Czesław Miłosz: najważniejsze informacje

Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Co to znaczy być dobrym człowiekiem? Do odpowiedzi potrzeba wyobraźni, w tym religijnej

Tomasz Stawiszyński
„Ziemia Ulro” to jedna z najciekawszych książek Miłosza. Dlaczego do niej teraz wracam?
Czesław Miłosz, „Rodzinna Europa", Znak, Kraków 2025 // materiały prasowe

„Rodzinna Europa” Czesława Miłosza z przedmową Oksany Zabużko

Lektor
Oksana Zabużko, wybitna pisarka ukraińska, znajduje się dziś na pierwszej linii frontu intelektualnej walki o własną kulturę. Miłosz – którego zdążyła jeszcze…
Czesław Miłosz z żoną Carol

Miłosz nie od razu wybrał Kraków. Zdecydował się tu zamieszkać po śmierci żony Carol, by stąd wyruszyć w swą ostatnią podróż

Cynthia L. Haven
„Czułość”, ulubione słowo Czesława Miłosza, dobrze opisuje jego małżeństwo z Carol.
Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

Czesław Miłosz jako katolicki heretyk. Nie wyobrażał sobie świata bez religii

Wojciech Bonowicz
Żyjemy w Ziemi Ulro? Mamy w sobie intuicję ocalania, troszczenia się, ale górę bierze zachłanność. Możemy mniej się rozpychać, niszczyć, zabijać, zamiast tego…
/ DOROTA CZOCH / ANYWHERE.PL

W pewnym wieku. Rozmowa z Andrzejem Franaszkiem

Andrzej Franaszek, Monika Ochędowska
ANDRZEJ FRANASZEK, pisarz, biograf: Inaczej my odczuwamy życie Miłosza, myśląc o jego zwycięstwach, o Nagrodzie Nobla, inaczej odczuwał je on sam – emigrant…
/

Historia narasta

Lektor
Konrad Bieliński (po lewej) i Mirosław Chojecki – ówczesny szef Niezależnej Oficyny Wydawniczej – w podziemnej drukarni. Konstancin, lipiec 1980 r. / TOMASZ MICHALAK / FOTONOVA

Miłosz poza cenzurą

Jan Olaszek
Gdy Czesław Miłosz otrzymał Literacką Nagrodę Nobla, w komunistycznej Polsce jego utwory wydawano tylko w podziemiu. Choć początkowo i to nie było oczywiste –…
/ ADOBE STOCK

Chłodzenie

Paweł Bravo
Dwa kilo dziesięć deko. Tyle waży cegła „Wierszy wszystkich” Czesława Miłosza.

Miłosz mało znany

Lektor
Styczeń 1945: Czesław Miłosz i Janina Cękalska wyruszają z Goszyc, gdzie jesienią ‘44 znaleźli schronienie u Zofii Kernowej, teściowej Jerzego Turowicza, do…
Czesław Miłosz /

Miłosz! Zły Wieszcz

Grzegorz Jankowicz
Usunięcie Miłosza z podstawy programowej byłoby poważnym błędem, który zapewne samemu pisarzowi nie wyrządziłby krzywdy, ale zaszkodziłby młodym czytelnikom,…
Czesław Miłosz /

Miłosz!

Grzegorz Jankowicz
Zły Wieszcz, czyli jak uczyć literatury w szkole?
/ Fot. Andrzej Sidor / FORUM

Sprzedać Wawel na cegłę

Czesław Miłosz
Trzeba od czasu do czasu pomyśleć o ziemi, którą będą oglądać inni. Wydaje się, że ostatnią już możliwością ratowania białowieskich lasów jest mobilizacja…

Słowo poety

Wojciech Bonowicz
Otwierasz książkę w dowolnym miejscu i czytasz. Np. to: „Miasto upadło. Podeszliśmy do okna domu, który narysował wariat. Zachód słońca podświetlił kilka…

