przemysł: najważniejsze informacje

// il. Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Wersja audio

Europa uzależniła się od ropy i gazu. Każdy kryzys kosztuje ją miliardy

Jakub Wiech
Nie stać nas już na paliwa kopalne. Jeśli Unia Europejska ma się rozwijać, nie może ponosić miliardowych strat tylko dlatego, że gdzieś daleko tankowce utknęły…

W Polsce zniknęły całe wsie. Tak wyglądał „postęp” [Podkast Tygodnika Powszechnego]

Michał Sowiński, Marta Tomczok
Na ich miejscu powstawały kopalnie, a ludzie tracili domy, pamięć i całe swoje życie. O wysiedleniach, których skutki wciąż są obecne, i o cenie, jaką…
// il. Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Wersja audio

Metale ziem rzadkich. W tym wyścigu Europa przegrywa

Marcin Żyła
Nowa wojna sprawiła, że wszyscy myślimy o ropie. Jednak ważniejsza walka – ta, od której zależy przyszłość Europy – toczy się o inne surowce. Na razie w niej…
Huta Kościuszko w Chorzowie - delegacja ze Związku Radzieckiego. // PAP

Ołów, nowotwory i państwo. Zdrowie publiczne to nie teoria spiskowa

Bartosz Kabała
Trudno prowadzić zdrowe życie w zniszczonym środowisku. A ono zależy również od sprawnych instytucji publicznych, które nie mogą służyć interesom partii czy…
// K. Dreczkowski, P. Vitiello, V. Vosylius, E. Johns / Science Robotics

Sztuka naśladownictwa opanowana przez roboty. Co potrafią maszyny?

Łukasz Lamża
Nauczenie maszyny prostych, „ludzkich” czynności wymaga zwykle tysięcy prób i demonstracji. Badacze z Imperial College w Londynie opisali nową metodę nauki,…
// Fot. James Nature Pics / Shutterstock

Człowiek stworzył nowy typ skał

Łukasz Lamża
Proces powstawania litych skał z nagromadzonych osadów zajmuje zwykle nawet setki tysięcy lat. Okazuje się jednak, że odpady poprzemysłowe mogą stworzyć nowy…
Rzeka Marañón - jedna z głównych rzek Peru i najważniejszych dopływów Amazonki. Peru, 19 lutego 2024 r. // Fot. Magdalena Bartczak

Ludzie rzeki. Reportaż z peruwiańskiej Amazonii

Magdalena Bartczak
Ich domem jest amazoński las. Ponieważ jest on wciąż ofiarą wycinek i przemysłowych zanieczyszczeń, muszą walczyć o jego ochronę. Nasza autorka spotkała się z…
Stoisko firmy sklepu Temu na targach mody w Hangzhou. Chiny, 5 grudnia 2024 r. // Fot. Costfoto / Getty Images

W Stanach koniec kupowania jak miliarder. Temu i Shein szukają ratunku w Europie

Maria Wiśniewska
Shein i Temu budowały swój sukces w USA na sprzedaży bardzo tanich ubrań i produktów gospodarstwa domowego. Cła Trumpa podważają ten model biznesowy. Czy uda…
Fot. Wojciech Stróżyk / REPORTER

Spółki niezgody. Dlaczego tak trudno o transparentne konkursy?

Piotr Śmiłowicz
Nawet po ewentualnym zwycięstwie któregoś z kandydatów koalicji rządzącej raczej nie dojdzie do odpolitycznienia spółek Skarbu Państwa. Mimo umowy między…
Huta w Scunthorpe, 12 kwietnia 2025 r. // Fot. Ryan Jenkinson / Getty Images

Brytyjska stal ważniejsza od wakacji. Starmer chce ratować przemysł przed Chińczykami

Patrycja Bukalska
W dosłownie ostatniej chwili parlament w Londynie zapobiegł wygaszeniu wielkich pieców hutniczych w Scunthorpe. Kolejnym krokiem może być rewizja relacji…
Całe ich życie związane było z szyciem butów. Od lewej: Manuela Morcillo, Adoración Morcillo Lorenzo, Isabel Sánchez, Paqui Melgar Sánchez, Isabel Matute. Elche, marzec 2025 r. // Fot. Agnieszka Zielińska

Nosimy ich cierpienie. Prawdziwa cena markowych butów z Hiszpanii

Agnieszka Zielińska
Mimo konkurencji z Azji obuwnicze „zagłębie” Hiszpanii, skupione w mieście Elche, ma się dobrze. Nie może tego powiedzieć o sobie kilka tysięcy szwaczek, dziś…
Rzeka Odra w okolicach Słubic, luty 2025 r. // Fot. NewsLubuski / East News

Czy osoba Odra ma większe szanse od rzeki?

