Reklama

W cieniu Czerwonego Lasu

W cieniu Czerwonego Lasu

17.04.2016
Czyta się kilka minut
26 kwietnia 1986 roku o godzinie 1.23 w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej doszło do katastrofy. Dziś to poligon dla naukowców.
Nad elektrownią w Czarnobylu, 14 maja 1986 r. Fot. Sputnik / AFP / EAST NEWS
N

Na likwidację skutków katastrofy nie ma szans: promieniowanie wewnątrz reaktora pozostanie na to zbyt wysokie przez tysiące lat. Minęło ich zaledwie 30. Ale Czarnobyl to dziś poligon dla naukowców.

Na przełomie kwietnia i maja 1986 r. nad Polską zaległ wyż. Pogoda była piękna.

W poniedziałek 28 kwietnia do zespołu, w którym pracowałem wtedy na uniwersytecie, przyszedł wykładowca radiochemii. Opowiedział nam o dziwnym zjawisku: gdy próbował rano przed zajęciami ze studentami wyzerować przyrządy do pomiaru promieniowania, nie udało mu się. Było to dość dziwne – poziom powinien być stały, a tymczasem powoli rósł. Praktycznie cały czas.

Długo potem mieliśmy się dowiedzieć, że właśnie tego dnia monitorująca promieniowanie stacja w Mikołajkach stwierdziła wzrost radioaktywności pół miliona razy przekraczający tzw. poziom tła. Media oczywiście...

8949

Dodaj komentarz

Chcesz czytać więcej?

Wykup dostęp »

Załóż bezpłatne konto i zaloguj się, a będziesz mógł za darmo czytać 6 tekstów miesięcznie! 

Wybierz dogodną opcję dostępu płatnego – abonament miesięczny, roczny lub płatność za pojedynczy artykuł.

Tygodnik Powszechny - weź, czytaj!

Więcej informacji: najczęściej zadawane pytania »

