Polityczne gry papieżem

Za fasadą sporu o Karola Wojtyłę kryją się chybione kalkulacje polityczne, manipulacje i próby demonizowania przeciwnika. Panuje moralne wzmożenie, ale krzywda ofiar zeszła na daleki plan.

13.03.2023

Czyta się kilka minut

Przed Pałacem Prezydenckim. Warszawa, 9 marca 2023 r. / TOMASZ JASTRZĘBOWSKI/REPORTER /
Przed Pałacem Prezydenckim. Warszawa, 9 marca 2023 r. / TOMASZ JASTRZĘBOWSKI/REPORTER /

Sprawa reakcji polskiego papieża na przypadki pedofilii wśród podległych mu księży dostarczyła kolejnych odważników, rzucanych na szalę naszej polityki. Pętla rozgorączkowania zacisnęła się mocniej niż kiedykolwiek. Atmosfera stała się tak ciężka, że trudno uciekać od pytań w duchu: „kto za tym stoi i komu to służy?”. Sprawa nie milknie w mediach – czy to tożsamościowych, wojujących, czy starających się zachować choćby cień umiaru. Wraca przy rodzinnych stołach i w pracy, w przerwach na kawę. Na nic chyba się nie zda argument, że samo roztrząsanie takich problemów jest nadużyciem, zarówno wobec ofiar, jak wobec papieskiego nauczania.  


PROF. KAROL TARNOWSKI: ŚWIĘTOŚĆ NIE CHRONI PRZED ŚLEPOTĄ

Dla niego świętość Kościoła była ponad wszystko i musiała być podtrzymywana za wszelką cenę - mówi filozof i wychowanek duszpasterstwa prowadzonego przez Karola Wojtyłę.


Temat doskonale wpasowuje się w potrzeby „pyskursu” – emocjonalnego, moralnie wzmożonego dyskursu, który pozwala jeszcze bardziej zdemonizować przeciwnika. Pomagają w tym rzucające się w oczy po obu stronach przypadki instrumentalizacji krzywdy, nadinterpretacje i wybiórcze uznawanie wiarygodności źródeł. Wygląda na to, że skrajnie odmienne nurty mają tę samą przypadłość. Zaczyna się ona od porzucenia opowieści o źdźble i belce w oku.

Po obu stronach podziału „rządzący–opozycja” najbardziej zagorzali rzucili się do szarży, głęboko wierząc, że racja jest po ich stronie. W swojej zapalczywości nie zadają sobie podstawowego pytania: „co, jeśli przegramy?”. Wydaje im się, że odważnik, który rzucili na szalę, ma taką wagę, że nic nie jest w stanie się z nim równać. Jednak nawet najnowsza polityczna historia pełna jest przykładów takich chybionych kalkulacji. Gdy wiosną 2019 r. ukazał się film „Tylko nie mów nikomu”, wśród opozycyjnego komentariatu panowało przekonanie, że to obali i Kościół, i PiS. Wyników wyborów z kolejnych 15 miesięcy nie trzeba chyba nikomu przypominać. Z kolei osiem lat wcześniej PiS głęboko wierzył, że sprawa katastrofy smoleńskiej jest tak oczywista, iż nie sposób nie uczynić z niej jednego z głównych przesłań kampanii wyborczej. Też z wiadomym skutkiem. Dopiero cztery lata później, gdy temat został na czas wyborów odsunięty w głęboki cień, partii udało się przebić „szklany sufit”. Sam Smoleńsk zaś, choć pozostał dzielącą społeczeństwo zadrą, nawet po objęciu rządów przez PiS nie wpłynął już na zmianę niczyjego zdania – ani w jedną, ani w drugą stronę.


CO WOJTYŁA WIEDZIAŁ NAPRAWDĘ

ARTUR SPORNIAK: Wyidealizowana i odklejona od rzeczywistości etyka norm, której Karol Wojtyła był krzewicielem, zmieniła jego spojrzenie. Sprawiła, że krzywda ofiar zeszła na drugi plan.


Język polski ma na chybione rozochocenie specjalne słowo – przeszarżować. Czy któraś ze stron tak zrobi? Dziś nie da się tego przewidzieć. Tak jak przy każdych wcześniejszych wyborach, o ostatecznym balansie zadecydują dziesiątki mniejszych odważników. Sprawa jednak doskonale pokazuje, czym różni się sytuacja obozu władzy i opozycji. Dla PiS nie jest problemem raz jeszcze ustawić się w jeden szereg. Tymczasem poszczególne nurty opozycji – idąc za głosem zarówno swoich wyborców, jak za osobistymi poglądami posłów – wybrały trzy różne rozwiązania. Nie jest to jednak wcale wyrazem słabości. Wręcz przeciwnie: jeśli wczytać się w sondaże, właśnie to dużo lepiej oddaje zróżnicowane odczucia polskiego społeczeństwa. Choć są jeszcze tacy, którym zwarcie dwóch obozów jest na rękę, bo liczą, że oba przegrają. Nadzieją Konfederacji są np. wyborcy, dla których autorytetem nie jest już Kościół, lecz którzy reagują alergicznie na wszelkie przejawy postępowej „cancel culture”.

Wielu ludziom pozostaje jedna, stara modlitwa – w której złączyć mogłaby się ta część Kościoła, którą mierżą sojusze ołtarza z tronem, i ta część opozycji, która chciałaby przywrócenia ładu, nie zaś jego przenicowania – „chroń nas, Panie Boże, od przyjaciół”.

Dziękujemy, że nas czytasz!

Wykupienie dostępu pozwoli Ci czytać artykuły wysokiej jakości i wspierać niezależne dziennikarstwo w wymagających dla wydawców czasach. Rośnij z nami! Pełna oferta →

Dostęp 10/10

  • 10 dni dostępu - poznaj nas
  • Natychmiastowy dostęp
  • Ogromne archiwum
  • Zapamiętaj i czytaj później
  • Wybrane teksty dostępne przed wydaniem w kiosku
  • Także w formatach PDF, EPUB i MOBI
10,00 zł

Dostęp kwartalny

Kwartalny dostęp do TygodnikPowszechny.pl
  • Natychmiastowy dostęp
  • 92 dni dostępu = aż 13 numerów Tygodnika
  • Ogromne archiwum
  • Zapamiętaj i czytaj później
  • Wybrane teksty dostępne przed wydaniem w kiosku
  • Także w formatach PDF, EPUB i MOBI
79,90 zł
© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]
Socjolog, publicysta, komentator polityczny, bloger („Zygzaki władzy”). Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”. Pracuje na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Specjalizuje się w zakresie socjologii polityki,… więcej

Artykuł pochodzi z numeru Nr 12/2023