Otyłość na nowo zdefiniowana. Zapomnij o BMI

Jak wyliczyli w 2023 r. badacze z Instytutu Weizmanna w Izraelu, wszyscy razem ważymy ok. 390 milionów ton. Nie wszyscy, co jasne, mają w tej liczbie równy udział. Po naszej planecie chodzi 2,5 miliarda dorosłych z co najmniej nadwagą, z tego 890 milionów choruje na otyłość. Ta niepokojąca statystyka przez przestarzałe metody diagnostyczne może jednak nie odpowiadać rzeczywistości.

Wątpliwy wskaźnik BMI 

Standardowo nadwagę i otyłość rozpoznaje się z pomocą wskaźnika BMI, który jest masą ciała podzieloną przez kwadrat wzrostu podany w metrach. Gdy wynosi powyżej 25 kg/m2, świadczy o nadwadze, a powyżej 30 definiuje otyłość. Ta metoda nie uwzględnia składu ciała (czy przeważają mięśnie, czy tłuszcz) ani rozmieszczenia tkanki tłuszczowej (najgroźniejszy jest tłuszcz otaczający narządy jamy brzusznej). Opieranie diagnozy na zaledwie dwóch danych może nie rozpoznawać prawdziwej otyłości (osoby z otyłością brzuszną, ale wysokie) albo rozpoznawać nadwagę lub otyłość u osób zdrowych (u tych z dużą masą mięśniową).

Te wątpliwości stały się przyczyną ukucia nowej definicji i podziału otyłości, zaproponowanych przez 58 ekspertów w piśmie „Lancet Diabetes and Endocrinology”. W pracach brała udział prof. Magdalena Olszanecka-Glinianowicz ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Otyłość kliniczna i przedkliniczna

Badacze wyróżnili otyłość przedkliniczną, w której obecny nadmiar tkanki tłuszczowej nie powoduje jeszcze nieprawidłowej pracy narządów (np. chorób serca i płuc, zaburzeń metabolicznych i zwyrodnień stawów) oraz otyłość kliniczną, kiedy choroby związane z tuszą występują. Zatem osoby ze znaczną nadwagą stwierdzoną na podstawie BMI według nowej definicji mogą już chorować na kliniczną otyłość.

Diagnoza wymaga bardziej wyrafinowanych badań, jak ocena składu masy ciała i wydolności wielu układów, co może utrudnić jej postawienie. Warto jednak próbować, by leczyć otyłość skuteczniej i spersonalizowanymi metodami.