Żydzi: najważniejsze informacje

Paweł Śpiewak / / Fot. Grażyna Makara

Trzynaście Atrybutów

Paweł Śpiewak
Slichot (albo selichot; co oznacza po prostu przeprosiny) są to błagalne poematy i modlitwy zwykle wypowiadane przed wielkimi świętami (Nowy Rok, Jom Kippur).
Palenie kukły Żyda z flagą Unii Europejskiej, wiec ONR i Młodzieży Wszechpolskiej we Wrocławiu, 18 listopada 2015 r. / / fot. Wojciech Nekanda Trepka / Agencja Gazeta

Ustawa pozwala

Kalina Błażejowska
W wolnej Polsce wolno spalić kukłę Żyda. Nie wolno tylko tego przerwać.
/ Fot. Karolina Przewrocka

Zmieńmy nasze modlitwy

Dina Porat, Karolina Przewrocka-Aderet
Prof. Dina Porat, główna historyk Instytutu Yad Vashem: Pół wieku po uchwaleniu Deklaracji „Nostra aetate” zaangażowanie Kościoła w dialog jest wciąż dużo…
Zuzanna Radzik / Fot. Grażyna Makara

Przymierze odnowione

Zuzanna Radzik
Choć powstawała wśród sporów i kontrowersji, zmieniła Kościół bardziej niż większość innych dokumentów Soboru. Pół wieku temu ogłoszono słynną Deklarację „…
/ Fot. Karolina Sekuła dla „TP”

Nieodrobiona lekcja Zagłady

Magdalena Nowicka
Nowa książka Timothy’ego Snydera nikomu się u nas nie spodoba. Nie ma w niej ani radykalnego rozliczenia postaw Polaków wobec Żydów, ani łatwego pocieszenia,…
/ Fot. Grażyna Makara

Lud podobny aniołom

Paweł Śpiewak
W Jom Kippur, dniu pojednania i skruchy, jest żal za grzechy, odkrywanie zaufania do sprawiedliwości i pragnienie sowitej nagrody.
Izraelski policjant na zgliszczach palestyńskiego domu, spalonego przez żydowskich ekstremistów. Duma na Zachodnim Brzegu, 31 lipca 2015 r. / Fot. Abed Omar Qusini / REUTERS / FORUM

Żydowski terror

Karolina Przewrocka-Aderet
Izrael ma nowego wroga. To nie Palestyńczycy czy Irańczycy, lecz wyrosłe w osiedlach na Zachodnim Brzegu Jordanu ultraprawicowe ugrupowania młodych religijnych…
Gidi Poraz / / Fot. Karolina Przewrocka

Tropiciel przodków

Karolina Przewrocka-Aderet
Detektywów genealogicznych w Izraelu jest garstka, a popyt na ich pracę ogromny. Gdy odchodzą ostatni świadkowie, rodziny gorączkowo szukają bliskich. Tropy…
Tabgha. Czerwiec, 2015 r. Fot: MENAHEM KAHANA/AFP/EAST NEWS /

Izrael: podpalono Kościół Rozmnożenia Chleba

Zuzanna Radzik
Na dzisiejszych zdjęciach widać zwęglone podłogi i wypalone wnętrze. I napisane po hebrajsku hasła: "Poganie!".
Henryk Pawelec, Kielce, czerwiec 2011 r. / fot. Wojciech Habdas

Partyzant i Żydzi

Bogdan Białek
Henryk Pawelec, żołnierz AK, został wykluczony przez Związek AK za "kalanie własnego gniazda", bo mówił o zbrodniach na Żydach. Zmarłego bohatera wspomina…

„Nie czyń obrazu rytego”

Paweł Śpiewak
Na cmentarzu żydowskim w Warszawie w starszej jego części trudno znaleźć przedstawienie ludzkiego ciała albo twarzy.