Dwustronne porachunki

Andrzej Franaszek
Kompleks Europy, zamieszkiwania jej "gorszej", odrzuconej części, towarzyszy Polakom od stuleci, kulminując w XX-wiecznej literaturze, zapisującej…

Eliksir młodości

Aleksander Schenker
O czym mowa w "Rodzinnej Europie"? Pytanie nie jest moje. Powtarzam je za Gombrowiczem, który uważał, że Miłosz nie dochodzi w swej książce do sedna…

Załamanie światła

Andrzej Stasiuk
Andrzej Stasiuk, pisarz: Gorsze kraje są wyzwaniem. To są kraje niepełne. Pojedziesz do Włoch i one są gotowe, zamknięte, podane na tacy. A w Albanii zaczynasz…

Barbarzyńca w ogrodzie

Andrzej Franaszek
Młodzieńcza podróż Miłosza do Włoch jest antytezą stereotypowego wyobrażenia o wyprawie młodego artysty do raju sztuki.

Piękny człowiek z ludu

Marta Wyka
Początek pierwszego listu Miłosza do Alberta Camusa brzmi: "Nie jest pan moim mistrzem, ale mógłby się pan stać uzasadnieniem mojej egzystencji".

Czyja mowa?

Grzegorz Jankowicz
Zarzut Miłosza jest fundamentalny: nowoczesny wiersz zrywa wszelkie związki ze światem. Odpowiedź Badiou równie zasadnicza: modernistyczna poezja nie ucieka ze…

Walczył o całą stawkę

Sławomir Sierakowski
Sławomir Sierakowski, redaktor "Krytyki Politycznej": Miłosz szybował wysoko, a nicią spajającą jego życie była walka z alienacją. Albo przynajmniej…

Miłoszowe ciemności

Piotr Śliwiński
Pytanie: "czy Miłosz radzi sobie z negatywnością" przekłada się na pytanie: "Jakim jest Miłosz poetą". Rozpacz Miłosza sprawia wrażenie…

Wspólna wanna

Czesław Miłosz, Tadeusz Różewicz, Renata Gorczyńska
Rozmowa Czesława Miłosza i Tadeusza Różewicza.

Widzenia nad zatoką San Francisco

Andrzej Franaszek
Gdy pod koniec 1960 r. Czesław Miłosz wylatywał z Francji do Stanów Zjednoczonych, by podjąć pracę na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, nie spodziewał…

Miłosz wchodzi w Amerykę

Clare Cavanagh
Ja także jeździłam pod namiot nad Rogue River, ale jej historię - oraz europejską nazwę indiańskiego kwiatu - poznałam dopiero, czytając Miłosza.

Mały palec kochanki

Charles Simic
Charles Simic: Pisząc wiersze, zachowuję się jak ktoś, kto godzinami próbuje złapać muchę w ciemnym pokoju, zanim przyjdzie mu do głowy, żeby zapalić światło.…

Pięć tomów wierszy

Piotr Florczyk
Poezja młodszych autorów z Polski jest rzadko czytana w USA, gdyż w większości nie kontynuuje tematów i klimatów, do jakich przyzwyczaili Amerykanów wielcy…

Made in USA

Benjamin Paloff
Czy Amerykanie czytają polską poezję? Nie. Ale czasami czytają wiersze napisane przez Polaków.
Czesław Miłosz // Fot. Aleksander Fiut / Materiały prasowe Wydawnictwa Znak

Płomień rozgorzał w Kalifornii

Ireneusz Kania, Tadeusz Sławek, Andrzej Franaszek
O latach 60. i 70. spędzonych przez Czesława Miłosza w Kalifornii, „Widzeniach nad Zatoką San Francisco” i „Ziemi Ulro”; o stosunku pisarza do studenckiej…

Zaczynając od moich ulic

Andrzej Kramarz
Jestem tu. Dwa te słowa zawierają wszystko, co można powiedzieć. od nich się zaczyna, do nich się wraca.

