Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Z brzegu

Z brzegu

02.05.2013
Czyta się kilka minut
Dariusz Suska – autor m.in. bardzo docenionego zbioru „Cała w piachu” (2004) – należy do poetów, których uwaga skupiona jest na granicznych stanach życia i śmierci.
P

Podobnie jak Jarosław Marek Rymkiewicz i Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, Suska pracuje w powtórzeniach, które nadają wierszom kontemplacyjno-medytacyjny charakter. Figury śmierci powracają u niego w różnych układach, wchodząc w rozmaite relacje z obrazami życia. Najczęściej relacje te zaznaczają ciągłość egzystencji i umierania, często funkcje żywego organizmu (takie jak oddychanie, odżywianie, obecność) przejmują także istoty martwe.
W „Duchach dni” poeta w dalszym ciągu rozpisuje na poszczególne akty swój wielki temat umierania-życia. Stawy, lasy, park, ciemna materia – w takiej scenerii rozgrywa się w tym zbiorze dramat czasu, pamięci, światła i przemocy życia („od przemocy życia zrobiło się ciaśniej”, z wiersza „Duchy”). Wiele mówi się tu o świetle i powietrzu, ale chodzi o światło, jakim świecą zmarli, i o powietrze, w którym jest mało tlenu i dlatego „życie pali się szybciej” (wiersz „Pamiętasz, za stawami”). Bohater opowiada o swoim dzieciństwie, na powrót stając się dzieckiem. Rozmawia z wieloma osobami i często te rozmowy o śmierci, zanikaniu i zatracie są rozmowami prawie miłosnymi, czułymi i erotycznymi. Przywołuje duchy zmarłych zwierząt i ludzi, przebywa na pograniczu dzienno-nocnym, pusto-żywym.
Najbardziej przejmujące są w „Duchach dni” wiersze o przypominaniu wydarzeń, które rozegrały się „za stawami” i „nad stawami”. Zapis tych wydarzeń pojawia się kilkakrotnie w różnych utworach, jakby podmiot musiał dokonywać nieustannych obrotów pamięci, czekając na dogodną chwilę, by odsłonić traumatyczne wydarzenia. Ale odsłonięcie bolesnego wydarzenia odbywa się tu wyłącznie po to, by przesłonić je kolejnymi wspomnieniami. Wiersze Suski w tym zbiorze odznaczają się bowiem szczególnie „gęstą” strukturą, dyskretnie rymowane, z bardziej skomplikowanymi niż kiedyś układami stroficznymi, trochę piosenkowe – ściśle ze sobą zespalają fakty i fikcję, realność („bieg / po rzeczywistość, której nie ma”, z wiersza „Tej zimy”) i upiorne fantazje. Chłopięca zabawa polegająca na strzelaniu z fifek w odsłonięte miejsca „najpiękniejszej dziewczynki z lizakiem jak z obrazów Balthusa” naprawdę przekształca się w rozstrzelanie. Także mówiący podmiot – wcześniej ojciec zapoznający swoje dzieci ze śmiercią – jest tu figurą paradoksalną. Wypełniony głosami, ciałami i pamięcią innych – może powiedzieć: „jestem z [...] odwrotnego brzegu” („Pomyślałem mnie nie ma”).

Dariusz Suska, „Duchy dni”, Biuro Literackie, Wrocław 2012

ANNA KAŁUŻA (ur. 1977) jest krytyczką literacką, pracownicą Zakładu Literatury Współczesnej Uniwersytetu Śląskiego, autorką m.in. książek „Wola odróżnienia. O modernistycznej poezji Jarosława Marka Rymkiewicza, Julii Hartwig, Witolda Wirpszy i Krystyny Miłobędzkiej” oraz „Bumerang. Szkice o polskiej poezji przełomu XX i XXI wieku”.

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum
Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]