W swojej poprzedniej książce opisywał Ukrainę z perspektywy polskich „plecakowców”, czyli podróżników amatorów poszukujących „ruskiego hardcore’u”, dzięki któremu mogą poczuć się nieco lepiej w swojej własnej rzeczywistości. „Siódemka” idzie krok dalej, bo wydobywa to, co na co dzień staramy się ukrywać albo nie widzieć na naszym własnym podwórku: chaos, bezformie i tak zwany krajobraz kulturowy, od którego bolą oczy.
Główny bohater rusza w podróż z Krakowa do Warszawy. Zaczyna się niewinnie – zwyczajny korek na alei 29 listopada, opel vectra pełznie powoli ku rogatkom królewskiego miasta. Rzeczywistość jednak szybko zostaje podkręcona – pojawiają się typowe dla prozy Szczerka wspomagacze, choć tym razem nie balsam Vigor, lecz wiedźmińskie eliksiry. Rozpoczyna się podróż w mroczne zakamarki polskiej nieświadomości. Niezwykłość „Siódemki” polega na tym, że autor tak naprawdę niewiele dodaje od siebie. Okazuje się, że to, czego dostarcza podróż przez drogowy kręgosłup Polski, stanowi niemalże gotowy materiał dla onirycznej (czasem wręcz psychodelicznej) prozy. Miejscowi chłopcy przebrani za rycerzy, lokalny przedsiębiorca-sarmata i jego brat bliźniak jako „ksiądz-dobrodziej” – to wszystko towarzyszy nam przez cały czas, choć często wolimy udawać, że tego nie widzimy.
Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że „Siódemka” w żadnym razie nie jest kpiną czy satyrą z polskiej prowincji, która, paradoksalnie, znajduje się w samym centrum kraju. To raczej próba stworzenia nowej opowieści o tych wszystkich elementach, które zazwyczaj w polskiej kulturze są pomijane albo pokazywane z fałszywej, bo sielsko-romantycznej perspektywy. Nie można mówić o Polsce, gdy pomija się właśnie te betonowe pustaki przerobione na gospody-zamki z namalowaną fasadą w 3D, te płachty na płotach z napisami „gruz skupię, zespawam wszystko” i stacje benzynowe, gdzie dystrybutory mówią do nas głosem Krzysztofa Hołowczyca. W tym wszystkim można dostrzec też pewien urok, a nawet więcej – z tego można zbudować nową mitologię. Szczerek z pewnością robi pierwszy krok w tę stronę. Być może największym jego odkryciem jest to, że polskie bezformie może być, paradoksalnie, zalążkiem nowej, swojskiej formy. Tylko musimy się nauczyć ją kochać. ©
Ziemowit Szczerek „Siódemka”, Korporacja Ha!art, Kraków 2015
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru TP 42/2015
Artykuł pochodzi z dodatku Angelus 2015