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

ENERGETYKA JĄDROWA W POLSCE. Wielu ekspertów twierdzi, iż wstrzymanie 2 grudnia 1989 przez rząd Tadeusza Mazowieckiego, a następnie na mocy uchwały nr 204 z 1990 r likwidacja budowy w Polsce elektrowni jądrowej było dużym błędem. Oba reaktory zakupione dla Żarnowca sprzedano za ułamek ich wartości do Finlandii i na Węgry. Oba nadal pracują. Oto jak niektórzy pod wpływem chwili (CZARNOBYL) robią interes... . Gdzie byli Wasi eksperci i doradcy, bo trudno wymagać od Premiera aby znał się na budowie reaktora! Stracono ponad 20 lat doświadczeń i szkoleń specjalistów. Wydano miliardy bo zadziałała psychoza strachu. Obecnie po zamknięciu prawie po 40 latach pierwszego w Polsce badawczego reaktora jądrowego EWA produkcji ZSRR o mocy 10MW (pracował do 1995r.) działa jeszcze w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku koło Otwocka wąskostrumieniowy reaktor jądrowy MARIA typu basenowego z 1974 r. (o mocy 30MW). Zarządzany jest przez Instytut Energii Atomowej POLATOM. Reaktor wykorzystywał jeszcze niedawno zestawy paliwowe zawierające uran wzbogacony do 36% w izotop U235. Na mocy programu GTRI (Global Threat Reduction Initiative) wspieranego przez rząd USA, dokonano konwersji paliwa jądrowego z wysokowzbogaconego (z obawy co do możliwości zastosowań militarnych) na niskowzbogacone (poniżej 20%) U235. Reaktor Maria nie służy do przemysłowej produkcji energii elektrycznej - wykorzystywany jest głównie jako źródło wysokiego strumienia neutronów dla celów badań naukowych oraz produkcji izotopów dla przemysłu i medycyny. Czas jego pracy powinien ulec zakończeniu około roku 2060. Dla energetyki jądrowej obecnie brak jest alternatywy, więc dyskusja na ten temat jest pozbawiona sensu. Czy wszyscy to rozumieją? Budowa i bezpieczeństwo współczesnych reaktorów jest nieporównywalne do mających głównie zastosowanie militarne - elektrowni z okresu zimnej wojny XX wieku. Współczesne obudowy reaktorów wytrzymują nawet atak terrorystyczny - czy uderzenie średniego samolotu. Wszystko zależy oczywiście od przeznaczonych na ten cel pieniędzy! Nie zaszkodzi także wzorem Izraela postawić w okolicy kilka wyrzutni rakiet przeciwlotniczych - jak to ma miejsce w okolicach reaktora niedaleko od Dimony (Izrael). Tam już doszło skutecznie do takiej interwencji w 2014r. Terroryści palestyńscy z Hamasu wystrzelili w stronę Dimony trzy rakiety M-75 o zasięgu 80 km przechwycone przez system ”Żelazna Kopuła”. Nie była to zresztą jedyna interwencja armii IDF. Uczyć się należy od najlepszych w dziedzinie produkcji, ochrony i zabezpieczeń (FRANCJA, USA, IZRAEL) bo nie wszystkie kraje mają w tej sprawie takie same normy! Koszt paliwa w produkcji energii to 5-10% w elektrowni jądrowej, 30% w węglowej, i 75% w gazowej. Ponadto elektrownie konwencjonalne - węglowe uwalniają rocznie do atmosfery znacznie więcej substancji radioaktywnych niż elektrownie jądrowe (kto o ty wie), a złoża węgla nie są nieograniczone (pomijając fakt, iż spala się cenny surowiec chemiczny i degraduje środowisko). Pamiętajcie, że drobny pył, N2O, SO2 powoduje choroby układu oddechowego i zwiększa zachorowalność na nowotwory. W następstwie spalania np. 150 mln ton węgla kamiennego rocznie do środowiska trafia ok. 150 ton promieniotwórczego uranu i 300 ton promieniotwórczego toru. Gromadzą się one głównie w popiołach. Ich aktywność może przekraczać nawet 2000Bq/kg. KOSZTY WYTWARZANIA ENERGII według naukowców z Lappeenranta University of Technology (test przy 8tys godz. pracy) koszty wynoszą (w EURO/MWh): 01ATOM - 35, 02Wiatr - 52,9, 03GAZ - 59,2, 04WĘGIEL - 64,4, 05TORF - 65,5, 06DREWNO - 73,6. Turbiny wiatrowe maja sens tylko tam gdzie prędkość wiatru w danym rejonie jest powyżej 10m/s, w Polsce