umieranie: najważniejsze informacje

Andrea Gibson w filmie dokumentalnym "Chodź zobacz mnie w dobrym świetle", reż. Ryan White, 2025 r. // materiały prasowe Apple TV

„Chodź, zobacz mnie w dobrym świetle” – poruszający dokument o miłości, poezji i umieraniu

Anita Piotrowska
Nominowany do Oscara dokument Ryana White’a opowiada o ostatnich miesiącach Andrei Gibson – niebinarnej poetki slamowej, która mierzy się z chorobą nowotworową…
Cmentarz Ruda w Łodzi. 19 września 2024 r. // Fot. Piotr Kamionka / Reporter

Gdy babcia umarła, przyszła do mnie żaba. Jak rozmawiać z dziećmi o śmierci

Anna Goc, Roksana Jędrzejewska-Wróbel
Najtrudniej zrozumieć nieodwracalność. Babcia nie „odeszła”, tylko „umarła” na zawsze – mówi Roksana Jędrzejewska-Wróbel, pisarka i popularyzatorka literatury…
// Ilustarcja: Kasia Kozakiewicz

„Testament życia” Ewy i Sławka. Jak ukoić ból po stracie

Przemysław Wilczyński
W ponad dwudziestu punktach zaplanował swoje odchodzenie i niebycie. Ostatnia wytyczna brzmiała: „Zawiadomcie tylko moich bliskich, przyjaciół. Kocham Was”.
Mumia mnicha Shinnyokai Shonina ze świątyni Dainichibo. Japonia. / DOMENA PUBLICZNA / WIKIMEDIA

Żywe mumie

Łukasz Lamża
94-letnia mniszka buddyjska Gongga 11 kwietnia 1997 r. siadła po raz ostatni w pozycji medytacyjnej w swojej ulubionej świątyni w tajwańskim mieście Tainan. I…
Na cmentarzu Katedralnym w Łomży, październik 2017 r. / ANDRZEJ SIDOR / FORUM

Posklejaj sobie śmierć

Anna Charko, Anna Kiedrzynek
Anna Charko, psycholożka: Rozmowa o umieraniu może być otwierająca dla obu stron. Coraz więcej osób nie chce odkładać tego tematu na później.
/ MARIE VAN DEN MEERSSCHAUT / EAST NEWS

Oswoić brzydką twarz

Przemysław Wilczyński
„Ty się nie bój zmarłych, ale żywych” – mawiała jej babcia. Mniej więcej to samo i ona mówi 113 tysiącom obserwujących jej konto na Instagramie.
Późnorenesansowy nagrobek kasztelana przemyskiego Jana Fredry (zm. 1589) w archikatedrze pw. Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela w Przemyślu. / MAREK ZAJDLER / EAST NEWS

Jak pisać testament

Katarzyna Dziadowicz
Koncepcje życia wiecznego mogły wziąć się nie tylko z lęku przed śmiercią. Także stąd, że martwi czasem wyglądają jak żywi.
Pracownice Puckiego Hospicjum, grudzień 2017 r. / MIROSŁAW PIEŚLAK / PUCKIE HOSPICJUM

Jeszcze zdążymy

Aleksandra Kutz
Sprowadziliśmy końcówkę naszego istnienia do wymiaru „odcięcia prądu”. W smutku końca jest piękno, po które przestaliśmy sięgać.
Ilustracja Beaty Giermasińskiej dla Puckiego Hospicjum pw. św. Ojca Pio /

Porozmawiajmy o życiu

Anna Jochim-Labuda
Doświadczenie kilkunastoletniej opieki realizowanej przez zespół Puckiego Hospicjum pozwala na ważny wniosek: w rodzinie i bliskich naszych pacjentów drzemią…
Pani Wiesia, pacjentka Puckiego Hospicjum, w otoczeniu bliskich, październik 2018 r. / MIROSŁAW PIEŚLAK / PUCKIE HOSPICJUM

Odchodzenie: instrukcja obsługi

Katarzyna Jabłońska
COVID-19 unaocznił wypieraną przez większość z nas prawdę: chorowanie i umieranie może być dobre lub złe.

Pamiętam...

Wspomina Anna Saletra, psycholog Puckiego Hospicjum
Ksiądz Jan Kaczkowski z podopiecznym hospicjum, marzec 2015 r. / DAMIAN KRAMSKI

Chodzę tam na palcach

Anna Goc, Ks. Adam Boniecki
KS. ADAM BONIECKI: Towarzyszenie ludziom w odchodzeniu jest patrzeniem z nimi w ciemność, w którą muszą wejść.
Z wizytą u pacjentów, styczeń 2016 r. / PIOTR MOJSAK

Praca jak każda inna

Paweł Grabowski, Przemysław Wilczyński
PAWEŁ GRABOWSKI, chirurg, szef hospicjum na Podlasiu: Konstytucja daje wszystkim równe prawo do służby zdrowia. Ale na wsiach jest łamana: dostęp jest 2,5 raza…

Umieranie: nasze tabu

Przemysław Wilczyński
Ks. Jan Kaczkowski / fot. Grażyna Makara

„Sklepany przez Kościół, kocham Kościół” - rozmowa z ks. Janem Kaczkowskim z archiwum „Tygodnika Powszechnego”

