Kształtujemy lepszy świat – rozmowa z Renatą Bem, dyrektor generalną UNICEF Polska

Jacek Taran: Jakie są główne cele UNICEF Polska i jakie działania organizacja podejmuje na rzecz dzieci? Jakie najważniejsze wyzwania stoją obecnie przed UNICEF-em w Polsce?

Renata Bem: UNICEF, czyli Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci, chroni prawa dzieci, wspiera ich potrzeby oraz tworzy warunki do rozwoju. W Polsce prowadzimy działania dostosowane do lokalnych potrzeb. Reprezentujemy interesy najmłodszych w relacjach z władzami i społeczeństwem. W tym celu np. monitorujemy wdrażanie Konwencji o prawach dziecka. Przygotowaliśmy raporty o skali wykluczenia transportowego dzieci i młodzieży oraz o respektowaniu ich praw. Angażujemy szkoły i społeczności lokalne w promowanie praw dziecka oraz zwiększanie świadomości na temat potrzeb i problemów. Prowadzimy zbiórki funduszy na międzynarodowe projekty pomocowe. Dzięki nim wpływamy na poprawę warunków życia dzieci w najuboższych regionach świata, zwłaszcza dotkniętych konfliktami i klęskami żywiołowymi.

Nawet w najbardziej niedostępnych i niebezpiecznych miejscach świata UNICEF może zapewniać dostęp do podstawowej opieki medycznej, szczepień oraz programów żywieniowych. W regionach dotkniętych konfliktami czy ubóstwem budujemy szkoły, dostarczamy materiały edukacyjne i szkolimy nauczycieli. Znaczna część naszych działań dotyczy ochrony dzieci przed przemocą, wykorzystywaniem i zaniedbaniem, także poprzez wsparcie psychologiczne.

Do najważniejszych wyzwań należy pogarszająca się kondycja psychospołeczna dzieci i młodzieży w Polsce. Z naszych badań wynika, że aż 40 proc. badanych dzieci nie czuje się szczęśliwe, a głównym źródłem stresu jest szkoła. Młodzi uważają też, że ich prawa nie są przestrzegane. Z pewnością na życie dzieci w Polsce w najbliższych latach ogromny wpływ będą miały megatrendy obserwowane na całym świecie: starzenie się społeczeństw, zmiana klimatu i szybki rozwój technologiczny. To wymaga dostosowywania działań do dynamicznie zmieniających się warunków.

Dlaczego możliwość przekazania 1,5% podatku na UNICEF jest tak ważna dla organizacji?

Dziś 1,2 mld dzieci żyje w ubóstwie; prawie 600 mln nigdy nie miało okazji nauczyć się czytać, a 35 mln cierpi przez niedożywienie. Co czwarte dziecko na świecie żyje w strefach konfliktów albo zostało zmuszone do ucieczki z domu.

Skuteczne dostarczanie pomocy humanitarnej wymaga stałego dostępu do odpowiednich środków. Te zasoby pozwalają na finansowanie bieżących, często gwałtownie pojawiających się potrzeb.

Środki pozyskane dzięki 1,5% wspierają główne obszary działań UNICEF-u. To dzięki nim finansujemy też wsparcie rodzin, macierzyństwa i rodzicielstwa, a także upowszechnianie i ochronę praw dziecka.

Na jakie działania przeznaczane są środki z 1,5% podatku? Jakie programy wcześniej udało się zrealizować z tych wpływów?

W tej chwili mamy kompletne informacje za rok 2023. To był ekstremalnie trudny czas. W ramach pilnych akcji humanitarnych pomagaliśmy dzieciom poszkodowanym w trzęsieniach ziemi w Syrii i Turcji, w powodzi w Libii czy ofiarom konfliktu w Strefie Gazy. Docieraliśmy z pomocą do potrzebujących w ciągu pierwszych 72 godzin, dostarczając namioty, czystą wodę, lekarstwa, żywność oraz ciepłe ubrania. Finansowaliśmy wsparcie dla pokrzywdzonych przez kryzysy zbrojne i akty przemocy w Górskim Karabachu, w Sudanie, w Afryce Zachodniej i Środkowej oraz na Haiti.

W 2023 r. jedna trzecia środków UNICEF-u została wydana na programy zdrowotne, żywieniowe i akcje szczepień. Finansowaliśmy programy chroniące dzieci przed przemocą i wykorzystywaniem. Ważnym zadaniem jest też promowanie i ochrona praw dziecka, a także pozyskiwanie i analiza danych o najmłodszych.

W jaki sposób darczyńcy mogą zobaczyć efekty swojego wsparcia?

Na stronie UNICEF Polska publikujemy sprawozdania oraz raporty, które omawiają sposób wydatkowania pozyskanych środków. Prowadzimy też bieżącą komunikację w mediach i naszych kanałach aktywności, które organizacja prowadzi na szczeblu światowym i krajowym.

Czy może Pani podzielić się historią dziecka lub społeczności, która skorzystała z pomocy UNICEF-u dzięki środkom z 1,5%?

