Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Madonna wygnańców

Madonna wygnańców

30.06.2009
Czyta się kilka minut
Piękno okolicy Rudawki Rymanowskiej kojarzy się z rajem. Ale XX-wieczna historia tych ziem uświadamia, że jest to raj po wygnaniu człowieka. Wędrując przez te tereny po raz pierwszy, w 1952 r., Karol Wojtyła przechodził obok opuszczonych łemkowskich domostw w Wisłoczku, Tarnawce czy Puławach. Przed wojną gęsto zaludnione, po wojnie tereny te stały się prawie bezludne i dzikie.
P

Pierwsza fala przesiedleń rozpoczęła się po zajęciu tego terenu przez Niemców. W 1940 r. wyemigrowało do ZSRR kilka tysięcy Łemków w ramach sowiecko-niemieckiej wymiany ludności. Wiosną 1946 r. mieszkańcy Puław, Tarnawki i Wisłoczka sami zadeklarowali chęć przesiedlenia na Ukrainę, licząc, że na nowym miejscu nie zostaną rozproszeni (władze sowieckie nie dotrzymały obietnicy). W ramach porozumienia nowej polskiej władzy ze Stalinem, przesiedlono wówczas z całego Beskidu Niskiego 65 tys. Łemków. Ostatnie, najbardziej brutalne przesiedlenia miały miejsce na wiosnę 1947 r. w ramach akcji "Wisła" - potępionej w 1990 r. przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej. Ludności pozostawiono zaledwie dwie godziny na spakowanie dobytku. Z powiatu krośnieńskiego przesiedlono wówczas przymusowo w okolice Szczecina ok. 700 osób. Z całej Łemkowszczyzny - 26 tys. osób.

Dzisiaj ten rejon jest częściowo zasiedlony. Na początku lat 70. do Puław i Wisłoczka sprowadzili się polscy osadnicy z Zaolzia, tworząc gminę zielonoświątkowców - uciekali przed ateizacją w ówczesnej Czechosłowacji. W Rudawce Rymanowskiej mieszka kilka rodzin pracowników doświadczalnego zakładu Instytutu Hodowli z Krakowa, który ma siedzibę w Odrzechowej. Po dawnych mieszkańcach zostały ślady: ukryte w zaroślach, zapadające się piwnice łemkowskich chałup, zdziczałe sady w środku lasu, kępy lip w miejscach cmentarzy.

W takie miejsce trafiła podarowana przez Jana Pawła II kopia figury Matki Bożej Fatimskiej. Można rzec - miejsce symboliczne dla XX wieku, podobnie jak symboliczne było fatimskie orędzie, przestrzegające przed wojnami i cierpieniem.

Początkowo Wanda Półtawska, która otrzymała figurę, chciała ją umieścić pośrodku Drzewa Pięcioramiennego. Odradził jej to Papież. "Szkoda jej na deszcz, znajdź jakiś dach" - powiedział. Szczęśliwie w pobliskich Pastwiskach w 1981 r. mieszkańcy bez pozwolenia władz wznieśli kaplicę. Figura znalazła tu schronienie. Przypomina, że choć wszyscy jesteśmy wygnańcami z raju, człowiek po upadku nie pozostał sam.

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Autor artykułu

Kierownik działu Wiara w „Tygodniku Powszechnym”. Ur. 1966 r., absolwent Wydziału Mechanicznego AGH, studiował filozofię na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie i teologię w Kolegium...

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]