demokracja w Afryce: najważniejsze informacje

Prezydent Ghany Nana Akufo-Addo na szczycie klimatycznym COP26 w Glasgow. Szkocja, 2 listopada 2021 r. // Fot. Hannah Mckay / POOL / AFP / East News

Ghana prezydenta Nany Akufo-Addo. Przywódca i pomniki, które sobie wystawił

Wojciech Jagielski
Nieznani sprawcy obalili i roztrzaskali pomnik, który pod koniec panowania wystawił sobie Nana Akufo-Addo, prezydent Ghany, uchodzącej w Afryce za przykład…
Podkast #JagielskiStory / fot. Grażyna Makara

Jak Senegal zaczyna wydobywać ropę naftową [JAGIELSKI STORY #58]

Wojciech Jagielski, Krzysztof Story
Gdy w całym Sahelu mnożą się wojny i zamachy stanu, tutaj wybory odbywają się prawie w terminie, a przegrany pokornie oddaje władzę. Jaki jest sekret tego…

Afryka: demokracja w odwrocie

Wojciech Jagielski
Do recesji demokracji w Afryce przyczyniły się wojny i wojskowe przewroty.
Mieszkańcy jednej z wiosek na Wyspach Zielonego Przylądka Fot. KRZYSZTOF WOJDA/REPORTER /

Przylądek demokracji

Wojciech Jagielski
Demokracja w Afryce najlepiej ma się dziś w krajach niewielkich i położonych na wyspach. Niestety, popadają one właśnie w kłopoty.
Donald Trump obchodzi Święto Dziękczynienia w bazie żołnierzy amerykańskich w Bagram (Afganistan), listopad 2019 r. / Fot. Olivier Douliery / AFP / EAST NEWS /

Świat po Trumpie

Wojciech Jagielski
Bilans dyplomatycznych osiągnięć odchodzącego prezydenta USA jest mizerny, ale i tak odwracanie porządków, jakie próbował zaprowadzać, zajmie jego następcy…
Głosowanie w wyborach prezydenckich i parlamentarnych w lokalu wyborczym pod gołym niebem w stolicy Ghany Akrze, 7 grudnia 2020 r. Fot. CRISTINA ALDEHUELA/AFP/East News /

Wybory nadzwyczajnie zwyczajne

Wojciech Jagielski
Ghana uchodzi w Afryce za wzór państwa, w którym demokracja zapuściła korzenie. Tamtejsze elekcje, ich wyniki, a zwłaszcza przebieg wyborów pokazują, jak mają…
Prezydent Ghany Jerry Rawlings (po prawej) oraz prezydent Burkina Faso Roch Marc Christian Kabore pozują przy pomniku Thomasa Sankary, który przejął władzę w Burkina Faso wskutek zamachu stanu w 1983 r. Wagadudu, marzec 2019 r. Fot. ISSOUF SANOGO/AF /

Żołnierze demokracji

Wojciech Jagielski
Przejmowali władzę siłą i rządzili jak wojskowi dyktatorzy, a jednak zapisali się w historii jako krzewiciele demokracji. Właśnie żegna ich Afryka.

Wojna z powodu reform

Wojciech Jagielski
Abiy Ahmed, etiopski premier i pokojowy noblista, wywołał wojnę domową.
Opustoszały raj dla turystów na Seszelach / Fot. Andre Maslennikov / agefotostock / East News /

Wielebny prezydent

Wojciech Jagielski
Choć dopiero w szóstej próbie, wielebnemu Wavelowi Ramkalawanowi udało się w końcu zostać prezydentem wyspiarskiej republiki Seszeli, czczonej na Zachodzie…

Nigeria: bunt młodych trwa

ŻyM
Nowowybrana gubernatorka prowincji Nil Amna Makki bierze udział w posiedzeniu sudańskiego rządu, Chartum, 26 lipca 2020 r. / Fot. ASHRAF SHAZLY / AFP / EAST NEWS /

Rok rewolucji, czyli rozwód tronu z mundurem i ołtarzem

Wojciech Jagielski
W pierwszą rocznicę ulicznej rewolty, która zmiotła wojskowego tyrana, Sudan próbuje rozstać się z grającymi wciąż pierwsze skrzypce wojskowymi i…
Kandydat partii rządzącej, Evariste Ndayishimiye, głosuje w wyborach prezydenckich w Burundi, Giheta, 20 maja 2020 r. / Fot. Berthier Mugiraneza / AP Photo / East News /