Redakcja „Tygodnika Powszechnego”
1 lutego 2017 roku otworzyliśmy archiwum tekstów od 2003 roku. Znajdą w nim Państwo zawsze aktualne, zawsze unikalne publikacje „Tygodnika”.
Zdjęcie Anety, którego autorką jest Karolina Sekuła, zwyciężyło w konkursie Grand Press Photo 2016 w kategorii Portret Sesyjny. O sesję poprosiła Aneta, by oswoić się z nową fryzurą po chemioterapii. / Fot. Karolina Sekuła

Życiowa rola

Anna Goc, Aneta Żukowska
Aneta Żukowska: Mam raka. Rzadkiego. Zaawansowanego. Umieram. Dlaczego boicie się o tym rozmawiać?
/ Ilustracje pochodzą z sieciowego poradnika www.wikihow.com

Umrzyj, ale miło – poradnik

Tomasz Stawiszyński
Dopóki żyjemy w przekonaniu, że nasze doświadczenie domaga się korekty, dopóty będziemy inwestować w poradniki i sesje coachingowe. Dyskomfortem, który można…
Żydowski dom starości, Schonfeld Square w Londynie / Fot. Sylwia Jabłońska

Europa dwóch starości

Paulina Wilk
On w domu opieki zapragnął jeszcze pożyć, więc założył gang. Ona chciała tylko umrzeć, rozlewała wokół gorycz. Z ich losów powstały dwa przejmujące dzienniki…
Ks. Jan Kaczkowski z chorym na raka panem Januszem w puckim Hospicjum pw. św. Ojca Pio, sierpień 2013 r. / / Fot. Damian Kramski dla „TP”

Żeby być zbawionym, najpierw trzeba żyć

Ks. Jan Kaczkowski, Błażej Strzelczyk
Ks. Jan Kaczkowski w ostatnim wywiadzie: Czasem budzę się rano i nie mam perspektywy na kolejny dzień. Wtedy mówię: Janie, cholera, weź się w garść... Bo co…
/ Fot. Margarit.Ralev.Com / www.margarit.ralev.com

Zadanie życia

Aleksandra Krasowska-Kwiecień, Przemysław Wilczyński
Aleksandra Krasowska-Kwiecień i Magdalena Woźniak, lekarki z Krakowskiego Hospicjum dla Dzieci im. ks. Tischnera: Pomagamy rodzicom powoli odzyskiwać samych…
/ Fot. Ben C / www.freeimages.com

Pamiętnik z czasu żałoby

Przemysław Wilczyński
Ta myśl przyszła do niej podczas ostatniej drogi do szpitala: przecież tak samo trzymała jego głowę, kiedy się urodził.
Ks. prof. Wacław Hryniewicz, Lublin, 2009 r. / Fot. Filip Ćwik / NAPO IMAGES / FORUM

Jasna strona śmierci

Ks. Wacław Hryniewicz OMI, Marcin Żyła
O. Wacław Hryniewicz, teolog: Zmarli są po stronie Boga, w nowym domu, gdzie „jest wiele mieszkań”. Nie wydzielajmy im specjalnych miejsc.
Przed pogrzebem /fot. Grażyna Makara /

Śmierć w czasach medycyny

Bartek Dobroch
Po naszej publikacji Rzecznik Praw Obywatelskich rozpoczął dochodzenie w sprawie utrudniania rodzinom dostępu do osób terminalnie chorych, przebywających w…

Vademecum śmiertelnika

Ks. Adam Boniecki
Trzeba doświadczyć śmierci, żeby naprawdę usłyszeć przesłanie Ewangelii, czyli Dobrej Nowiny, że "życie się nie kończy, ale zmienia".
Przed pogrzebem /fot. Grażyna Makara /

Śmierć w czasach medycyny

Bartek Dobroch, Przemysław Wilczyński
Jakość śmierci to odzwierciedlenie czasów, w których żyjemy. Jak więc umiera Polak i Europejczyk w XXI wieku?

Od nagłej a niespodziewanej

Ks. Jacek Prusak SJ
Człowiek potrafi oswoić wszystko, ale nie śmierć. Jest ona pewnością absolutną, ale także absolutną niepewnością.
/fot. Michał Kuźmiński /

Do miasta Boga

Kard. Grzegorz Ryś
Ks. Grzegorz Ryś: Bóg ma moc stwarzać na nowo. To, co dobre i wartościowe na ziemi, będzie w niebie miało nową postać. Rozmawiali Michał Kuźmiński i Maciej…

Platon na Zaduszkach

O. Wiesław Dawidowski
Wielki Platon poświęcił jeden ze swoich dialogów sztuce umierania, a ściślej mówiąc, ćwiczeniu się w śmierci poprzez filozofowanie rozumiane jako przyuczanie…
Środek nocy. Jeden z Domów pracujących na Manikarnika ghat niesie drewno, aby ułożyć stos nad brzegiem Gangesu /fot. Wojciech Nowicki/visavis.pl /

Benares, popioły

Wojciech Nowicki
Tak się to kończy. Za chwilę najstarszy syn bambusową tyczką przebije czaszkę. Uwolni ducha, który uleci i nigdy już nie będzie musiał wrócić w żadnej postaci…