Najpotężniejszy bokser w przyrodzie to drapieżny skorupiak. Nokautuje młotem

Skomplikowana struktura chroniąca odnóża, którymi niepozorny skorupiak zadaje ciosy rozbijające skorupki swoich ofiar, pozwala na pochłanianie fal mechanicznych. To dlatego rawka błazen może wyprowadzać swoje potężne uderzenia bez uszczerbku dla własnego zdrowia.
Czyta się kilka minut
Odontodactylus scyllarus // domena publiczna
Odontodactylus scyllarus // domena publiczna

Rawka błazen (Odontodactylus scyllarus) może być ozdobą niejednego akwarium, ale hodowcy muszą pamiętać, by wyposażyć je w pancerne szkło. Ten zamieszkujący Ocean Indyjski i Pacyfik drapieżny skorupiak zaliczany do rzędu krewetek modliszkowych, luźno spokrewnionych z krewetkami lądującymi na naszych talerzach, wyprowadza najszybsze ciosy w całej przyrodzie.

Niezwykle szybki i silny atak skorupiaka

Ofiara, która znajdzie się w zasięgu odnóży rawki, posiadających zakończenia przypominające młoty, może zostać znokautowana w ciągu 50 milisekund, a siła uderzenia osiąga 1500 niutonów. To tak, jakby na nieszczęśnika spadał ciężar 150 kg – parę tysięcy razy większy niż waga samej rawki – albo uderzył w niego pocisk wystrzelony z broni sportowej. Rawki mogą powtarzać uderzenia w błyskawicznych sekwencjach. Pancerze innych skorupiaków – albo szklana ściana zwyczajnego akwarium – nie zapewniają ochrony przed tak brutalnym atakiem.

Już wcześniej wiedzieliśmy, jak działa mechanizm wyprowadzania ciosów – odnóża rawki gromadzą energię do ataku w sprężystych strukturach, naprężanych przez działające jak zatrzaski ścięgna; po ich zwolnieniu młot wystrzeliwuje do przodu. Ale nie było jasne, jak ciało samej rawki może wytrzymać wyprowadzanie takich ciosów. Odpowiedź przyniosły badania Nicolasa Alderete’a z Wydziału Inżynierii Mechanicznej Northwestern University i jego współpracowników.

Sekret odnóży najpotężniejszego boksera wśród zwierząt

Badacze sprawdzili, w jaki sposób w trzech częściach pancerza osłaniającego odnóża rawki rozchodzą się fale o różnej częstotliwości – okazało się, że każda z tych części, zbudowanych ze zmineralizowanych chitynowych włókien, może pochłaniać różne fale. Kluczową rolę odgrywa część środkowa, ułożona w tzw. strukturę Bouliganda, w której poskręcane jak korkociąg włókna układają się w warstwy, z których każda jest nieco przekręcona w stosunku do sąsiednich.

Badania te nie tylko rozwiązały biologiczną zagadkę – inżynierowie mogą teraz skopiować strukturę występującą u rawki, by tworzyć nowe, wytrzymałe materiały.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 7/2025

W druku ukazał się pod tytułem: Rawka błazen: najpotężniejszy bokser w przyrodzie