Czytanie ma kolosalną przyszłość. Zwłaszcza w świecie cyfrowym

W czasach, kiedy media społecznościowe nie były jeszcze tak antyspołecznościowe jak dziś, krążył po nich łańcuszek, którego uczestnicy wymieniali dziesięć ważnych dla siebie książek. Pamiętam dobrze, że wziąłem w tej zabawie udział, zaproszony przez Beatę Chomątowską. Gorzej pamiętam tytuły, które wymieniłem, choć jestem w zasadzie pewien, że były tam np. „Porwanie Baltazara Gąbki”, „Winnetou”, „Idiota”, „Lalka”, „Władca pierścieni”, „Kwartet aleksandryjski” i „Odwrócona piramida”.

O tytuły zresztą mniejsza: ważne było uświadomienie sobie, że to, co w nich znalazłem, ukształtowało mnie równie mocno jak to, co przeżyłem. Że to, kim jestem, stanowi efekt tyleż ważnych spotkań, co właśnie lektur.

Oczywiście czasami bywa to kłopotliwe. We wstępie do „Widzeń nad Zatoką San Francisco” wyczytałem, że zapożyczony z lektur język wiele ułatwia, ale też prowadzi w labirynt: można się obudzić w obcym korytarzu, z którego żadne wyjście nie jest nasze. „Czytałem dużo książek, ale układając ich tomy jeden na drugim i stając na nich, nie dodam sobie ani centymetra wzrostu” – zauważa trzeźwo Czesław Miłosz.

Tylko czy troski pisarzy i erudytów nie są z dzisiejszej perspektywy przejawem pięknoduchostwa, by nie rzec: odklejenia? Czy wspomniane media społecznościowe i szerzej: cyfrowy świat nie oduczą nas czytania? Może lepiej postawić na słuchanie – np. „Streets of Minneapolis”, o których pisze Jerzy Jarniewicz?

Otóż nic na to nie wskazuje. Dawno w moje redaktorskie ręce nie wpadł tekst równie optymistyczny jak „Czytam, więc jestem” Moniki Ochędowskiej, z którego wynika, że im więcej ważnych dla nas spraw rozgrywa się w przestrzeni wirtualnej, tym bardziej tęsknimy za czymś, co pomaga zakorzenić się w rzeczywistości. Książki, pisze cytowana przez Monikę Jessica Pressman, dają schronienie w obliczu kryzysu związanego z przeciążeniem informacyjnym. Czytamy dla pocieszenia i dla przyjemności; czytamy – jak głosił Harold Bloom – szykując się na zmiany.

Fraza „Czytam, więc jestem” nie musi dotyczyć tylko książek – także zajmujących się nimi pism, takich jak „Tygodnik”. Przyjemnej lektury!