Unieść ciężar świata

Czytam to wszystko i odczuwam - uniwersalne współczucie. Zaprawiałem się w tym od lat. Na początku była to skłonność, potem pasja, w końcu rzemiosło, to znaczy wyuczona sztuka obalania granic czasu, utożsamiania się z losem innych.
Czyta się kilka minut

Myślę, że w miarę mego talentu i wiedzy udało mi się to w pewnym stopniu. Mógłbym być zadowolony, gdyby nie fakt, że całe owo uniwersalne współczucie bliższe jest wodnistej melancholii niż prawdziwego bólu. Martwi mnie to tak bardzo, jakbym był szaleńcem, który pragnie zamienić swoją chroniczną dolegliwość na śmiertelną chorobę, pełną rozdzierających cierpień - bo tak tylko można unieść ciężar świata" - wyznawał Zbigniew Herbert w krótkim szkicu (który nie doczekał się publikacji za jego życia), podsumowując swą duchową pracę poety i eseisty, starającego się dotrzeć do innych, zrozumieć czy raczej współodczuć ich ból, uczynić z wyobraźni "narzędzie współczucia"...

"Leniwy język" drukują "Zeszyty Literackie", w setnym, jubileuszowym numerze, przypominając najważniejszych dla pisma autorów różnych pokoleń. Znajdziemy tu więc m.in. wiersze Julii Hartwig, Wisławy Szymborskiej, Josifa Brodskiego, Macieja Niemca, Tomasza Różyckiego, Adama Zagajewskiego, Tomasa Venclovy w tłumaczeniach Adama Pomorskiego, C.K. Williamsa przełożone przez Maję Wodecką oraz poetów rosyjskich w przekładach Zbigniewa Dmitrocy; prozę Wojciecha Karpińskiego, Roberto Salvadoriego, Adama Szczucińskiego i Aleksandra Wata, eseistykę Ewy Bieńkowskiej (o Berninim), Ireny Grudzińskiej-Gross (o biografiach Brodskiego), Tomasza Cyza ("Śmierć w Wenecji" Brittena), Jana Zielińskiego (o Umberto Silva, włoskim biznesmenie i wydawcy, który zamierzał opublikować serię przekładów z literatury światowej i jako doradcę zatrudniał Wata, chętniej jednak podejmując jego i np. Miłosza wystawnymi kolacjami, niż płacąc im honoraria), Jacka Bocheńskiego i Marka Zagańczyka (o Stempowskim), fragmenty dzienników Zygmunta Mycielskiego i Venclovy, wreszcie rozmowę Andrzeja Wajdy i Piotra Kłoczowskiego o Józefie Czapskim. "Byłem z nim na wystawie Bacona - wspomina autor »Kanału«. - To było fantastyczne. Przecież Bacon i Czapski to są dwa różne światy. I jak on oglądał te obrazy... Jak on o Kieferze mówił... U Kiefera to wszystko jest takie szare, ołowiane, co to może kolorystę obchodzić... Czapski miał takie wielkie serce do każdej prawdziwej sztuki. Jak on potrafił docenić tych malarzy, jak potrafił patrzeć z całym tym zapamiętaniem, tak jak gdyby sam przenosił się na płótno, wcielał w nie... To było najwspanialsze. On miał duszę dziecka, a ciało starego człowieka".

Nagrody Redakcji "Zeszytów Literackich" za rok 2007 otrzymali: Natalia de Barbaro (debiut poetycki), Juliusz Kurkiewicz (esej), Jan Zieliński (nagroda edytorska) oraz Joanna Guze i Małgorzata Łukaszewicz (tłumaczenia).

ZESZYTY LITERACKIE nr 100 (zima 2007)

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 01/2008