Wyrwać korzenie i korzonki

80 lat temu zaczęła się pierwsza wielka wywózka obywateli polskich na Syberię. W kolejnych miesiącach z ziem wschodnich II RP Sowieci deportowali ponad pół miliona ludzi. Czy o tej historii wiemy...

Reklama

Wyrwać korzenie i korzonki

Wyrwać korzenie i korzonki

03.02.2020
Czyta się kilka minut
80 lat temu zaczęła się pierwsza wielka wywózka obywateli polskich na Syberię. W kolejnych miesiącach z ziem wschodnich II RP Sowieci deportowali ponad pół miliona ludzi. Czy o tej historii wiemy już wszystko?
Zoja i Wiera Tymoszyckie, zesłane z majątku Nowodwory na Podlasiu. Zdjęcie wykonano w Bijsku, w Kraju Ałtajskim, ok. 1945 r. ARCHIWUM RODZINNE WOJCIECHA KONOŃCZUKA
F

Funkcjonariusze NKWD przychodzili w nocy lub nad ranem. Zaczynało się od walenia w drzwi, po czym do środka wkraczało kilku enkawudzistów i po szybkiej rewizji, głosem nieznoszącym sprzeciwu, rozkazywali: „Sobirajties’!”.

Ten moment pojawia się we wszystkich wspomnieniach zesłańców – i zwykle opowiadany jest wyjątkowo wyraźnie, z dużą ilością szczegółów i wielkimi emocjami. Widać, że była to jedna z najważniejszych chwil w ich życiu. Rozpoczynała bowiem kilkuletnią gehennę, zakończoną powrotem do domu w najlepszym razie w 1946 r. lub później. Wielu nie miało nawet takiego – było nie było – szczęścia.

Przeciw „kontrrewolucjonistom”

Był 10 lutego 1940 r., gdy uzbrojeni sowieccy wojskowi wtargnęli do dużej leśniczówki w Mętnej niedaleko Bugu. Pięcioosobowa rodzina leśniczego Stefana Russela usłyszała, że natychmiast mają się spakować. Pozwolono im zabrać...

17231

Dodaj komentarz

Chcesz czytać więcej?

Wykup dostęp »

Załóż bezpłatne konto i zaloguj się, a będziesz mógł za darmo czytać 6 tekstów miesięcznie! 

Wybierz dogodną opcję dostępu płatnego – abonament miesięczny, roczny lub płatność za pojedynczy artykuł.

Tygodnik Powszechny - weź, czytaj!

Więcej informacji: najczęściej zadawane pytania »

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Uwaga co do składu narodowościowego: z wojewodztw zajętych przez ZSRR tylko bialostockie mialo tak duży udział Polaków (ok. 67℅). Polacy stanowili większość jeszcze w woj. Wileńskim oraz Nowogrodzkim (59℅, 52%) i byli blisko w Tarnopolskim (49%). Ale potem to był zjazd do kilkunastu procent. I to i tak na podstawie kwestionwanego miejscami spisu z 1931). Także nie można odsetka wywiezionych Polaków porównywać z calym krajem. Natomiast np. ludnosć żydowska wychodzi nadreprezentowana, ponieważ stanowiła ok 10% mieszkańców wschodnich województw, a w deportacjach stanowili dwukrotnie więcej. Natomiast Ukraincy i Bialorusini byli wywożeni w mniejszym odsetku. Choć i tak warto wspominać, że też byli. Reżim komunistyczny był brutalny wobec wszystkich, niezleżnie od narodowości i w kolejnych akcjach, czystkach i zsyłkach cierpialy tm wszystkie narody po kolei i warto o tym pamiętać. Inną sprawą jest to, że bezposreni świadkowie i bohaterowie tych wydarzeń w większości juz odeszli. A szkoda, bo rozmowa z nimi robiła piorunujące wrażenie: " a potem na Uralu to bywało ciężko...". Pozdrawiam jeszcze żyjących świadków historii!

Ludność żydowska była nadreprezntowana, bo jak wspomniano w tekście byli to w dużej mierze uchodźcy z niemieckiej strefy okupacyjnej - w 1940 r. było ich po prostu dużo więcej na tych terenach niż normalnie.

...

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]