Lasy Państwowe na terenie Łemków. O co chodzi w sporze o Górę Jawor?

Jawor jest wzniesieniem Beskidu Niskiego, znajdującym się w obrębie Gór Hańczowskich, jakieś 3 kilometry od Wysowej-Zdroju. Dla Łemków, prawosławnych i grekokatolików to Święta Góra Jawor. W 1925 roku Łemkom miała ukazać się na niej Maryja. W 1929 roku wzniesiono tu kaplicę Opieki Matki Bożej, mającą dziś status greckokatolickiego sanktuarium. Obok powstaje prawosławna cerkiew apostołów Piotra i Pawła.

Inwestycja Lasów Państwowych na Górze Jawor

Grekokatolicy i prawosławni toczyli sądowe batalie o to miejsce, jednak dzięki decyzji Nadleśnictwa Łosie dziś mówią jednym głosem. Lasy Państwowe chcą bowiem na Górze Jawor postawić wieżę widokową, wraz z prowadzącą do niej ścieżką edukacyjną.

Sprzeciw wobec tej inwestycji ma jednak inne źródła niż częstsze protesty przeciwko „wieżyzacji” polskich gór. Góra Jawor jest celem łemkowskich pielgrzymek, miejscem świętym. „To jakby postawić na Jasnej Górze wesołe miasteczko” – wyjaśnia reporterce radia LEM.FM jeden z mieszkańców.

Lasy Państwowe krzywdzą Łemków

Kolejnym źródłem sporu jest fragment ścieżki edukacyjnej, który ma być poświęcony generałowi Kazimierzowi Pułaskiemu i konfederacji barskiej, walczącej w tych okolicach z Moskalami. Łemkom konfederaci kojarzą się z prześladowaniami, grabieżą, paleniem cerkwi, opresją.

„Jesteśmy przeciwni gloryfikowaniu na naszej ziemi tych, którzy dopuścili się zbrodni na miejscowej rdzennej ludności łemkowskiej. (...) To profanacja tego, co jest dla nas święte” – napisał Paisjusz, prawosławny arcybiskup przemyski i gorlicki. „To nie jest miejsce na turystyczne atrakcje, obok sanktuarium, które na dodatek akurat tego roku będzie obchodziło swoje stulecie” – powiedział greckokatolicki arcybiskup przemysko-warszawski Eugeniusz Popowicz, mianowany przez papieża Franciszka.

Konsultacje społeczne w sprawie inwestycji Nadleśnictwo Łosie zorganizowało 23 grudnia, czyli na dzień przed Wigilią. Według LEM.FM Starostwo Powiatowe w Gorlicach wydało już pozwolenie na budowę.