Jak to robią w Bujumburze

Wojciech Jagielski
Nie zważając na przestrogi, że wybory w czasie epidemii doprowadzą do nieszczęścia, nie słuchając połajanek, że głosowanie nie spełnia obywatelskich i…
W jednej z komisji wyborczych w Lilongwe (Malawi), maj 2019 r. / Fot. GIANLUIGI GUERCIA / AFP / EAST NEWS /

Sędziowie bronią demokracji

Wojciech Jagielski
Po raz drugi w historii Afryki sędziowie unieważnili wyniki wolnych wyborów i kazali je powtórzyć. Trzy lata temu zrobili to w Kenii, tym razem w Malawi.…
Zajścia z udziałem zwolenników imama Zakzaky'ego, Abudża (Nigeria), 22 lipca 2019 r. / Fot. Kola Sulaimon / AFP / East News /

Zakzaky i widmo rewolucji

Wojciech Jagielski
W dziesiątą rocznicę powstania dżihadystycznej partyzantki Boko Haram afrykańskiemu kolosowi Nigerii zagraża nowa rebelia. Tym razem przeciwko świeckiemu…
Lokal wyborczy w Nouakchott (Mauretania), 22 czerwca 2019 r. / Fot. Sia Kambou / AFP / East News /

Wybór Maurów

Wojciech Jagielski
W pustynnej Mauretanii nigdy się jeszcze nie zdarzyło, by przywódcę wybranego w wolnej elekcji zastąpił inny, również wybrany przez obywateli tego prawie…
Ulice Chartumu po przejściu pogromu, 6 czerwca 2019 r. / Fot. AFP / East News /

Gorzki koniec postu

Wojciech Jagielski
Masakrą, a nie radosnym świętem zakończył się w tym roku w Sudanie muzułmański miesiąc postu, ramadan. Po wiosennych rewolucjach, które obaliły dyktatorów w…
Jacob Zuma (drugi z lewej) wśród afrykańskich przywódców odwiedzających Muammara Kaddafiego (w środku), Trypoli, 10 kwietnia 2011 r. / Fot. Hamza Turkia / Xinhua / East News /

Zuma i zaginione miliony

Wojciech Jagielski
Na niespełna miesiąc przed wyborami w RPA jej były prezydent Jacob Zuma, niezrównany arcymistrz w wywoływaniu wszelkiej maści afer, stał się bohaterem…
/ STRINGER / REUTERS / FORUM

Sudan: życie bez Baszira

Wojciech Jagielski
Po 30 latach dyktatury prezydenta Omara al-Baszira podlegli mu generałowie i towarzysze broni dokonali zamachu stanu i odebrali mu władzę.
Prezydent Macky Sall z prezydentem Emmanuelem Macronem podczas wizyty francuskiego przywódcy w Senegalu, Dakar, luty 2018 r. / Fot. Ludovic Marin / AFP Photo / East News /

Zwycięstwo prymusa

Wojciech Jagielski
Panujący prezydent wygrał wybory i zachował władzę w Senegalu, uchodzącym za wzór demokratycznych obyczajów w całej Afryce.
Na ulicy Harare po protestach przeciwko podwyżkom cen benzyny, styczeń 2019 r. / Fot. JEKESAI NJIKIZANA / AFP / EAST NEWS /

Urodziny patriarchy

Wojciech Jagielski
Robert Mugabe, były przywódca Zimbabwe, który doprowadził swój kraj do ruiny, spędził swoje 95. urodziny samotnie i w ciszy. Choć 21 lutego obchodzony jest tam…
Zwolennicy Féliksa Tshisekediego pod kwaterą główną opozycji w Kinszasie po ogłoszeniu wyniku wyborów, 10 stycznia 2019 r. / JEROME DELAY / AP / EAST NEWS

Gorzkie święto

Wojciech Jagielski
Kongijczycy czekali na ten dzień długo – jeszcze żaden z ich przywódców nie złożył władzy po dobroci. Ale kiedy w końcu to się stało, zamiast uniesienia…
Manifestacja opozycji po ogłoszeniu, że wybory prezydenckie w Kongu zostały przełożone, Goma, 21 grudnia 2018 r. / Fot. PATRICK MEINHARDT / AFP / EAST NEWS /

Marionetki i syn nieboszczyka

Wojciech Jagielski
Cierpliwość Kongijczyków została wystawiona na nową próbę. Opóźnione o dwa lata wybory nowego przywódcy, które miały się odbyć w przeddzień Bożego Narodzenia,…
Kongijski pielęgniarz z czterolatkiem zarażonym wirusem Eboli, Butembo, 4 listopada 2018 r. / Fot. John Wessels / AFP / East News /

