Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

FESTIWAL CONRADA. INTENSYWNOŚĆ

FESTIWAL CONRADA. INTENSYWNOŚĆ

04.09.2016
Czyta się kilka minut
24 – 30 października 2016
S

Skąd w naszym języku tyle metafor? Dlaczego mówimy, że „czas biegnie” lub „płynie”? Rozumiemy, co znaczy sformułowanie „oszczędzać czas”, ale przecież te dwa słowa pochodzą z różnych porządków! Czy możemy obyć się bez podobnych wyrażeń?

Czy możliwa jest komunikacja bez użycia metafor? Oczywiście, że nie. Ale dlaczego?

Jedni tłumaczą, że to wina samego języka, który jest niedoskonałym narzędziem komunikacji. Świat czeka na opisanie, nasze uczucia oczekują na odpowiednie słowo, które je wyrazi, ale język nieustannie nas zwodzi i zawodzi. Próbujemy powiedzieć jedno, ale wychodzi nam coś zupełnie innego. Dwoimy się i troimy, żeby nazwać rzeczy, ludzi, emocje, przekazać myśli, lecz efekt jest zawsze niezadowalający, jakby czegoś brakowało, jakby coś poszło nie tak. Za pomocą metafor próbujemy tę niedoskonałość nieco złagodzić, ryzykując jednak, że inni zrozumieją nas opacznie. To budzi zwątpienie w komunikacyjną moc języka, a nawet złość. Skoro nasze tradycyjne narzędzia zawodzą, to być może należy je porzucić i wynaleźć coś innego – jakiś niewerbalny sposób porozumiewania się, który dzięki nowym technologiom wydaje się realną alternatywą dla języka.

Mimo to nie powinniśmy tak łatwo rezygnować z metafor! Zakładamy, że wina leży wyłącznie po stronie języka. Co jednak, jeśli świat jest zaledwie plątaniną przypadkowo współwystępujących ze sobą elementów? Co jeśli nie ma między nimi żadnego spoiwa? Wówczas jedynym sposobem na powiązanie ze sobą rzeczy i ludzi (a także innych istnień) jest właśnie metafora, która etymologicznie oznacza transport, przenoszenie czegoś z jednego miejsca w drugie, z jednego kontekstu do drugiego.
Snując opowieści, wymyślając metafory, próbujemy złączyć ze sobą to, co nigdy wcześniej nie zostało połączone. W ten sposób nadajemy sens doświadczeniom, które stały się naszym udziałem, zawiązujemy relacje z innymi, tworzymy wspólnoty i instytucje.

Do tego służy nam literatura: właśnie dlatego ją piszemy i czytamy, za to ją cenimy, dlatego między innymi co roku podczas Festiwalu Conrada oddajemy się intensywnym dyskusjom na jej temat. Przyjedźcie pod koniec października do Krakowa, by wspólnie z nami wymyślić wiele nowych metafor. ©℗

Grzegorz Jankowicz, dyrektor programowy Festiwalu Conrada

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Autor artykułu

Urodzony w 1978 roku. Filozof literatury, eseista, redaktor, krytyk i tłumacz. Dyrektor programowy Festiwalu Conrada. Redaktor działu kultury „Tygodnika Powszechnego”. Dyrektor programów...

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum
Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]