jest to ok. 5m/s. Z 1KG URANU MOŻNA OTRZYMAĆ TYLE ENERGII CO Z 3000 TON WĘGLA (STANOWI TO RÓWNOWARTOŚĆ 20 POCIĄGÓW). Kopalnie węgla w Polsce zapewnią dostawy na ok 30-40 lat, kiedy złoża uranu na świecie wystarczą na 470 tys. lat. Jak ze względów strategicznych można rozważać energetykę oparta wyłącznie na węglu kiedy średni zapas węgla w Polsce wystarcza na ok 35 dni i wymaga ogromnych hałd? LOKALIZACJEA ELEKTROWNI. Budowa polskiej elektrowni atomowej o mocy 3000 MW planowana była na 2016 rok, a jej ukończenie na 2020 r, Obecnie to może być już 2025 r. lub 20?? Koszt za każdy 1000 MW to ok. 3,5 mld Eur, łącznie z pracami inżynieryjnymi, budową i paliwem potrzebnym do rozruchu. Roczny zapas paliwa elektrowni jądrowej kosztuje około 56 mln Eur. Wytworzenie takiej samej ilości energii z węgla to koszt około 160 mln euro + 260 mln Eur za emisję CO2. Razem daje to 420 mln Eur rocznie. Miały to być reaktory w technologii III lub III+. W przypadku awarii nie wymagają one zasilania energią elektryczną. Bezpieczeństwo zapewniają rozwiązania pasywne, takie jak grawitacja i gradient ciśnień oraz poczwórne zabezpieczenia. W przypadku stopienia rdzenia reaktora, skażenie nie powinno wystąpić dalej niż 800 m od źródła, a zabezpieczenie farmakologiczne dla ludzi potrzebne byłoby tylko w promieniu do 3 km. Obecnie rozważa się jeszcze dwie lokalizacje 1.Lubiatowo-Kopalino (gmina Choczewo) oraz 2.Żarnowiec (gminy Gniewino i Krokowa). Należy się zastanowić czy to nie błąd? Czy ze względów strategicznych nie powinna mieć innej lokalizacji? ZASADA BUDOWY ELEKTROWNI JĄDROWEJ. Konstrukcja budowy elektrowni jądrowej z fizycznego punktu widzenia jest dość prymitywna i polega w uproszczeniu na przekazie CIEPŁA od moderatora (grafit, beryl lub ciężka woda) spowalniającego wytworzone NEUTRONY w wyniku rozszczepiania jąder atomowych we wnętrzu reaktora (zmniejszają wówczas swoją energię ok. 20 mln razy) do wody, ciekłego sodu, helu czy CO2 (pierwszy obieg zamknięty) następnie poprzez kolejny obieg, wytwornicę pary i poprzez turbiny napędzany jest GENERATOR PRĄDU. Podczas reakcji rozszczepienia wydziela się około 200MeV energii/na każdą reakcję. Zasada działania przypomina budowę lokomotywy tylko że paliwem zamiast WĘGLA - jest 235U, 233U, 239Pu, 232Th czy MOX, a zamiast napędzania kół lokomotywy napędza się generator prądu. NOWOCZESNE TYPY REAKTORÓW. 1. AMERYKAŃSKI AP1000 TYPU (PWR) - wodny ciśnieniowy firmy (Westinghouse Electric Company LLC) - jest to reaktor całkowicie pasywny, nie potrzebuje zasilania elektrycznego, cały układ jest chłodzony powietrzem, odbierającym wytworzone przez reaktor ciepło. W razie awarii reaktor jest zalewany wodą ze zbiornika ustawionego powyżej. Woda ta pod wpływem ciepła wrze, a ciepło, które odda para skraplająca się wewnątrz, od zewnątrz odbierze powietrze. Projekt AP1000 przechodził procedurę EUR (European Utility Requirements) Rev C dla nowych elektrowni jądrowych w Europie. W USA NRC przyjęła projekt AP1000 oraz dokonała procesu jego zatwierdzenia na podstawie przepisów 10 CFR Part 52 w grudniu 2005 r. Projekt realizowany w Chinach. 2. FRANCUSKI EPR (EUROPEAN PRESSURISED WATER REACTOR) typ (PWR) - jest odporny na wstrząsy powyżej 9 w skali Richtera. Konstrukcja elektrowni jest odporna na powódź oraz na uderzenie samolotu. Projekt zrealizowano w Olkiluoto 3 w Finlandii - testy rozruchowe 2012 r. 3. JAPOŃSKO-AMERYKAŃSKI ESBWR (ECONOMIC SIMPLIFIED BOILING WATER REACTOR) to typ (BWR) - reaktor generacji III+. Firma GE Hitachi Nuclear Energy oferuje aktualnie dwie technologie: 1. ABWR (Advanced Boiling Water Reactor) -ma licencję Amerykańskiej Komisji Nadzoru Jądrowego NRC (Nuclear Regulatory Commission) i UE. 2. ESBWR (Economic Simplified Boiling Water Reactor) nowocze. Projekt