Poligamia to praktyka powszechna i „całkowicie normalna” w wielu tradycyjnych społeczeństwach – piszą biskupi afrykańscy, zebrani na sympozjum Konferencji Episkopatów Afryki i Madagaskaru (SECAM). Nie pochwalając bynajmniej wielożeństwa, ale próbując zrozumieć jego podstawy i aktualny stan prawny (w 31 krajach jest to praktyka legalna).
Dlaczego Kościół potrzebuje nowego podejścia do poligamii
Projekt dokumentu „Wyzwania duszpasterskie poligamii”, zaprezentowanego w Kigali (Rwanda), opisał amerykański portal The Pillar. Zdaniem dziennikarzy nie zawiera on żadnych nowych rozwiązań, ale krytycznie ocenia dotychczasowe praktyki duszpasterskie, przepisy prawa kanonicznego i nauczanie Kościoła w tej kwestii. Chrześcijańscy misjonarze przez wieki byli wobec wielożeństwa bezkompromisowi, domagając się od kandydatów do chrztu konwersji na monogamię. Nie widząc, że poligamia zwykle była dla kobiet ratunkiem przed biedą i odrzuceniem społecznym (niezamężne i bezdzietne wciąż są narażone na pogardę, przemoc i wykorzystanie seksualne).
Wprawdzie prawo kanoniczne nakazuje katechumenowi zagwarantowanie opieki żonom, z których rezygnuje, przystępując do chrztu (odpowiednik naszych alimentów), ale pozwala mu też dowolnie wybrać, która z nich zostanie małżonką sakramentalną: zwykle dochodzi wtedy do „odmłodzenia” sobie partnerki, przez oddalenie pierwszej, najstarszej żony, za aprobatą i z błogosławieństwem Kościoła.
Projekt SECAM stwierdza, że przepis ten jest nie tylko krzywdzący, ale nie uwzględnia też afrykańskiej koncepcji małżeństwa, w której pierwsza żona odgrywa rolę kluczową w rodzinie i społeczeństwie. I zwraca uwagę na konieczność nowego podejścia Kościoła do problemu, chroniącego osoby najbardziej bezbronne: kobiety i dzieci.
Dokument krytycznie ocenia także inne, najczęściej spotykane praktyki duszpasterskie w kwestii poligamii: nadawanie poligamiście statusu „permanentnego katechumena”, co pozwala mu uczestniczyć w życiu parafii (choć uniemożliwia przyjęcie chrztu i innych sakramentów), czy też chrzest tylko pierwszej żony, która staje się „ofiarą poligamii”, zobowiązaną do życia zasadami wiary w niechrześcijańskiej nadal rodzinie.
Biskupi afrykańscy są przekonani, że rozwiązania, które zamierzają przygotować, okażą się przydatne dla całego Kościoła, stojącego w obliczu „postmodernistycznych form poligamii”, np. poliamorii – zjawiska coraz częstszego, modnego i aspirującego do legalizacji w świecie zachodnim.
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru Nr 33/2025
