Reklama

Conrad na fali (1): Nadzieja radykalna

Conrad na fali (1): Nadzieja radykalna

17.06.2021
Czyta się kilka minut
„Conrad na fali” to nowy podkast towarzyszący całorocznemu cyklowi rozmów z serii „Natura przyszłości”, które przybliżają hasło przewodnie 13. edycji Festiwalu Conrada (18–24 października 2021). Co miesiąc proponujemy dyskusję z wybitnymi pisarzami i pisarkami o ważnych problemach współczesności. W podkaście podejmujemy zarysowane w rozmowie tematy i wraz z zaproszonymi gośćmi i gościniami poszukamy dla nich nowych kontekstów. Pierwszy odcinek opowiada o „nadziei radykalnej” – koncepcji filozoficznej Jonathana Leara, a jego gościnią jest dr hab. Magdalena Barbaruk, kulturoznawczyni naukowo zajmująca się potencjałem literatury w kształtowaniu sposobów życia i „mapowaniu” przestrzeni. Rozmawiają Aleksandra Wojtaszek i Michał Sowiński.
Conrad na fali

Posłuchaj

Z

Z Jonathanem Learem rozmawiał w ramach całorocznego cyklu spotkań „Natura przyszłości” Grzegorz Jankowicz. Rozmowę można zobaczyć na:

Amerykański uczony, badając historię północnoamerykańskiego narodu Wron, zwrócił uwagę na szczególną strategię kulturową, którą obrali jego członkowie. Kolonialna ekspansja zachodniej cywilizacji doprowadziła do zniszczenia ich tradycyjnej formy życia, opartej na polowaniach i walce. Zepchnięci do rezerwatu, boleśnie doświadczyli kresu dotychczasowych wartości, nadających sens ich egzystencji. Jednak na przełomie XIX i XX wieku, pod kierunkiem wodza Wiele Przewag, Wrony weszły na drogę, dzięki której potrafiły przetrwać czas kulturowej katastrofy, twórczo przekształcając kluczowe elementy swojej dawnej kultury. Aby tego dokonać, niezbędna była właśnie nadzieja radykalna – gotowość do skoku w nieznane, wiara w istnienie nierozpoznanego jeszcze dobra, które może, ale nie musi nadejść w przyszłości. Ta postawa w praktyce przełożyła się na wykrzesanie olbrzymiej, kulturotwórczej siły, bez której Wrony byłyby skazane na marazm życia w skansenie. Wiele Przewag – właśnie ze względu na swoją mężność w mierzeniu się z nieznanym – nazywany jest „poetą”, czyli człowiekiem, który potrafił przekroczyć horyzont własnego świata i pchnąć kulturę w nową stronę. 

Gościnią pierwszego odcinka jest Magdalena Barbaruk, doktor habilitowana Uniwersytetu Wrocławskiego, kulturoznawczyni, naukowo zajmująca się potencjałem literatury w kształtowaniu sposobów życia i „mapowaniu” przestrzeni.

Aleksandra Wojtaszek i Michał Sowiński w rozmowie z badaczką analizują uniwersalny charakter koncepcji Leara, wychodząc z założenia, że spustoszenie kulturowe, jakiego doświadczyły Wrony, może przytrafić się każdemu z nas. Barbaruk argumentuje, że nadzieja radykalna to postawa mająca zastosowanie w najróżniejszych kontekstach i realiach. Gotowość do przekraczania ograniczeń skostniałej, a przez to wyjałowionej kultury, pozwala wykrzesać nową energię tam, gdzie zniknęła nadzieja, że coś nowego może się jeszcze wydarzyć. To także gest etyczny – przyzwolenie na inność, której pojawienie się pozwala spojrzeć na świat z nieznanej wcześniej perspektywy.

Postaci podobnych wodzowi Wiele Przewag można szukać także w polskiej kulturze. Barbaruk wskazuje Olgę Tokarczuk właśnie jako „poetkę”, czyli postać zdolną do przekształcania zastałych tradycji i wytworzenia narzędzi do radzenia sobie z wyzwaniami współczesności. Świetnym tego przykładem jest powieść „Dom dzienny, dom nocny” – niezwykle udana próba przepisania śląskiej tożsamości. Śląsk w XX wieku doświadczył serii kataklizmów kulturowych, w wyniku których kolejne pokolenia osadników musiały szukać na własną rękę sposobów na oswojenie nowej ojczyzny. Nie dało się bowiem skleić okruchów martwych już od dawna tradycji. Trzeba było wynaleźć nową formę życia, która nie tylko korespondowałaby z eklektycznym pejzażem kulturowym Śląska, ale również potrafiłaby wykorzystać tkwiący w jego fragmentarycznościach potencjał. 

Kolejne, czerwcowe spotkanie w ramach cyklu „Natura przyszłości” będzie okazją, by posłuchać Arundhati Roy, indyjskiej pisarki i aktywistki, laureatki Nagrody Bookera za powieść „Bóg rzeczy małych”. Podczas rozmowy gościni cyklu nakreśli obraz zachodzących w Indiach społecznych i politycznych zmian, które mają niebagatelny wpływ na sytuację geopolityczną świata. Na spotkanie „O pękniętym świecie” zapraszamy 24 czerwca o godz. 19.00 na profile facebookowe Festiwalu Conrada, Tygodnika Powszechnego i Lubimy Czytać, YouTube KBF oraz platformie PLAY Kraków.

„Conrad na fali” możesz słuchać na profilach „Podkastu Powszechnego” na platformach Apple Podcasts, Google Podcasts, Spotify oraz Lecton, a także na profilu KBF na platformie SoundCloud.

pobierz RSS Słuchaj w iTunes Słuchaj w Google Podcasts Słuchaj w Spotify Lecton

PODKAST POWSZECHNY

Oficjalny podkast „Tygodnika Powszechnego”: rozmowy z naszymi dziennikarzami, autorami i gośćmi. Tematy, kraj, świat, wiara i kultura, nauka i zmysły. Poważnie, a czasem mniej poważnie. Zapraszają Marta Filipiuk-Michniewicz, Michał Kuźmiński i Marcin Żyła.

Co miesiąc także audycje w autorskich cyklach: Punkt zwrotny oraz Własny pokój: Katarzyna Kubisiowska i jej goście | #DOM, czyli rozmowy Krzysztofa Storego o małej ojczyźnie | Sztuka powszechnie nieznana: Magdalena Łanuszka odkrywa dla nas na nowo średniowieczne dzieła | Miesiąc w nauce z autorskim przeglądem newsów naukowych Łukasza Lamży | Opowieści z Izraela: korespondencje Karoliny Przewrockiej-Aderet 

ZOSTAŃ PATRONEM PODKASTU POWSZECHNEGO NA PATRONITE »

Weź, słuchaj!

Wszystkie odcinki »

Współwydawcą Podkastu Powszechnego jest Fundacja Tygodnika Powszechnego

Współpraca: Audioteka.pl

 

Ten materiał jest bezpłatny, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.