Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Opowieści w szkatułkach

Opowieści w szkatułkach

10.10.2016
Czyta się kilka minut
Ponad 900-stronicowa „Solfatara” Macieja Hena jest zjawiskiem zupełnie osobnym w polskiej literaturze ostatnich lat.
J

Jako historyczna powieść szkatułkowa przywodzi na myśl „Rękopis znaleziony w Saragossie”. Coraz częstsza obecność Potockiego – do jego „Podróży” odwołuje się w nowej książce także Krzysztof Środa – świadczyć może o poszukiwaniach polskiej prozy, która potrzebuje odwołań do innej tradycji literackiej niż ta najbardziej znana i oczywista.
Hen nie wzoruje się na „Rękopisie...” na poziomie fabularnym czy stylistycznym, przyjmuje jednak tę samą formę gatunkową. I realizuje jej wymogi precyzyjnie, krok po kroku, kunsztownie splatając wątki i skrupulatnie wypełniając opowieścią każdą szkatułkę. To właśnie ścisła forma gatunkowa sprawia czytelnikowi „Solfatary” najwięcej przyjemności. „Kimkolwiek jesteś ty, który trzymasz w ręku te papiery: zanim je ciśniesz do ognia, spróbuj odczytać te moje po omacku gryzmolone zapiski, gdyż oto zawierzam w twoje ręce pamięć o sobie i o wszystkich innych, których zdołam na tych stronach pomieścić w czasie, który będzie mi dany”. Myśl o rzuceniu grubego tomu w twardej oprawie do ogniska czy uśmiech pojawiający się na ustach czytelnika, kiedy narrator po raz kolejny obwieszcza, że ukryty przed zawieruchą gdzieś w komnacie wykaligrafuje nam szybciutko kolejne pięćdziesiąt stron jednej z opowieści – podobne są do chwili, gdy na sali w teatrze rozbrzmiewają oklaski. To moment, w którym wydobyta zostaje umowność, ujawniony zostaje pakt zawarty między narratorem a czytelnikiem, który ma to do siebie, że jeśli jest udany, cieszy także, gdy wykracza poza granice przedstawionego świata. Owo fundujące literaturę porozumienie pozwala obu jego stronom na wspólną radość.
Rozwijająca się wartko, mistrzowsko zapleciona akcja powieści toczy się w czasie rewolucyjnych zamieszek w XVII-wiecznym Neapolu. Poszczególne „szkatułki” sięgają także czasów dawniejszych, dzieciństwa bohatera, Fortunata Petrellego, i tajemniczych – wedle zasad gatunku – losów jego rodziny i przyjaciół. Bohater-narrator zaś, autor „po omacku gryzmolonych zapisków”, jest wydawcą „Wiadomości Neapolitańskich”, redaktorem i kronikarzem codziennego życia miasta. W tym sensie „Solfatarę” czytać można także jako niewiarygodnie długi reportaż uczestniczący, kronikę niekończących się wypadków – szczególny dokument początków dziennikarstwa. Jeśli taką właśnie zechcemy zawrzeć z autorem umowę. ©

Maciej Hen „Solfatara”, W.A.B., Warszawa 2015

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]