badania nad zwierzętami: najważniejsze informacje

Snowball, tańcząca do muzyki kakadu żółtoczuba, gwiazda YouTube’a // Fot. Irena Schulz / Bird Lovers Only Rescue Service Inc. / AFP / East News
Wersja audio

Zwierzęta czują beat. Co poczucie rytmu mówi o ich umysłach?

Katarzyna Dziadowicz
Do przełomu w naszym rozumieniu umysłów zwierząt czasem może doprowadzić śmieszny film udostępniony na YouTubie.
Jane Goodall podczas pracy z szympansami, ok. 1985 r. // Fot. Bruce Coleman / Alamy / B&EW

Zmarła Jane Goodall: matka chrzestna szympansów, która chciała, by ludzie stali się lepsi

Łukasz Kwiatek
Jane Goodall, badaczka i działaczka na rzecz przyrody, dotknęła prawdziwego szympansiego życia. Z owoców jej pracy możemy się uczyć wrażliwości na przyrodę i…
Rodzina makaków. Wrzesień 2016 r. // Małgorzata Arlet / archiwum prywatne

Lody, żałoba i przyjaźń. Codzienne życie makaków

Maria Hawranek, Małgorzata Arlet
Małgorzata Arlet, prymatolożka: Makaki czepkowe nieco obawiają się ludzi i raczej starają się ich unikać. Ale dla lodów na patyku zrobią wszystko.
Fot. Ralph Lear / Adobe Stock

Co szympansy mają nam do powiedzenia?

Łukasz Kwiatek
Badania Klausa Zuberbühlera zrewolucjonizowały naszą wiedzę na temat komunikacji małp. Mamy dziś dobre powody, by pytać, czy również one mają własne języki.
Kruk, Corvus corax // Alamy / B&EW

Kruki myślą geometrycznie

Łukasz Kwiatek
Psychologowie od dawna zastanawiali się, w jakim stopniu nasze umiejętności do myślenia geometrycznego w stylu euklidesowym opierają się na intuicjach, które…
Odontodactylus scyllarus // domena publiczna

Najpotężniejszy bokser w przyrodzie to drapieżny skorupiak. Nokautuje młotem

Łukasz Kwiatek
Skomplikowana struktura chroniąca odnóża, którymi niepozorny skorupiak zadaje ciosy rozbijające skorupki swoich ofiar, pozwala na pochłanianie fal…
Fot. Rainer Fuhrmann / Adobe Stock

Alkohol jest dla zwierząt trucizną. Ale nie dla szerszeni

Maria Hawranek, Eran Levin
Karmiliśmy szerszenie 20-procentowym roztworem alkoholu. Przekładając to na ludzkie doświadczenie, to tak, jakby człowiek pił sake cały dzień. I co? I nic. -…
Danio rerio na obrazie wykonanym w tzw. mikroskopie konfokalnym, pozwalającym na przedstawianie obiektów w trzech wymiarach // Fot. NATIONAL INSTITUTES OF HEALTH / East News

Mózg to nie tylko neurony. Co o komórkach glejowych mówią nam eksperymenty na rybkach danio

Daniel Kozłowski
W cieniu neuronów swoją cichą pracę wykonują komórki glejowe. Budują ich osłonki, karmią je i czyszczą. Okazuje się jednak, że mają one więcej do powiedzenia w…
Fot. Adobe Stock

Nie tylko psy aportują. Koty też to potrafią

Łukasz Kwiatek
Nawet 40 proc. kotów domowych aportuje. I nie powinno to nikogo dziwić, biorąc pod uwagę naturalną historię kotów.
Leniwiec trójpalczasty // Fot.Tom Ingram / Alamy / Be&W

Myślicie, że największym osiągnięciem ewolucji jest człowiek? To popatrzcie na leniwce!

Łukasz Kwiatek
Całe ciała leniwców to ogromny zbiór adaptacji do ich wyśnionego stylu życia. Futro, ścięgna, klatka piersiowa pomagają im w wypełnianiu najważniejszej misji:…
Para gibonów siamangowych (Symphalangus syndactylus) we wspólnym śpiewie. Nowa Zelandia. / fot. Andrew Walmsley / B&EW

Rozśpiewane małpy. Jaką funkcję pełnią pieśni u gibonów?

Maria Hawranek, Justin D’Agostino
Justin D’Agostino, prymatolog: Pieśni siamangów są bardzo głośne. Samiec i samica występują w duecie, jakby komunikowały: „Zobaczcie, jak świetnie umiemy razem…
Lirogon wspaniały (Menura novaehollandiae) / rys. Colin Waters / Alamy / B&EW

Ptasie walentynki: jak śpiewać, by znaleźć partnerkę?

