Elegie

Emmanuel Hocquard urodził się w 1940 roku w Cannes, ale młodość spędził w Tangerze. Francuski, mimo że zaczął się nim posługiwać wcześnie, był jego drugim językiem. Życie na styku kultur i języków jest źródłem jego literackich fascynacji. Prócz poezji Hocquard zajmuje się także przekładem (tłumaczy poetów amerykańskich). Zaczynał jako nauczyciel języka francuskiego. W latach 1973-1986 prowadził wydawnictwo Orange Export Ltd, w którym prezentował francuskich eksperymentatorów literackich. Pracował również w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Paryżu jako animator kultury i kierownik działu literackiego.

Hocquard należy do pokolenia francuskich pisarzy, których postawy artystyczne kształtowały się w czasach strukturalistycznej "burzy i naporu". Miało to wpływ na jego koncepcję języka poetyckiego. Według Hocquarda wiersz nie jest przedstawieniem zewnętrznej rzeczywistości, lecz rodzi się ze znaczeniowych napięć między słowami. Istotny jest dla niego dźwiękowy i graficzny wymiar języka.

W "Warunkach oświetlenia" znajdujemy kilkadziesiąt krótkich utworów o podobnej strukturze graficznej, które autor podzielił na 21 części. Dzięki rozwiązaniom typograficznym (poeta stosuje pauzy, które mają symbolizować nagłe zerwania języka jakby wiersze były niedokończone, otwarte na zmiany) teksty przypominają kolaże. Hocquard określa te utwory mianem elegii, przy czym definiuje ów klasyczny gatunek poetycki w szczególny sposób. Według niego elegia nie polega na wyrażaniu lamentu, żalu po utracie kogoś, lecz na wypowiadaniu i powtarzaniu słów. Jako że mowa składa się z powtórzeń, z powrotów tych samych wyrazów, cały język jest elegią, w której zwielokrotnionych recytacjach znikają podmiot i świat. Wiersze z tomu są urywkami tej wielkiej elegii - stanowią coś w rodzaju punktowego oświetlenia, które pada na pojedyncze słowa.

Emmanuel Hocquard, "Warunki oświetlenia. Elegie", tłum. Marcin Kurek, wyd. Miasto Gdańsk i słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2009 r.