Marcin Tusiński
Jeśli do Sejmu trafi obywatelski projekt ustawy w tej sprawie, a posłowie go przyjmą, rzeka Odra dostanie osobowość prawną. Będzie traktowana tak samo jak…
Hala produkcyjna Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Kobyłka k. Warszawy, 5 października 2023 r. // Fot. Piotr Molęcki / East News

Jak sfinansować siły zbrojne państw UE? Bez USA Europa jest dziś bezbronna

Marek Rabij
Deklaracje przedstawicieli nowej amerykańskiej administracji powinny podziałać trzeźwiąco na Europę także w kwestii jej zdolności do produkcji uzbrojenia i…
Nad rzeką graniczną St. Clair między Kanadą i Stanami Zjednoczonymi w Point Edward w prowincji Ontario. Kanada, 3 lutego 2025 r. // Fot. Geoff Robins / AFP / East News

Podobno nie ma dwóch krajów tak podobnych jak Kanada i USA. Dlaczego idą na wojenną ścieżkę?

Małgorzata Sidz
Odwołując się do historii, Justin Trudeau przypomina wojny, w których Kanadyjczycy oddawali życie, walcząc ramię w ramię z Amerykanami. Przekonuje, że jego…
Donald Trump z żoną Melanią oraz premier Indii Narendra Modi podczas spotkania w New Delhi. Indie, 25 lutego 2020 r. // Fot. Adnan Abidi / Reuters / Forum

Wojny handlowe w epoce globalnego chaosu. Czy w szaleństwach Trumpa jest metoda?

Jakub Dymek
Prorocy globalizacji nie podejrzewali, że o jej przyszłości zdecydują ludzie tacy jak Donald Trump, Xi Jinping i Narendra Modi oraz stające za nimi biznesowe i…
Premier Kanady Justin Trudeau wygłasza orędzie do narodu, w którym informuje o nałożeniu ceł odwetowych na Stany Zjednoczone, w odpowiedzi na karne cła nałożone na Kanadę przez Donalda Trumpa. Ottawa, 1 lutego 2025 r. // Fot. Tang Justin / Canadian Press / ABACA / East News

Trump zaczyna konflikt handlowy z sojusznikami: na pierwszy ogień idzie Kanada [AKTUALIZACJA: 4.02.2025]

Małgorzata Sidz
Cenę zapłacą kanadyjscy konsumenci i przedsiębiorstwa. PKB może spaść nawet o 2,5 proc., zagrożone są setki tysięcy miejsc pracy. Jednak gospodarki obu krajów…
Sławomir Nitras, minister sportu i turystyki. Kraków, 21 grudnia 2024 r. // Fot. Łukasz Gągulski / PAP

Normalny Polak bez Tesli i serwisu X. O co chodzi Nitrasowi?

Paweł Bravo
Minister sportu, a przy tym doświadczony polityk partii rządzącej Sławomir Nitras, stwierdził, że „żaden normalny Polak nie powinien kupować Tesli”.
Shutterstock

„Porozmawiajmy o czymś innym”. Chiński czatbot DeepSeek wprowadza cenzurę do świata AI

Maria Wiśniewska
Spektakularny debiut chińskiej sztucznej inteligencji wstrząsnął nie tylko giełdą w USA. To udane uderzenie w pozycję Amerykanów może mieć także poważne skutki…
Ukraińscy żołnierze pod miasteczkiem Kurachowe w obwodzie donieckim; w jego okolicy znajdują się duże złoża litu. 4 grudnia 2024 r. // Fot. Diego Herrera Carcedo / Getty Images