Dlaczego osobno

Wojciech Pięciak
Realizacja w Polsce niemieckich „Stolpersteine”, o których w „TP” pisała Beata Chomątowska, to idea ahistoryczna. I groźna: jest drogą do deformacji pamięci…

Biskupi wspólnie w Dachau

Błażej Strzelczyk
„Przez wstawiennictwo wszystkich więźniów obozu koncentracyjnego Dachau – wołamy do Boga o święty dar pokoju. (...)
Gunter Demnig, autor projektu Stolpersteine / Fot. Lubos Pavlicek / CTK / PAP

Potykacze pamięci

Beata Chomątowska
Mają tylko 10 na 10 cm. Betonowe kostki z metalową płytką. Na niej kilka słów i cyfr. W chodniki europejskich miast wmurowano ich już 48 tysięcy. Czy jest na…

Dyplomacja i ludzie

Karolina Przewrocka-Aderet
25 lat temu Polska i Izrael wznowiły relacje dyplomatyczne, zerwane przez władze PRL-u ponad 20 lat wcześniej z polecenia Moskwy.
Michał Handelzalc / Fot. Karolina Przewrocka

Moje dwie ojczyzny

Michał Handelzalc, Karolina Przewrocka-Aderet
Michał Handelzalc, Izraelczyk i Polak, krytyk literacki: W wewnętrznych dyskusjach między mną-Polakiem a mną-Żydem jedno jest dla mnie pewne: gdy jeden…
/ Fot. Grażyna Makara

O czym nie powiedział szef FBI

Michał Okoński
Okrzyk „Polacy, nic się nie stało” pasuje jak ulał do naszych reakcji na wypowiedź Jamesa Comeya o „wspólnikach morderców”.
negev.pl /

Kadzidło, które wspiera bezdomnych

BS
„Kupując oryginalne Kadzidło z Pustyni Negev wspierasz program wychodzenia z bezdomności” – czytamy na stronie negev.pl.

Pieśń Miriam

Paweł Śpiewak
Gdy tylko zakończyła się pierwsza pieśń, Miriam, prorokini, jak nas zapewnia Talmud, poprowadziła dziewczyny do kolejnej pieśni.
Premier Netanyahu pod Ścianą Płaczu po zwycięskich wyborach. Jerozolima, 18 marca 2015 r. / Fot. JINI / XINHUA PRESS / CORBIS

Powrót cezara

Karolina Przewrocka-Aderet
W ideowo podzielonym Izraelu będzie kolejny nacjonalistyczno-religijny rząd. Co zrobi spora grupa Izraelczyków, która za wszelką cenę chciała usunąć Netanyahu…
Jaki Gantz, 2015 r. / Fot. Karolina Przewrocka

Nadał numerom imiona

Karolina Przewrocka-Aderet
Jaki Gantz od kilku lat przeszukuje cmentarze na trasie Marszów Śmierci. Chce oddać hołd pochowanym tam Żydom. Polakom dziękuje za okazane serce.

Dzień judaizmu

Janusz Poniewierski
Osiemnaście lat to już dojrzałość, ale dojrzałość jeszcze niedoskonała – mówiono w minionym tygodniu podczas centralnych obchodów XVIII Dnia Judaizmu w…
Gala "Szkoły Dialogu"/ foto: Jarek Barańsk / foto: Jarek Barańsk

Gala "Szkoły Dialogu"

BS
Zajmowanie się historią Żydów buduje "zrozumienie dla innych kultur, religii, buduje tolerancję".
Dymy nad Treblinką po wybuchu buntu więźniów. Zdjęcie zrobił pracownik stacji kolejowej Treblinka, 6 km od obozu. 2 sierpnia 1943 r. / Fot. Franciszek Zabiecki / ODBITKA W ARCHIWUM ŻIH

Piekło płonie

Patrycja Bukalska
Zmarł Samuel Willenberg – ostatni ocalały więzień obozu zagłady w Treblince, powstaniec warszawski, artysta. Przypominamy tekst Patrycji Bukalskiej ze…
/

