Każdy z nas jest niepowtarzalny

Czyta się kilka minut
Na zdjęciu: dr Tomasz Kupiec, kierownik Pracowni Genetyki Sądowej Instytutu Ekspertyz Sądowych w Krakowie / Fot. Michał Kuźmiński
Na zdjęciu: dr Tomasz Kupiec, kierownik Pracowni Genetyki Sądowej Instytutu Ekspertyz Sądowych w Krakowie / Fot. Michał Kuźmiński

DNA zawiera instrukcję syntezy białek, z których się składamy. Fragment DNA kodujący jedno białko to gen. Składa się z nukleotydów A, C, G i T, których kolejność to instrukcja budowy danego białka. Łańcuch DNA każdego z nas jest jedyny w swoim rodzaju. Odpowiadają za to różnice w sekwencjach nukleotydów. Zjawisko to, odkryte w 1985 r., nazywa się polimorfizmem.
Tylko 5 proc. ludzkiego genomu zawiera DNA kodujący białka. W pozostałych 95 proc. znajdują się powtarzalne sekwencje, których funkcji jeszcze nie znamy. Są jednak bezcenne dla genetyków sądowych – różnic w tych sekwencjach i w ich długości jest między nami tak wiele, że zestawiając znaleziony fragment DNA z próbką pobraną od danej osoby, można stwierdzić, czy ów fragment do niej należy.
W pojedynczym jądrze ludzkiej komórki znajdują się ok. 2 metry DNA. W całym ludzkim organizmie jest go łącznie kilka milionów kilometrów.

JAK UZYSKAĆ PROFIL GENETYCZNY

1. ZABEZPIECZENIE MATERIAŁU BIOLOGICZNEGO: np. zmycie jałowym wacikiem. Najlepsze źródła: krew, ślina, cebulka włosa, wydzieliny. Naukowcy potrafią wydobyć wystarczające próbki DNA ze szkieletu, spalonych czy rozkładających się zwłok.

2. IZOLACJA DNA: oddziela się je przy pomocy detergentów i enzymów rozpuszczających błonę komórkową i trawiących białka. Ich resztki usuwa się np. za pomocą fenolu i chloroformu, a DNA wytrąca się alkoholem.

3. AMPLIFIKACJA: czyli namnażanie materiału. Nawet z niewielkiej próbki w procesie łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR), w urządzeniu zwanym termocyklerem, można uzyskać ok. miliarda kopii fragmentu DNA.

4. ANALIZA: fragmenty DNA poddaje się elektroforezie w tzw. analizatorze genetycznym – cząsteczki zmusza się do ruchu w polu elektrycznym, a ponieważ cząsteczki różnej wielkości mają różną ruchliwość, układają się według rozmiarów. Fragmenty DNA znakowane w procesie PCR barwnikami fluorescencyjnymi, przechodząc przez okno detekcji, są oświetlane laserem, co wzbudza je do świecenia. Sygnał świetlny jest rejestrowany przez kamerę CCD.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 15/2014