Reklama

Fizyka: łamanie symetrii na Nobla

Fizyka: łamanie symetrii na Nobla

07.10.2008
Czyta się kilka minut
Wszechświat jest bardzo symetrycznym miejscem. Mógłby być jeszcze bardziej, ale niektóre jego symetrie są złamane. Tegoroczną Nagrodę Nobla przyznano właśnie za te fundamentalne odkrycia w dziedzinie cząstek elementarnych. Prestiżowe wyróżnienie otrzymali Yoichiro Nambu (USA) oraz Makoto Kobayashi i Toshide Maskawa (Japonia).
Laureaci Nagrody Nobla z fizyki 2008 (od góry z lewej): Yoichiro Nambu, Makoto Kobayashi i Toshihide Maskawa /fot. physics.uchicago.edu / High Energy Accelerator Research Organization, KEK / Kyoto University
C

Cała współczesna fizyka opiera się na symetriach. To one dyktują rodzaje cząstek elementarnych oraz ich oddziaływania. Okazuje się jednak, że równie ważne jest łamanie tych symetrii. Symetria może być złamana zarówno spontanicznie jak i explicite. Książkowym przykładem łamania symetrii jest tak zwany stan podstawowy układu spinów (strzałki w górę i w dół). Okazuje się, że oddziaływania  między spinami nie preferują żadnego kierunku. Jednak stan o najniższej energii to wszystkie spiny skierowane do góry albo w dół - układ "spontanicznie" wybiera orientację. Takie zjawisko nazwane zostało spontanicznym łamaniem symetrii. Symetrię układu można złamać też explicite wprowadzając wyróżniony kierunek, w tym przypadku włączając pole magnetyczne.

Więcej wyjaśnień? znajdziesz je na naukowym blogu "TP": ŚWIAT - JAK TO DZIAŁA?

Model...

2546

Dodaj komentarz

Chcesz czytać więcej?

Wykup dostęp »

Masz już konto? Zaloguj się 

Tygodnik Powszechny - weź, czytaj!

Jeśli założysz bezpłatne konto, możesz za darmo czytać 3 płatne teksty miesięcznie. Wykup dostęp, by czytać bez limitu najnowsze wydanie i numery archiwalne od 2003 roku! 

Więcej informacji: najczęściej zadawane pytania »

Napisz do nas

Chcesz podzielić się przemyśleniami, do których zainspirował Cię artykuł, zainteresować nas ważną sprawą lub opowiedzieć swoją historię? Napisz do redakcji na adres redakcja@tygodnikpowszechny.pl . Wiele listów publikujemy na łamach papierowego wydania oraz w serwisie internetowym, a dzięki niejednemu sygnałowi od Czytelników powstały ważne tematy dziennikarskie.

Obserwuj nasze profile społecznościowe i angażuj się w dyskusje: na Facebooku, Twitterze, Instagramie, YouTube. Zapraszamy!

Newsletter

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]