Opór i Zagłada

Wojciech Pięciak
Gdy 74 lata temu, 19 kwietnia 1943 r., oddziały dowodzone przez generała SS Jürgena Stroopa wkroczyły do warszawskiego getta, by posłać na śmierć ostatnich…

Żydowskie życie i żydowskie myślenie

Sasza Pecaric, Anna Mateja, Agnieszka Sabor
Z rabinem Saszą Pecaricem rozmawiają Anna Mateja i Agnieszka Sabor

Sen o potędze

Michał Moch
Fundamentalizm wypiera stare systemy ideowe na Bliskim Wschodzie. W świecie arabskim tworzy wizję muzułmańskiej solidarności i odnawia marzenie o potężnym…

Tematy żydowskie, tematy węgierskie

Lektor

Lata milczenia i chwila wstydu

Andrzej Brzeziecki
Przed wojną obywatele Polski narodowości żydowskiej stanowili niemal połowę mieszkańców Olkusza, miasta na pograniczu Śląska i Małopolski. Dziś nie ma po nich…

Czy istnieje charakter narodowy?

Joanna Tokarska-Bakir
W Polsce rozpowszechnione jest przekonanie, że każda ciągłość jest dobra. Ciągłość kojarzy nam się z Tradycją, Schedą i Tożsamością. Wygląda to na przejaw…

Czy istnieje charakter narodowy?

Joanna Tokarska-Bakir
W Polsce rozpowszechnione jest przekonanie, że każda ciągłość jest dobra. Ciągłość kojarzy nam się z Tradycją, Schedą i Tożsamością. Wygląda to na przejaw…

Pomieszanie z poplątaniem?

Ks. Michał Czajkowski
Dialog, tak. Ale nie wolno zapominać, że jest to dialog z okazji czy przy okazji Dnia Judaizmu. Dlatego świetny, kontrowersyjny wywód egzegetyczny na temat…

Pomieszanie poziomów

Ks. Henryk Witczyk
Czy mój referat, wygłoszony podczas białostockich obchodów Dnia Judaizmu (16 stycznia 2003), był „zgrzytem”, bo mówił o zbawieniu Żydów w oparciu o Pawłowy „…

Pomnik ich pamięci

Katarzyna Zimmerer

Dzień przepraszania Żydów

Romuald Jakub Weksler-Waszkinel
Zapraszanie naszych starszych braci w wierze po to, by słuchali co Paweł Apostoł pisał o zbawieniu Żydów, przypomina minione dawno praktyki, gdy delegacja…

Ponad dyplomacją

To dobrze, że ks. Henryk Witczyk podjął polemikę z moim artykułem - w ten sposób coś, co nazwałem „zgrzytem”, staje się podstawą do rozmowy, która wszystkim…

Dzień przepraszania Żydów

Romuald Jakub Weksler-Waszkinel
Zapraszanie naszych starszych braci w wierze po to, by słuchali co Paweł Apostoł pisał o zbawieniu Żydów, przypomina minione dawno praktyki, gdy delegacja…

„Przeżyłem, bo byłem poetą”

Iwona Hałgas
Drżącymi rękami przeszukuje biurko, teczki ze szpargałami. Od tego chce zacząć, to dla niego najważniejszy dokument: tak mówi o kawałku gazety, z którym nie…

Święto niedokończonej rewolucji

Michał Okoński
W synagodze w Tykocinie do jednego z żydowskich uczestników obchodów Dnia Judaizmu podeszły zakonnice. Podekscytowane pierwszą w życiu wizytą w żydowskim domu…

Dzień przezwyciężania judaizmu?

Stanisław Krajewski
Uczestniczyłem w obchodach szóstego Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce. spotkania i modlitwy, zorganizowane w godny uznania sposób w Białymstoku i w…