrzuty, szlaki, łom, obtłuki. Będzie zarazem opowieścią o technikach obchodzenia się z rzeczami. O tym, gdzie odnajduje się przedmioty i jak – i dlaczego, i przez kogo – je gubi (Łukasz Najder).

Weronika Kostyrko „Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat”, biografia, Wydawnictwo Marginesy

Książkę Weroniki Kostyrko czyta się świetnie. Dobrze napisana, oparta na źródłach i, co najważniejsze, obiektywna – nie jest ani paszkwilem, ani hagiografią. Jest za to wielostronnym, bo i prywatnym, i publicznym portretem fascynującej postaci o niezwykłym życiorysie. Niebywale zdolnej indywidualistki, wiernej swoim przekonaniom i gotowej ich bronić w ostrych polemikach także z ludźmi z własnego obozu ideowego – jak choćby Lenin (Lektor).

Hanna Krall „Jedenaście”, reportaż, Wydawnictwo a5

Czy cierpienia mogą ze sobą konkurować? Czy jedne są ważniejsze, a inne mniej ważne? Czy reporter może pisać o prawie-umieraniu autystycznego chłopca, gdy w tym samym czasie umierają naprawdę „ludzie w drodze”, których ciała znaleziono w Narewce? Tak, może, a nawet powinien (Tomasz Fiałkowski)

Jul Łyskawa „Prawdziwa historia Jeffreya Watersa i jego ojców”, powieść, Wydawnictwo Czarne

Dorota Masłowska „Magiczna rana”, opowiadania, Wydawnictwo Karakter