Takich podnoszących na duchu historii jest wiele. Przychodzi mi na myśl np. pochodząca z Nigerii Nana. Trafiła do ośrodka zdrowia wspieranego przez UNICEF, kiedy miała osiem miesięcy. Była skrajnie niedożywiona. Szybko otrzymała odpowiednie leki i bogatą w składniki odżywcze żywność terapeutyczną – w jej stanie nie mogła od razu zacząć przyjmować normalnych pokarmów. Po dwóch miesiącach leczenia przybrała na wadze i zaczęła wygrywać z niedożywieniem.

W ostatnim czasie szczególnie skupiamy uwagę na Strefie Gazy. Bez pomocy humanitarnej dzieci nie są w stanie tam przetrwać. Zapewniamy im dostęp do czystej wody, zaopatrujemy szpitale i wspieramy personel medyczny, dostarczamy suplementy i witaminy. UNICEF koordynuje w Gazie grupę ponad 30 partnerów, którzy zajmują się walką z niedożywieniem.

Jak możemy dodatkowo angażować się w pomoc dla UNICEF-u poza przekazaniem 1,5%?

Każdy z nas może przy pomocy jednorazowych lub comiesięcznych wpłat wspierać wybrany przez siebie cel. Te środki sfinansują konkretny obszar działania lub trafią do wskazanego kraju. W ramach programu „Prezenty bez pudła” można też przekazać środki na zakup produktów humanitarnych, np. mleka terapeutycznego, środków higieny czy też zestawów edukacyjnych dla dzieci. Coraz popularniejszy jest też w Polsce program testamentowy „Ponadczasowi” – zależy nam, żeby spadkodawcy pamiętali o potrzebach dzieci, a każdy taki zapis dla nas się liczy.

Wiele firm w świadomy sposób chce łączyć swoje cele korporacyjne ze wsparciem poprawiającym warunki życia najmłodszych. Wykorzystujemy zasoby i wiedzę sektora prywatnego, zwiększając w ten sposób globalny wpływ UNICEF-u. Współdziałamy z przedsiębiorstwami z różnych branż, aby dokonywać strategicznych inwestycji w projekty i obszary geograficzne, które mają znaczenie dla działalności biznesowej naszych partnerów.

Przedsiębiorcy mogą np. dołączyć do nowego globalnego programu UNICEF Champion for Children i przekazywać darowizny pieniężne na wsparcie wybranego celu humanitarnego. Form pomagania i wspierania naszych działań jest bardzo wiele, wszystko zależy od woli naszych darczyńców.

Jakie są plany UNICEF Polska na najbliższe lata w kontekście finansowania i nowych inicjatyw?

Finansowanie wspomnianych już zasobów podstawowych to najlepszy sposób, aby wspierać UNICEF w codziennej pracy na rzecz każdego dziecka. W swych działaniach musimy być elastyczni, dlatego cenimy innowacyjność i nowe spojrzenie na wyzwania współczesności. Już teraz przeznaczamy środki na pionierskie inicjatywy, które mają potencjał, aby zapewnić dzieciom najlepsze wsparcie i jeszcze większe możliwości, także w przyszłości.

Będziemy też kontynuować starania zmierzające do sprawnego reagowania na kryzys klimatyczny, postępującą degradację środowiska i utratę różnorodności biologicznej.

Jakie jest Pani przesłanie dla osób, które zastanawiają się, czy przekazać swoje 1,5% podatku na UNICEF?

Troska o zdrowie, edukację i bezpieczeństwo życia dzieci i młodzieży w Polsce i na świecie pomaga nam wszystkim kształtować lepszy świat przyszłości. Dzięki środkom od darczyńców prowadzimy działania na rzecz dzieci w zakresie dopasowanym do rzeczywistych potrzeb. W ten sposób nasze wsparcie dociera na czas wszędzie tam, gdzie jest najbardziej potrzebne, niezależnie od niesprzyjających okoliczności. UNICEF jest globalną, wszechstronną organizacją, która dzięki skali podejmowanych działań, wieloletniemu doświadczeniu oraz sprawdzonym metodom zmienia jakość życia dzieci na świecie i w Polsce.

Ty decydujesz. My działamy. Przekaż swoje 1,5% podatku na pomoc dzieciom z UNICEF Polska. KRS 0000107957

Renata Bem – dyrektor generalna i prezes zarządu UNICEF Polska, związana z organizacją od ponad 14 lat. Pełniła funkcję zastępcy dyrektora generalnego, nadzorując i wspierając działania zespołów fundraisingowych, marketingu i komunikacji. Zainicjowała zmiany w strukturze i działaniu, ze szczególnym naciskiem na partnerstwo z biznesem. Koordynatorka i współautorka programów współpracy NGO-biznes.

Karierę zawodową zaczynała jako tłumaczka specjalizująca się w prawie i biznesie, współpracując z kancelariami prawnymi i firmami różnych sektorów. Stawia na digitalizację i efektywność, co przekłada się na dynamiczny rozwój organizacji. Aktywna prelegentka na konferencjach branżowych, ekonomicznych i ESG.