Wojna w Ukrainie toczy się także o złoża. Rosjanie coraz bliżej białego złota

Antonina Palarczyk
W Donbasie rosyjska armia dotarła do wielkich pokładów ukraińskiego litu – metalu, który jest dziś niezwykle cennym surowcem. Grabież tych zasobów, wartych…
Demonstracja w 25 rocznicę tragedii w Bhopal, 2 grudnia 2009 r. // Fot. Reinhard Krause / Reuters / Forum

Fabryka Union Carbide w Bhopalu: od walki z głodem do największej katastrofy przemysłowej w historii

Marek Rabij
W nocy z 2 na 3 grudnia 1984 roku w indyjskim Bhopalu wyciek toksycznych gazów zabił kilkanaście tysięcy ludzi. Kolejne tysiące miały umrzeć potem. Skutki tej…
Podstawą działania Wrocławskiego Parku Technologicznego (panorama na zdjęciu) jest inwestowanie w przyszłość innowacyjnych firm, którym oferuje się tu nie tylko powierzchnie biurowe, ale też usługi i pracownie umożliwiające prowadzenie biznesu. / WPT / MATERIAŁY PRASOWE

Polska Dolina Krzemowa

MS
Dynamicznie rozwijające się zaplecze ekonomiczne, akademickie i technologiczne – bez nich rozwój stolicy Dolnego Śląska nie byłby zapewne możliwy.
Pekin, 4 marca 2020 r. / NICOLAS ASFOURI / AFP / EAST NEWS

Wielka Kwarantanna

Marek Rabij
Fabryki wyłączone z braku surowców i pracowników. Zamknięte lotniska i centra handlowe. Opustoszałe restauracje i bary w centrach miast obleganych do niedawna…

Była sobie elektrownia

Marek Rabij
Szkoda, że tak późno – w zasadzie tak można skomentować decyzję o wstrzymaniu budowy elektrowni węglowej Ostrołęka C.
Ukraińska procesja w Przemyślu, 26.06.2016 r. / / Fo. Kamil Krukiewicz/REPORTER/EASTNEWS

Przemyśl, Panie Ministrze – list do Mariusza Błaszczaka

Paweł Reszka
Kilkanaście dni mija od napaści w Przemyślu. Ukraińska procesja została zatrzymana i zelżona.I zapadła cisza. Jakby nic się nie stało. Rzeczywiście nic?
Billboard reklamujący nowo budowaną dzielnicę biznesową w Pekinie, grudzień 2014 r. / Fot. Jason Lee / REUTERS / FORUM

W pościgu za bogactwem

Krzysztof Kardaszewicz
Ostatnie 35 lat przyniosło Państwu Środka rozwój i sukces. Dziś chińska gospodarka znów się zmienia. Nadal na lepsze?
„Narkodroga” w górach Kirgistanu / Fot. Didier Marti / GETTY IMAGES

Droga numer M41

Małgorzata Nocuń
Kirgistan i Tadżykistan to kluczowe kraje na szlaku przemytniczym, którym narkotyki wędrują z Afganistanu w świat: do Rosji, Europy, Ameryki, Chin. Jak działa…
Schemat produkcji "gekonowego" tworzywa. U dołu: mikrostruktura tworzywa przed cięciem i po ponownym połączeniu / / ryc. aip.org

Gekonowe buty: już nigdy się nie poślizgniesz

Łukasz Lamża
Fizyka to nie tylko wielkie zderzacze i jeszcze większe teleskopy. Grupa kanadyjskich badaczy przedstawia nowatorski sposób na wytwarzanie gumy nieślizgającej…

Głośniej nad tym Śląskiem

Marek Szczepański, Anna Goc, Marcin Buczek
Marek Szczepański, socjolog: Śmierć kopalni jest poruszająca. Górnicy zjeżdżają na dół, zabierają figurę św. Barbary, idą do fary w niemym kondukcie. Gdy idę z…
Margaret Thatcher wizytuje kopalnię węgla w Wistow, marzec 1980 r. / Fot. AP PHOTO / PRESS ASSOCIATION / EAST NEWS

Wielka Brytania: spór bez remisu

Marcin Żyła
Był to zapewne najsłynniejszy strajk w historii świata.
/ Fot. Tomasz Adamowicz / FORUM

Ślązacy powinni teraz wymyślić samych siebie dla siebie

Szczepan Twardoch
...a nie zastanawiać się nad tym, czy Polska Ślązaków rozumie i docenia, czy nie.