Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Kalendarium III Powstania Śląskiego

Kalendarium III Powstania Śląskiego

24.05.2011
Czyta się kilka minut
20.03.1921
W

W plebiscycie na Górnym Śląsku bierze udział prawie 1,2 mln osób (97,5 proc. wszystkich uprawnionych), w tym prawie 200 tys. tzw. emigrantów - osób urodzonych na obszarze plebiscytowym, ale już tam niemieszkających. Za Polską głosuje 40,3 proc. Ślązaków, za Niemcami - 59,4 proc. Niemcy wygrywają głosowanie w miastach oraz w większości (824 na 1510) gmin.

22.03.

Podczas niemieckiej demonstracji przed siedzibą Polskiego Komitetu Plebiscytowego w Opolu, w obawie przed wybuchem nowych walk, interweniują rozjemcze oddziały francuskie. W tym samym dniu Wojciech Korfanty proponuje Henri Le Rondowi, przewodniczącemu Międzyrządowej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej, podział Górnego Śląska mniej więcej wzdłuż Odry (tzw. "Linia Korfantego"). Od końca marca negocjacje w sprawie przebiegu granicy toczą się również między państwami alianckimi.

30.04.

Prasa donosi o dwóch rozbieżnych raportach sporządzonych przez Komisję. Wzmaga to obawy Polaków co do ostatecznej decyzji o losie regionu. Wojciech Korfanty podejmuje decyzję o wybuchu powstania. Plany działań zbrojnych oddziałów Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska zatwierdzono już kilka dni wcześniej.

2.05.

Wybucha strajk generalny w kopalniach i hutach Górnego Śląska. Następnej nocy oddziały wojskowe Polaków wysadzają wiadukty kolejowe na Odrze (operacja "Mosty"), uniemożliwiając tym samym komunikację między Górnym Śląskiem a Rzeszą Niemiecką. Rozpoczyna się III powstanie śląskie.

3.05.

Powstańcy szybko opanowują powiaty: pszczyński, katowicki, tarnogórski i rybnicki oraz rozpoczynają blokadę większych miast (tzw. akcja cernowania). W ciągu pierwszego tygodnia walczącym oddziałom udaje się zdobyć teren do "Linii Korfantego".

10.05.

Zgodnie z wcześniejszym planem Korfantego, Polacy zatrzymują swoje oddziały po osiągnięciu określonych pozycji, w czasie, gdy sytuacja militarna jest dla nich korzystna. W czasie apogeum walk polskie oddziały zajmują ponad dwie trzecie całego obszaru plebiscytowego.

21-26.05.

Trwa niemiecka kontrofensywa zakończona walkami na Górze św. Anny. Kończą się one zmuszeniem powstańców do wycofania się z całego rejonu.

1.06.

Rozkaz Korfantego o wstrzymaniu działań zbrojnych i wycofaniu na wyznaczone linie wywołuje sprzeciw niektórych dowódców powstania. Część oddziałów kontynuuje walki. Dyktator powstania nakazuje aresztować niesubordynowanych wojskowych - wśród nich późniejszego wojewodę śląskiego i swojego politycznego oponenta Michała Grażyńskiego.

4-11.06.

Trwa niemiecka ofensywa na środkowym odcinku frontu, ciężkie walki toczą się o Kędzierzyn, Stare Koźle i Zębowice. Dwa dni później polskie dowództwo wojskowe zapowiada przyjęcie mediacji aliantów i zakończenie powstania.

25.06.

Propozycję rozdzielenia walczących stron przez aliantów przyjmują również Niemcy. Kilka dni później kończy się ewakuacja oddziałów polskich i niemieckiej samoobrony poza obszar plebiscytowy.

12.10.

Rada Ligi Narodów ogłasza decyzję o podziale obszaru plebiscytowego. Polska otrzymuje w całości powiaty: katowicki i pszczyński oraz Królewską Hutę, prawie w całości powiaty: pszczyński, raciborski, rybnicki, lubliniecki i tarnogórski. Gliwice, Bytom i Zabrze przypadają Niemcom. Choć terytorium przyznane Polsce stanowiło jedną trzecią całego obszaru plebiscytowego, to było ono najbardziej uprzemysłowione. Z istniejących wówczas na Górnym Śląsku 66 kopalń węgla pod kontrolą Polski pozostaje aż 54. Tydzień później decyzję zatwierdza ostatecznie Rada Ambasadorów.

16.02.1922

Oficjalne przyłączenie części Górnego Śląska do Polski.

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Autor artykułu

Marcin Żyła jest dziennikarzem, a od stycznia 2016 r. również zastępcą redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”. Do zespołu pisma dołączył przed ośmioma laty. Od początku europejskiego...

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]