został pozytywnie oceniony w ( Final Safety Evaluation Report, FSER) przez amerykańską Komisję Dozoru Jądrowego - NRC. Projekt realizowany na terenie Indii. Projekty pasywne będą prawdopodobnie posiadać zdolność osiągnięcia i utrzymania stanu bezpiecznego wyłączenia reaktora przez 72 godziny bez konieczności interwencji operatora. Paliwem w reaktorach jest zazwyczaj wzbogacony UO2 lub UO2 z dodatkiem paliwa MOX (Mixed OXide fuel) - paliwo wytworzone z dwutlenku plutonu otrzymanego zazwyczaj w zakładach militarnych w wyniku przerobu wypalonego paliwa zmieszanego z dwutlenkiem uranu. W typowej elektrowni jądrowej, paliwem jest uran o wzbogaceniu 3-4% w 235U. Rozszczepienie tego jądra prowadzi do powstania takich izotopów jak 90Sr, 137Cs, 131I. Dodatkowo powstają transuranowce na skutek wychwytu neutronów przez izotop 238U. Na Ziemi jest ok. 440 reaktorów w około 70 krajach (tylko we Francji ponad 60), z czego tylko 97 nowoczesnych a 65 w budowie. A w Polsce 1 – doświadczalny! JEDNOSTKI I WIELKOŚCI: 1Bq oznacza jeden rozpad promieniotwórczy na sekundę. 1rem = 10mSv, 100rem=1Sv, 1R = 1Rentgen = 0,000258 C/kg, 1rad = 0,01Gy. ENERGIĘ mierzymy w J (dżul), AKTYWNOŚĆ mierzymy w Bq (bekerel), DAWKĘ EKSPOZYCYJNĄ w C/kg (kulomb/kg), DAWKĘ POCHŁONIETĄ w Gy (grej), RÓNOWAŻNIK DAWKI - Sv (siwert), PROMIENIOWANIE NATURALNE POLSKA. W Polsce obywatel dostaje (gratis) dawkę w wysokości ok. 2,7mSv/ROK z czego 80% rocznej dawki promieniowania, pochodzi ze źródeł naturalnych, a tylko 20% ze źródeł sztucznych. Ze źródeł naturalnych pochodzi około 2,42mSv. DOG W otaczającym nas świecie znajdują się izotopy promieniotwórcze niektórych pierwiastków np. uranu U, toru Th, rubidu Rb, potasu K, węgla C czy wodoru H - są to radionuklidy naturalne. Ich aktywność w glebach Polski wynosi: 238U - 4,8-118Bq/kg (średnio 26Bq/kg), 228Th - 3,6-77Bq/kg (średnio 21Bq/kg), K-40K - w przedziale 111-967Bq/kg (średnio 413Bq/kg). W hipotetycznym ogródku o wymiarach 20 m x 20 m. powierzchniowa warstwa gleby o grubości 1m waży około 600 ton, i w zależności rejonu Polski, zawiera (0,6-4,2) kg U (uranu), (0,2-6,2) kg Th (toru) i (600-16800) kg K (potasu). Na każdą tonę naturalnego potasu przypada więc 117 g promieniotwórczego izotopu 40K tj. (0,0117% masy) co oznacza, że metrowa warstwa gleby zawiera od 0,07 kg do 1,96 kg 40K. tak wiec od ”Dawki Ogródkowej (DOG)” - pochodzi od (1-12) kg naturalnych radionuklidów. Dodatkowo człowiek styka się z radonem 222Rn. W powietrzu przy ziemi jego aktywność wynosi ok. 4,4Bq/m3, ale w parterowych zabudowaniach może przekraczać 200Bq/m3. W Polsce mieszka ok. 38 milionów ludzi. Jeżeli np. w Krajowym Składowisku Odpadów Promieniotwórczych działającym od 1961 r (KSOP) w gminie Różan (województwo mazowieckie) deponować rocznie 90000 kg odpadów nisko i średnioaktywnych to na 1 obywatela przypada 2,5g (pamiętamy że w ogródku mamy nawet 12 kg naturalnych radionuklidów. (SIC). (Czy nie brzmi to zbyt propagandowo...?) Źródłem promieniowania, oprócz naturalnego tła i promieniowania kosmicznego jest także diagnostyka medyczna i przemysł (wprowadzenie sztucznych izotopów) oraz promieniowanie spowodowane przez testy wybuchów jądrowych. W latach 1944-1998 przeprowadzono ponad 2000 eksplozji nuklearnych. DAWKA BANANOWA. Przeciętna całkowita aktywność ciała człowieka wynosi ok. 100Bq/kg. W ciele człowieka na 1 kg masy przypada 2,5grama K (potasu) - tyle co ma 5 bananów (czyli dla 50 kg masy równoważnikiem jest 250 bananów. W 100 gramach BANANA jest ok. 358 mg K (Potasu). Czyli - trwałe 39K (973,3%) i 41K (6,7%) oraz promieniotwórczy 40K (0,0117%) o czasie połowicznego rozpadu ok. 1,25 miliarda lat. Bananowa dawka to około 0,0001mSv. DAWKI PROMIENIOWANIA: 1.DAWKA otrzymana podczas 8 godz. snu u boku drugiej osoby: 