Joanna Bagniewska
Romantyczne ballady, słodkie trele, serenady? W świecie zwierząt pieśni godowe często mają kluczowe znaczenie dla kojarzenia par. U różnych gatunków występują…
Hybrydy

Hybrydy: jak zwierzęta współpracują z roślinami

Katarzyna Nowicka
Relacje między roślinami i zwierzętami czasem przybierają tak ścisłą formę, że trudno jednoznacznie odróżnić, gdzie kończy się jeden organizm, a zaczyna drugi.
W każdym zestawie jajo po prawej pochodzi od kukułki, pozostałe należą do dziwogonów. / UNIVERSITY OF CAMBRIDGE /

Kto podpisuje jaja, ten nie musi wychowywać obcych dzieci

Łukasz Kwiatek
Badylarka pospolita (Micromys minutus), gatunek myszy występujący w Europie i Azji. / OUR WILD LIFE PHOTOGRAPHY / ALAMY / BE&W

Świat myszy

Ewelina Knapska, Karolina Głowacka
EWELINA KNAPSKA, neurobiolożka: Kiedy się nie znają i muszą ustalić, kto jest kim, może pojawiać się agresja. Ale gdy ustalą hierarchię, zachowują się pokojowo…
Walka legwanów morskich na wyspach Galapagos / TUI DE ROY / BE&W

Czy wszystkie zwierzęta mają osobowość

Katarzyna Dziadowicz
Pojęcie osobowości zwierząt na dobre zadomowiło się już w nauce. I dotyczy ono nie tylko gatunków najbardziej do nas podobnych albo tych żyjących z nami pod…

Lamy pomogą roślinom w zwalczaniu infekcji

Łukasz Kwiatek
Rodzina szympansów w Narodowym Parku Conkouati-Douli w Kongu. / ERIC BACCEGA / B&EW

Czy zwierzęta mają poczucie sprawiedliwości

Marta Alicja Trzeciak
Równy podział, nagradzanie wedle zasług lub potrzeb, dążenie do harmonii czy korygowanie nierówności? Każdą z tych wersji sprawiedliwości można odnaleźć w …
/ DOMENA PUBLICZNA / WIKIMEDIA

Rybka ze zdjęcia. Wargatek sanitarnik rozpoznaje się na fotografii

Łukasz Kwiatek
fot. Pixabay /

Niech żyje pseudokrólowa! Dlaczego niektóre mrówki żyją dłużej

Michał Gikowski
Choć robotnice i królowe mrówek mają niemal identyczne genomy, to czas ich życia różni się drastycznie. U indyjskich mrówek skaczących robotnica żyje 7…

Naukowcy przedłużyli życie sędziwym myszom

WB
Badane gryzonie miały 124 tygodnie i były jedną łapą w grobie: średnia długość życia tego szczepu myszy to 129 tygodni.
Przedrzeźniacz ciemny (Dumetella carolinensis). Południowy Teksas, USA. / ROLF NUSSBAUMER / BE&W

Skrzydła i nosy. Jak ptaki wykorzystują węch

Justyna Kierat
Węch nie jest tym zmysłem, który na ogół kojarzymy z ptakami. Niesłusznie. Wiele gatunków wykorzystuje go w polowaniach, identyfikowaniu drapieżników czy…

Delfiny lubią obcych

Katarzyna Dziadowicz
Wiele ssaków najlepiej czuje się wśród członków własnego stada. Pojawienie się obcych często zwiastuje konkurencję o zasoby, partnerów i terytorium. Ale…
Trzmiel pije słodką wodę z rozgrzanej płytki. Część aparatury wykorzystanej w eksperymencie / fot. PIPPA AGER /

Trzmiele czują ból, są gotowe ryzykować. Polski naukowiec odkrył złożoność mózgu owadów

Bartosz Baran
Wykazaliśmy, że owady zdolne są znosić bardziej nieprzyjemne doznania, gdy starają się o wartościową nagrodę. Ich maleńkie mózgi mogą skrywać złożony umysł.
Wybrzeże Włoch, czerwiec 2016 r. / ANDREA IZZOTTI / ADOBE STOCK

Wszystko o mojej macce. Czego uczą nas ośmiornice

Daniel Kozłowski
Niektórzy twierdzą, że ośmiornice mają dwa mózgi – jeden w głowie, drugi rozproszony w całym ciele. Faktem jest, że ich ramiona wykazują dużą autonomię. I…

