Bluzg

Podtytuł głosi: „Ostatnia powieść awangardowa”. Że awangardowa, nie ulega wątpliwości – konstrukcją przypomina raczej tom poetycki. Ale czemu ostatnia? Wyjaśnienie jest tyleż banalne, co wstrząsające: bo narrator ma wkrótce umrzeć.
Czyta się kilka minut

Kilkadziesiąt krótkich (zazwyczaj nieprzekraczających objętości jednej strony), zatytułowanych od słowa „Dlaczego”, rozdziałów jest zapisem świadomości chorego na raka. Zapisem sześciu lat rozpaczy, złości, żalu – emocji tak silnych, że niepoddających się subtelnej literackiej obróbce.

Nie ma tutaj narracji od A do Z, od diagnozy do ostatnich dni lub cudownego ocalenia. Są strzępy: rozmowy z poczekalni, esemesy, fikcje, modlitwy, parafrazy, aforyzmy, pojedyncze słowa. Wszystko gorzkie do szpiku kości. Tak straszne, że aż śmieszne.

Jak dialog lekarza z pacjentem: „– Palił pan? – A skąd, nigdy. – Było palić”. Albo myśli w poczekalni rehabilitacyjnej: „Stół z powyłamywanymi nogami. Panny z powycinanymi cyckami. Czy pójdę do piekła?”. Albo rozważania przed szpitalnym kioskiem: „właściwie, nie chorować dziś na raka, to jakiś kompletny obciach. Nie masz raka? To wypierdalaj z pierwszej strony okładki. (…) Ten przegrał walkę, tamten wygrał walkę. Swoją drogą, jak bardzo narąbane trzeba mieć w głowie, żeby pisać o tym w kategoriach walki”. Wyjątkowo dużo u Jaworskiego wulgaryzmów. Bo jego książka jest właśnie bluzgiem: bluzgiem przeciwko cierpieniu i śmierci.


Krzysztof Jaworski, „Do szpiku kości. ostatnia powieść awangardowa”, Biuro Literackie, Wrocław 2013

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 26/2014

Artykuł pochodzi z dodatku Nagroda Literacka Gdynia 2014