0,00005mSv 2.DAWKA otrzymana przy przebywaniu przez rok w promieniu 100 km od elektrowni atomowej: 0,00011mSv, 3.DAWKA otrzymana przy przebywaniu przez rok w promieniu 100 km od elektrowni węglowej: 0,00038mSv, 4.DAWKA otrzymana przy… zjedzeniu jednego banana: 0,0001mSv, 5.DAWKA otrzymana przy prześwietlenie ręki: 0,001mSv, 6.DAWKA przy używaniu monitora CRT przez rok 0,001mSv, 7.DAWKA otrzymana przy prześwietlenie zęba: 0,005mSv, 8.DAWKA otrzymana podczas podróży samolotem na 1000 km lotu – około: 0,01mSv, 9.DAWKA otrzymana - mieszkając przez rok w budynku z kamienia, cegły lub betonu: 0,07mSv, 10.DAWKA roczna dla palacza 10papierosów/dzień: 0,12mSv, 11.DAWKA otrzymana w małoobrazkowym zdjęciu RTG klatki piersiowej: 0,3mSv, 12.DAWKA średnia roczna od źródeł naturalnych (gleba kosmos): 2,4mSv, 13.DAWKA otrzymana przy mammografii: 3mSv, 14.DAWKA badania w tomografii komputerowej: 6-15mSv, 15.DAWKA otrzymana po 1 godz. pobytu obecnie w Czarnobylu –średnio ok.: 5mSv, 16.DAWKA graniczna dla osób narażonych zawodowo/rok Europa: 20mSv, 17.DAWKA graniczna dla osób narażonych zawodowo/rok USA: 50mSv, 18.DAWKA wywołująca chorobę popromienną przyjęta w krótkim czasie: 400mSv, 19.DAWKA roczna dla kosmonauty na orbicie: 420mSv, 20.DAWKA terapeutyczna/seans (akcelerator liniowy): 2500mSv, 21.DAWKA na całe ciało/kilkadziesiąt minut (czas zgonu 50% po 30 dniach) ok.: 6000-10000mSv (6-10Sv), 22.DAWKA śmiertelna otrzymana przez 10 minut pobytu w pobliżu rdzenia reaktora w Czarnobylu po awarii: 50000mSv (50Sv), 23.DAWKA wywołująca zgon po paru godzinach: 100Sv. PROBLEM ODPADÓW RADIOAKTYWNYCH. Elektrownie jądrowe w UE wytwarzają około 7 tys. metrów sześciennych odpadów promieniotwórczych rocznie. ODPADY DZIELIMY NA: 1.Odpady wysokoaktywne HLW (High-Level Waste): przerobione wypalone paliwo z reaktorów jądrowych i niektórych procedur podczas produkcji broni jądrowej, 2.Odpady niskoaktywne LLW (Low-Level Waste): z reaktorów, a także ze źródeł promieniotwórczych (nauka, przemysł i medycyna), 3.Odpady transuranowe TRU (TRansUranium), których dostarczają fabryki przerobu paliwa oraz nuklearny przemysł zbrojeniowy, 4.Odpady o pośredniej aktywności ILW (Intermediate Level Waste) - materiały o aktywności właściwej beta i gamma większej od 1,2x10 7 Bq/kg oraz aktywności alfa ponad 4x10 6 Bq/kg (UK), 5.Odpady o bardzo niskiej aktywności VLLW (Very Low Level Waste), aktywność właściwa alfa, beta i gamma mniejsze od 400 Bq/kg. ZABEZPIECZENIE ODPADÓW. Odpady wysokoaktywne z reaktorów zazwyczaj przechowuje się (średnio kilkanaście lat) w miejscu ich wytworzenia w basenach wodnych (woda odbiera ciepło pochodzące z rozpadów promieniotwórczych) - należy zadbać o to, aby nie było możliwości osiągnięcia masy krytycznej w wypalonym paliwie czyli aby współczynnik mnożenia paliwa był znacznie niższy od 113. Następnie odpady poddawane są przetworzeniu, w wyniku którego dąży się do zmniejszenia objętości odpadów promieniotwórczych zawierającego izotopy o długim okresie połowicznego rozpadu. Odpady przetwarza się podczas recyklizacji dokonuje się obróbki radiochemicznej, podczas której wydobywa się przede wszystkim dwa izotopy rozszczepialne tj. 235U i 239PU. Z tlenków tych izotopów (UO2 i PuO2) można wyprodukować świeże paliwo (typu MOX). Może ono być użyte w 35 pracujących w Europie reaktorach (do rdzeni tych reaktorów można załadować około 20-50% paliwa MOX). Z paliwa wypalonego przez rok pracy elektrowni o mocy 1000 MW można uzyskać około 230 kg plutonu (1% całości wypalonego paliwa). W sumie recyklizacji podlega jakieś 97% wypalonego paliwa, pozostałe 3% (ok. 700 kg rocznie z elektrowni o mocy 1000 MW) stanowią odpady wysokoaktywne. Pełna recyklizacja (obecnie podlega mu około 6% plutonu) będzie możliwa dopiero po szerokim