Kościół i naukowcy o sumieniu

„Współczesne społeczeństwa demokratyczne uznają, że (...) nie ma jednego, »właściwego« systemu przekonań moralnych czy religijnych” – napisał Komitet Bioetyki PAN w stanowisku w sprawie klauzuli sumienia opracowanym 12 listopada 2013 r.
Czyta się kilka minut

Lekarz, pielęgniarka czy położna mają prawo odmówić świadczeń zdrowotnych niezgodnych z ich sumieniem. Prawo to jednak podlega ograniczeniom. Mają oni ustawowy obowiązek uzasadnić swoją odmowę, wskazać pacjentowi „realną możliwość” uzyskania tego świadczenia oraz uprzedzić na piśmie swojego przełożonego. Lekarz nie może odmówić legalnego świadczenia, gdy „zwłoka w udzieleniu pomocy mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, oraz w innych przypadkach nie cierpiących zwłoki”. Autorzy stanowiska uznali, że pod klauzulę sumienia podlega aborcja i zabiegi in vitro. Nie podlegają natomiast wypisywanie recept i kierowanie na badania prenatalne.

Zdanie odrębne przedstawiła członkini Komitetu Bioetycznego PAN s. prof. Barbara Chyrowicz z KUL, zwracając uwagę, że niektóre „pośrednie działania” (np. wypisywanie recept na środki postkoitalne) mają znamiona współudziału w złu, zatem powinny także podlegać pod klauzulę sumienia.

Do stanowiska Komitetu Bioetyki PAN odniósł się Zespół Ekspertów ds. Bioetyki Konferencji Episkopatu Polski, ogłaszając 20 lutego swoje polemiczne uwagi. Zarzucił Komitetowi Bioetyki PAN, że traktuje klauzulę sumienia jako wyjątek od reguły, tymczasem jest ona fundamentalnym prawem człowieka i wyjątkiem, domagającym się zawsze uzasadnienia, jest ograniczanie tego prawa.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

Ilustracja na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 10/2014