Myszak w pełni sprawny

Katarzyna Dziadowicz
Założenie, że w naturalnym środowisku kalectwo oznacza mniejsze szanse na przeżycie, jest dość powszechne. Okazuje się jednak, że nie musi ono być prawdziwe w…
Modliszka Hierodula majuscula – jeden z największych gatunków tego owada. / FIVESPOTS / ADOBE STOCK

Związek skonsumowany

Łukasz Kwiatek
Konflikt międzypłciowy czasami przybiera w przyrodzie radykalną postać – gody kończą się pożarciem jednego partnera przez drugiego. Nowe badania pozwalają…
/ SYLKE ROHRLACH / DOMENA PUBLICZNA

Obrzucanie błotem

Łukasz Kwiatek
Stado goryli nizinnych (Gorilla gorilla gorilla). Na wolności żyje ok. 300 tys. osobników tego podgatunku. / TERRY WHITTAKER / FLPA / BE&W

Wojny w rodzinie

Łukasz Kwiatek
W Parku Narodowym Loango w Gabonie doszło do skoordynowanych napaści grupy szympansów na stado goryli. Ofiarami były młode.
/ JOHAN SWANEPOEL / SCIENCE PHOTO LIBRARY / EAST NEWS

Zwierzę jak zaczarowane

Marta Alicja Trzeciak
Magiczne sztuczki mogą bawić, a przynajmniej wprowadzać w błąd. Ale czy tylko ludzi? I dlaczego właściwie naukowcy badają, jak magia działa na zwierzęta?

To tylko biznes

Łukasz Kwiatek
Statystycznie każdej godziny dochodzi do blisko 8 kradzieży. Starsze małpy najchętniej polują na smartfony i portfele – ponieważ to za nie ludzie spontanicznie…
Para lwów sfotografowana w rezerwacie Masai Mara, Kenia, sierpień 2017 r. / PAUL GOLDSTEIN / COVER IMAGES / EAST NEWS

Samiec z samcem

Łukasz Kwiatek
Zachowania homoseksualne są u zwierząt często spotykane. Dlaczego dobór naturalny toleruje tak na pozór nierozsądne marnowanie zasobów?
fot. Jiri Dolezal / Freeimages

Zwierzę we mnie (2)

Urszula Zajączkowska, Adam Robiński, Łukasz Lamża
Urszula Zajączkowska, Adam Robiński i Łukasz Lamża - poetka i botaniczka, dziennikarz i krajoznawca oraz naukowiec i filozof rozmawiają o tym, kim są dla nas…
fot. jet steverink / FreeImages

Zwierzę we mnie (1)

Urszula Zajączkowska, Adam Robiński, Łukasz Lamża
Urszula Zajączkowska, Adam Robiński i Łukasz Lamża - poetka i botaniczka, dziennikarz i krajoznawca oraz naukowiec i filozof rozmawiają o tym, kim są dla nas…
/ JEAN PAUL FERRERO / EAST NEWS

Siła skupienia

Łukasz Kwiatek
O tym, że zwierzęta potrafią używać narzędzi i rozwiązywać różne problemy, wiemy przynajmniej od początku XX w. i z pionierskich eksperymentów Wolfganga…
Biżuteria, którą kobiety w Ghanie zakładają, gdy osiągają dojrzałość płciową / EYE UBIQUITOUS / GETTY IMAGES

Zagadka ukrytej owulacji

Kasper Kalinowski
Trwa spór o to, czy u kobiet można zaobserwować płodną fazę cyklu menstruacyjnego poprzez widzialne wskazówki. Na pewno nie są one jednak tak wyraźne jak u…
/ ISTOCK / GETTY IMAGES

Żyć jak orangutan

Łukasz Kwiatek
Sposoby życia zwierząt – albo, jak wolą mówić biolodzy, ich historie życiowe – są adaptacjami do środowiska.
Stasys Eidrigevicius „Oczy kota”, pastel, 2011 r. / STASYS EIDRIGEVICIUS

Świat oczami kota

Mateusz Hohol, Kinga Wołoszyn-Hohol
Nie tylko ludzie mają bogate życie wewnętrzne. Wśród zwierząt, których umysł intensywnie próbujemy poznać, są także koty.
/ Fot. John Greim / GETTY IMAGES

Siła empatii

Monika Szczepanik, Małgorzata Bilska
Monika Szczepanik, trenerka komunikacji: Są dwa rodzaje siły, które można wykorzystać w życiu. Pierwsza wynika z władzy nad ludźmi. Druga to siła bycia z…