wdrożeniu reaktorów prędkich i opanowaniu technologii pirometalurgicznego przetwarzania paliwa jądrowego. Stałe i zestalone odpady promieniotwórcze umieszczane są w stalowych bębnach zabezpieczonych przed korozją warstwą cynku i następnie są transportowane do składnicy odpadów. Odpady ciekłe średnioaktywne są przetwarzane metodą odparowania. Pozostałości po odparowaniu zawierające ponad 99,9% substancji promieniotwórczych, które uprzednio znajdowały się w ściekach - są zestalane w cemencie. W wyniku przerobu pozostaje wciąż wysokoaktywny odpad w ciekłej postaci. Najbezpieczniejszy obecnie przerób tej cieczy polega na jej witryfikacji, tj. zeszkleniu lub glazurowaniu. Tak przygotowana gorąca borosilikatowa masa szklana (Pyrex) wlewana jest do pojemników ze stali nierdzewnej. Trwałość pojemnika stalowego oceniana jest na 1000 lat. Odpady z jednego roku pracy reaktora o mocy 1000 MW to 5 ton takiego szkła. Alternatywą do szkliwienia (glazurowania) odpadów wysokoaktywnych jest uwięzienie ich w strukturze krystalicznej odpowiedniego materiału. Tego typu materiał ceramiczny nazwany Synroc (Synthetic Rock). Głównym składnikiem Synrocu jest dwutlenek tytanu, znajdujący się w materiale w 57.%. Pozostałe składniki dobiera się w zależności od rodzaju odpadu. Są to takie minerały, jak holandyt (BaAl2Ti6O16), cyrkonolit (CaZrTi2O7) i perowskit (CaTiO3). W strukturę krystaliczną tych dwóch ostatnich minerałów łatwo wbudowuje się pluton, a także stront i bar. Przetwórnie paliwa we Francji, Wielkiej Brytanii i Belgii wytwarzają około 1000 ton rocznie takiego zeszklonego paliwa. Odpowiednio przygotowane odpady radioaktywne najlepiej składować w wyeksploatowanych kopalniach soli. Poziom promieniowania emitowanego w okresie 1000 lat odpowiada promieniowaniu naturalnemu pierwiastków promieniotwórczych w 1000 metrowej warstwie skorupy ziemskiej. Już po 200 latach przechowywania tych odpadów zagrożenie stwarzane przez nie jest niższe od zagrożenia stwarzanego przez odpady z elektrowni węglowych. W Polsce, na odpady radioaktywne przewidziano permskie złoża solne na głębokości 740 m pod powierzchnią, o grubości około 200 m. W ciągu kilkunastu lat pierwsze unijne składowiska zostaną oddane do użytku w Finlandii, Szwecji oraz we Francji. Przetwarzaniem odpadów promieniotwórczych zajmuje się Zakład Unieszkodliwiania Substancji Promieniotwórczych Instytutu Energii Atomowej (IEA) Obecnie w 14 państwach członkowskich UE eksploatowanych jest ponad 140 elektrowni jądrowych. Produkują one ponad 30% energii elektrycznej. Wiatraki tego nie zastąpią, a nawet gdyby postawić ich dziesiątki tysięcy to czy w czasie ciszy lub huraganu powinny stanąć pociągi i przemysł? UCZCIE SIĘ FIZYKI – czekają uniwersytety: w Polsce (Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i Wydział Fizyki Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie), a także w Europie i USA. IM WIĘCEJ FIZYKÓW tym większe zrozumienie otaczającego świata i mniej wierzących w CZARY I CUDA. Niestety przerażające jest, iż mimo, że mamy XXI wiek to nadal jest spora liczba osób kończących wyższe uczelnie, która nie tylko niewiele z fizyki rozumie, ale i nie potrafi implikacyjnie myśleć i dowodzić swoich racji siłą argumentów. Może już czas aby w Polsce więcej ludzi zmieniło wpajaną latami romantyczną filozofię Mickiewicza typu ”czucie i wiara silniej mówią do mnie niż mędrca szkiełko i oko” na racjonalizm René Descartes (Cartesius) ”Cogito ergo sum”. Zatem podobnie jak Marcus Porcius Cato (ur. 234 p.n.e. w Tusculum), który nieustannie i przy każdej okazji powtarzał ”Ceterum censeo Carthaginem delendam esse”, należy obecnie – jego wzorem, powtarzać: ”CZAS JUŻ NA ENERGETYKĘ JĄDROWĄ W POLSCE!” <Natin>

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]