W podróży

Andrzej Mandalian - poeta, prozaik, tłumacz i scenarzysta - reprezentuje polskich poetów w międzynarodowym gronie nominowanych do gdańskiej nagrody Europejski Poeta Wolności. Mandalian urodził się w 1926 roku, jest absolwentem studiów medycznych, jako poeta debiutował w wieku dwudziestu czterech lat. Zajmował się tłumaczeniem z języka rosyjskiego, przekładał na polski m.in. wiersze Brodskiego, Okudżawy i Mandelsztama. W swoim dorobku ma siedem autorskich tomów wierszy, powieść zatytułowaną "Operacja Kartagina", zbiory opowiadań "Na psa urok" i "Czerwona Orkiestra". Wydany w 2007 roku "Poemat odjazdu" był nominowany wcześniej do dwóch prestiżowych nagród literackich: Cogito oraz Nike.

Dwadzieścia trzy wiersze z tomu składają się na metaforyczny reportaż z warszawskiego Dworca Centralnego, metaforyczny, bo Dworzec ten przypomina niekiedy bardziej "Poczekalnię i czyściec" dla zagubionych dusz, niż ważny punkt na miejskiej mapie. Kolokwializmy przenikają się z modlitwami, postacie aniołów z menelami, podróżni są niczym umierający. Poeta pisze: "żyjmy - grzeszni - póki krwi w żyłach, / a kiedy już nie da się żyć, / uczyń cud swój, Panie Zastępów: zachowaj nas w pamięci / nie takimi, jacyśmy byli, lecz jakimi chcieliśmy być".

Śmierć to ostatni przejazd pociągiem, śmierć - "ucieczka strapionych", "koniec widzenia", z wolna gasnące światła i "ślepy bieg wzdłuż peronu". Ach, gdyby znać rozkład, móc się przygotować... Ale nie, nic z tego, pozostaje czekanie, a z nim "serc nieroztropność i małość", "półtrwanie i klęski", "drżenie w matni pożądania". Jak dopowiada Andrzej Mandalian, mamy przed sobą stacje męki, "marne schroniska przegranych i ten tłum ziejący oparami piwa". Zgrabny tytuł jednego z jego wierszy mógłby być także życiowym mottem wielu z nas: "A więc to jest ten peron, z którego niebawem odjadę".

Andrzej Mandalian "Poemat odjazdu", Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2007 r.