Kongijskie plagi

Wojciech Jagielski
Nieszczęścia rangi biblijnej spadły na Kongo tuż przed wyborami, wyznaczonymi na 23 grudnia. Jeśli elekcji nie uda się przeprowadzić, panujący od 17 lat…
Laurent Monsengwo wśród członków Kolegium Kardynalskiego, Watykan, listopad 2010 r. / Fot. Alberto Pizzoli / AFP / East News /

Kardynał, który może zostać prezydentem

Wojciech Jagielski
Laurent Monsengwo Pasinya, kilka razy bliski wyniesienia do godności kongijskiego prezydenta, a niegdyś wymieniany nawet wśród kandydatów na papieża, przeszedł…
Roelof "Pik" Botha podczas posiedzenia Komisji Prawdy i Pojednania w Johannesburgu, 1997 r. / Fot. Odd Andersen / AFP / East News /

Śmierć Pingwinka

Wojciech Jagielski
Spośród przywódców dawnej, rasistowskiej Południowej Afryki, żaden nie sprzeciwiał się apartheidowi tak otwarcie jak Roelof „Pik” Botha, który uważał ten…
/ MATTHIAS BALK / DPA / AFP / EAST NEWS

Dług założycielski

Achille Mbembe, Olga Stanisławska
ACHILLE MBEMBE, pisarz: Wierzę, że naszą zasadniczą tożsamością jest bycie przechodniem. Naszym przeznaczeniem jest pozostawienie miejsca, w którym żyjemy,…
"Bezpieczeństwo to nasza wspólna odpowiedzialność" - bilboard w stolicy Darfuru, El Fasher, wrzesień 2016 r. / Fot. ASHRAF SHAZLY / AFP PHOTO / EAST NEWS

Zbrodniczy stróże granic Europy

Wojciech Jagielski
Po libijskich watażkach i handlarzach żywym towarem, którzy opłacani przez UE zobowiązali się na Saharze tropić i łowić imigrantów, po pieniądze do Brukseli…
Prezydenci Angoli, były i obecny, Eduardo dos Santos i Joao Lourenco, na wiecu wyborczym, sierpień 2017 r. / Fot. Marco Longari / AFP Photo / East News

Prezydent i dzieci byłego prezydenta

Wojciech Jagielski
Po prawie 40-letnich rządach Jose Eduardo Dos Santosa, wszystkie naftowe skarby, w jakie natura obdarzyła Angolę, przypadły jego dzieciom, przyjaciołom i…
Pani prezydent Mauritiusa Ameenah Gurib-Fakim na jednej z konferencji ONZ, Paryż, listopad 2015 r. / Fot. Jacques Demarthon / AFP Photo / East News

Zepsute Złote Gody

Wojciech Jagielski
Odkąd pół wieku temu pojawił się jako niepodległe państwo, cieszy się opinią najlepiej urządzonego i zarządzanego kraju Afryki. Ale marcowy jubileusz zepsuła…
Ceremonia zaprzysiężenia Iana Khamy na drugą prezydencką kadencję. Gaborone, Botswana, październik 2014 r. / MATHE KEBOFHE / ANADOLU AGENCY / GETTY IMAGES

Książę żebraków z krainy diamentów

Wojciech Jagielski
Pustynna Botswana od lat stawiana jest Afryce za wzór do naśladowania. Jej prezydenci nie zmarnowali diamentów, którymi natura obdarzyła ten kraj, a władzę…
Bob Marley na koncercie w Brighton, 1980 r. / Fot. GARY MERRIN / LFI / East News

Bob Marley wraca do Zimbabwe

Wojciech Jagielski
Marley, guru muzyki reggae i rastafarian, będzie miał pomnik w Harare, gdzie przed laty zagrał jeden z najważniejszych koncertów.
Rządy Zumy nazwano zmarnowaną dekadą, bo zajmował się on głównie tym, aby utrzymać się u władzy i wyciągnąć z niej największe korzyści. Na zdjęciu: antyprezydencki protest w Pretorii, kwiecień 2017 r. / ALET PRETORIUS / GALLO IMAGES / GETTY IMAGES

