Jakie zdjęcie było pierwszą fotografią opublikowaną w internecie

Zbiór esejów „Co robi zdjęcie” przypomina o sile obrazu, ale jednocześnie ostrzega przed jego oczywistością. Całość układa się w opowieść o tym, że zdjęcie nie jest jedynie zapisem chwili, lecz aktem sprawczym
Czyta się kilka minut
Co robi zdjęcie, red. Bartosz Flak, Martyna Nowicka, Agnieszka Olszewska, Czarne, MuFo, Kraków-Wołowiec, 2025 r. // materiały prasowe
Co robi zdjęcie, red. Bartosz Flak, Martyna Nowicka, Agnieszka Olszewska, Czarne, MuFo, Kraków-Wołowiec, 2025 r. // materiały prasowe

Wspólna publikacja MuFo i wydawnictwa Czarne to książka, która pokazuje fotografię jako zjawisko wielowarstwowe. 

Autorzy esejów są twórcami o różnych wrażliwościach i doświadczeniach, dzięki czemu otrzymujemy panoramę sposobów patrzenia i odczytywania fotografii w świecie, w którym tysiące obrazów zalewają nas każdego dnia. To, co szczególnie cenne, to różnorodność perspektyw. Autorzy przyglądają się fotografii od strony technologii, w tym również historycznych. 

Łukasz Zaremba stawia pytanie o masowość, która doprowadziła do kryzysu fotografii. Kaja Puto śledzi ścieżki, którymi fotografia podąża w służbie wojny w Ukrainie, budując obraz kraju ludzi niezłomnych. 

Monika Szewczyk-Wittek, uciekając od formy eseju, w krótkich rozmowach z cenionymi polskimi fotografami opowiada o pracy komercyjnej i granicach tego, co „na zlecenie”, a co „dla siebie”. Jeszcze inny głos, bo przeplatany literacką narracją, wnosi pisarz Radek Rak, dla którego urocza, archiwalna fotografia sprzed stu lat staje się pretekstem do opowieści o muzeum i sztucznej inteligencji.

Przeszłość i przyszłość splatają się tu w sposób niezauważalny, a całość układa w opowieść o tym, że zdjęcie nie jest jedynie zapisem chwili, lecz aktem sprawczym: wpływa na pamięć, kształtuje opinie, buduje narracje o rzeczywistości, a często staje się przyczynkiem do budowania zdania o autorze (jak w przypadku selfie). 

W warstwie wizualnej fotografie pełnią funkcję komentarza, dopowiadają to, czego nie można przekazać słowem. To publikacja, która przypomina o sile obrazu, ale jednocześnie ostrzega przed jego oczywistością. 

CO ROBI ZDJĘCIE, red. Bartosz Flak, Martyna Nowicka, Agnieszka Olszewska, Czarne, MuFo, Kraków-Wołowiec, 2025 r.

Pierwsze zdjęcie opublikowane w internecie. Fotografia zespołu taneczno-wokalnego "Les Horribles Cernettes", złożonego z naukowczyń ośrodka badawczego CERN, umieszczona w sieci przez Tima Bernersa-Lee 18 lipca 1992 roku. // domena publiczna
Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

Ilustracja na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 1-2/2026