Flet szczurołapa

Tadeusz Lubelski
Miłosza nigdy nie opuściła myśl o kinie mądrzejszym, wrażliwszym. Powracała ona w jego twórczości w motywie odwijającej się taśmy filmowej, na której wszystko…

Krok w przód, krok w tył

Wojciech Bonowicz, Piotr Matywiecki, Marian Stala, Dariusz Sośnicki, Andrzej Franaszek
O tym, co nazywamy dziś "poezją religijną", o tym, czy możliwe jest wyznanie wiary w wierszu i czy poeta - jak mówił o Czesławie Miłoszu Jan Paweł II…

Ścieżki pytań

Andrzej Franaszek
Miłosz jest jak świat - pisał Jan Błoński, mając na myśli wielowymiarowość twórczości autora "Ocalenia", tego olbrzymiego dzieła, które nie daje się…
Czesław Miłosz, 2003 r. / fot. Michał Mutor /

Lutnia po Bekwarku

Adam Zagajewski
Co zostaje po odejściu wielkiego poety? Jakie jest dziedzictwo Czesława Miłosza? Po śmierci wielkiego poety zostaje żal, ale także wiersze, książki, eseje.…

Wstyd panicza

Agnieszka Stawiarska
Miłosz nie traktował Litwy jako przybudówki Polski. Jego sytuacja była karkołomna, bo związał się z Polską, choć patriotyzm ziemi rodzinnej został tam - na…

W pogoni za językiem

Leonidas Donskis
Leonidas Donskis, litewski filozof i eurodeputowany: Sięgając do kultury Europy Środkowej, reprezentowanej przez Miłosza i Venclovę, musimy stworzyć język…

Pamięć przyszłości

Krzysztof Czyżewski
Wszystkim lżej zrobiło się na duszy. W pokoju było więcej światła i radości. Jak po narodzinach. Skąd mogliśmy wiedzieć, że słowo "tak" oznaczać…

Tkanka łączna

Konrad Piskała
Miłosz nie chciał, aby w Krasnogrudzie powstało muzeum. Pragnął, by stworzono tu miejsce, w którym będzie przyrastać niezbędna pograniczu "tkanka łączna…

Bolesne pogranicze idei

Andrzej Mencwel, Marek Zaleski
O Miłosza bojach z polskością, a dokładniej z tą jej postacią, którą socjologowie określają "etno-nacjonalistyczną", o "Polaku-katoliku",…

Pięć minut po

Przemysław Czapliński
Sprawcy antologii, wciągając autorów do namysłu nad "Rodzinną Europą", obdarowali ich prawem do namysłu nad wszystkim. I autorzy z tego skwapliwie…

Pan Strach

Anna Turowiczowa, Jerzy Turowicz, Aleksander Fiut
Anna i Jerzy Turowiczowie: Miłosz był wrogiem Powstania Warszawskiego. Toczyły się ostre dyskusje, bo w Goszycach w 1944 r. panowała atmosfera bardzo…

Przyrodnik

Czesław Miłosz
W starości zadaję sobie dużo pytań, a niektóre odnoszą się do samych podstaw mojego, powiem raczej, światooglądu niż światopoglądu. Zapytuję też siebie o…
Fot. Adam Lizakowski / Materiały prasowe Wydawnictwa Znak

Miłosz jest

Piotr Śliwiński
Kiedy umarł, dziennikarze pytali, co się właściwie stało. Wypowiadano się rozmaicie, mnie jednak najbardziej uderzyło, gdy jeden z młodych poetów mówił w radiu…

Łąka nadrzeczna

Andrzej Franaszek
---ramka 442378|prawo|2---1.
ANDRZEJ IWAŃCZUK/REPORTER /

Wieczne światło zatrzymanego czasu

Andrzej Franaszek
Na wiadomość o śmierci Czesława Miłosza jego amerykański przyjaciel Alexander Schenker napisał do mnie: Pociechą jest jedynie myśl, że dane nam było przeżyć…

To nie ten Henio

Ryszard Matuszewski

Na cześć księdza Baki

Czesław Miłosz

Jaki Henio?

Czesław Miłosz

Co mnie

Czesław Miłosz