Przypadki Jacoba Zumy

Wojciech Jagielski
Usunięty właśnie z urzędu prezydent RPA miał być najlepszym przywódcą w dziejach kraju. Lepszym niż Nelson Mandela, którego rodacy wielbili, ale trochę się go…
Yoveri Museveni podczas uroczystości inaugurującej kolejną kadencję prezydencką, Kampala,13 maja 2016 r. / FOT. XINHUA / SIPA / EAST NEWS

I nie opuszczę was aż do śmierci

Wojciech Jagielski
Niezwykły, choć spodziewany prezent na Boże Narodzenie i Nowy Rok otrzymali Ugandyjczycy od swojego prezydenta. Miłościwie panujący od ponad 30 lat, obwieścił…
Młody wyborca z ulotką George'a Weah, Monrowia, 28 grudnia 2017 r. / Fot. SEYLLOU / AFP PHOTO / EAST NEWS

Król Lew

Wojciech Jagielski
Liberyjczyk George Weah, najlepszy piłkarz, jakiego wydała Afryka, został pierwszym w historii futbolistą wybranym na stanowisko prezydenta kraju.
Cyril Ramaphosa przemawia podczas obchodów 20. rocznicy uwolnienia Nelsona Mandeli z więzienia, 11 lutego 2010 r. / Fot. GIANLUIGI GUERCIA / AFP / East News

Kto po Mandeli, a kto po Zumie?

Wojciech Jagielski
Afrykański Kongres Narodowy, rządzący Południową Afryką od upadku apartheidu, wybiera nowego przywódcę. Jeszcze niedawno wybór nowego przywódcy partii oznaczał…
/ BAZ RATNER / REUTERS / FORUM

Kenia: prezydentów dwóch?

ŻyM
Uhuru Kenyatta został ponownie zaprzysiężony na prezydenta Kenii.
ZimbaJeden z przywódców puczu Constantino Chiwenga (z prawej) na konferencji prasowej w Harare (Zimbabwe), 20 listopada 2017 r. / Fot. Shaun Jusa / Xinhua / East News

Zimbabwe: Tyran odszedł, tyrania została

Wojciech Jagielski
Nie rewolucja była celem zamachowców, a jedynie to, by coraz bardziej zniedołężniały prezydent oddał władzę właśnie im, a nie ich partyjnym konkurentom.
W rządowym budynku w Harare, stolicy Zimbabwe, 16 listopada 2017 r. / BEN CURTIS / AP / EAST NEWS

Marny koniec Mugabego

Wojciech Jagielski
Wojsko odsunęło od władzy najstarszego prezydenta na świecie. Pucz w Zimbabwe pokrzyżował szyki Grace Mugabe, która chciała przejąć tron po starszym o prawie…
Defilada podczas święta niepodległości Somalilandu, Hargeisa, 18 maja 2016 r. / Fot. MOHAMED ABDIWAHAB / AFP Photo / East News

Somaliland, ćwierć wieku nieistnienia

Wojciech Jagielski
Milion ludzi zagłosuje w wyborach w państwie, którego nie ma. Wolne wybory przeprowadza się w Somalilandzie regularnie, panuje w nim porządek i spokój, a mimo…
Przywódca kenijskiej opozycji Raila Odinga krytykuje nieuczciwe, jego zdaniem, wybory. Nairobi, 31 października 2017 r. / Fot. Ben Curtis / AP / East News

Kenia: Fatalne wybory

Wojciech Jagielski
To głosowanie miało dowieść, że demokracja na wschodzie Afryki ma się coraz lepiej. Choć ogłaszano – i to po dwakroć – sukces, zakończyło się jednak fatalnie…
Zwolennicy lidera opozycji Raila Odinga świętują w Uhuru Park po wysłuchaniu werdyktu Sądu Najwyższego, Nairobi, Kenia 1.09.2017 r. / Fot. Ben Curtis / AP / EAST NEWS

Kenia: wybory do poprawki

Wojciech Jagielski
Tego w Afryce jeszcze nie było! Odpowiadając na skargi opozycji, kenijski Sąd Najwyższy unieważnił sierpniowe wybory prezydenckie, których zwycięzcą ogłoszony…
Bangi, Republika Środkowoafrykańska, 29 listopada 2015 r. / / JEROME DELAY / AP / EAST NEWS

Wierzmy, ale nie spodziewajmy się cudu

Artur Sporniak, Wojciech Jagielski
Wojciech Jagielski: Papież apeluje do rozsądku i bardzo mądrze byłoby go posłuchać, ale jego słowa nie likwidują w żaden sposób źródeł konfliktu.