Czy osoba Odra ma większe szanse od rzeki?

Jeśli do Sejmu trafi obywatelski projekt ustawy w tej sprawie, a posłowie go przyjmą, rzeka Odra dostanie osobowość prawną. Będzie traktowana tak samo jak spółki, fundacje i stowarzyszenia, nabędzie możliwość ochrony prawnej i reprezentacji w sądzie.
Czyta się kilka minut
Rzeka Odra w okolicach Słubic, luty 2025 r. // Fot. NewsLubuski / East News
Rzeka Odra w okolicach Słubic, luty 2025 r. // Fot. NewsLubuski / East News

Mamy w tej chwili największą suszę hydrologiczną od 10 lat. Ryzyko katastrofy ekologicznej jest olbrzymie, a potrzeba zmian bardzo pilna – mówi dr Stanisław Kordasiewicz z Uniwersytetu Warszawskiego, współautor projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej Odry. – Obecne prawo nie uchroniło rzeki przed katastrofą z 2022 r. – uzasadnia prawnik.

Osobowość prawna rzeki Odry: jakie ma znaczenie

Projekt ustawy zakłada, że Odra będzie traktowana jak instytucja chroniona prawem, co tej rzece się po prostu należy z uwagi na katastrofy, sprowadzane na nią cyklicznie przez człowieka. Uzyska prawo do istnienia, swobodnego przepływu, naturalnej ewolucji jako ekosystem, rodzimej bioróżnorodności oraz prawo do bycia wolną od zanieczyszczeń. Reprezentanci rzeki będą mogli ubiegać się o odszkodowania na rzecz Odry. 

Ma to działać odstraszająco na zakłady przemysłowe czy kopalnie, które ją zatruwają. Powstanie także piętnastoosobowy komitet, składający się m.in. z nominatów ministerstwa, Wód Polskich, samorządów gmin, przez które przepływa Odra, przedsiębiorców, rolników oraz organizacji pozarządowych. Komitet zawrze indywidualne porozumienia z podmiotami, które wykorzystują rzekę gospodarczo, według rekomendacji grupy naukowców, która stanie na straży bezpieczeństwa Odry. Dzięki temu mechanizmowi poziom zatrucia ma się znacząco zmniejszyć.

Fundacja Osoba Odra

Kampania jest częścią ogólnoświatowego Ruchu Praw Natury, w ramach którego ponad 500 podmiotów już ma lub ubiega się o osobowość prawną. Takie rozwiązania weszły w życie m.in. w Nowej Zelandii, Kanadzie czy Hiszpanii, w której uchroniły przed katastrofą ekologiczną lagunę Marmenor. Pod projektem nadania jej osobowości prawnej podpisało się ponad 630 tysięcy Hiszpanów.

By trafić pod obrady Sejmu, obywatelski projekt ustawy potrzebuje 100 tysięcy podpisów z poparciem. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie Fundacji Osoba Odra: ustawa.osobaodra.pl.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Jerzy Skakun dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 17-18/2025

W druku ukazał się pod tytułem: Odra jest osobą?