„Wszakże”

Możliwe. I dzieje się to wcale nie tak rzadko. Najczęściej (tak mi się wydaje) i najłatwiej o uronienie Słowa jest przy jego tłumaczeniu. Czy nie dlatego właśnie "mała" Tereska z Lisieux chciała się uczyć języków biblijnych, by móc czytać Pismo Święte w oryginale? Weźmy przykład: 15. rozdział Ewangelii według św. Łukasza (niektórzy nazywają go "Ewangelią w Ewangelii" - to w nim znajdujemy Jezusowe przypowieści o zgubionej owcy, o zgubionej drachmie i o synu marnotrawnym).

We wszystkich polskich przekładach zaczyna się on następująco: "Zbliżali się do Niego [tzn. do Jezusa] wszyscy celnicy i grzesznicy, aby Go słuchać". Tymczasem w tekście greckim czytamy wyraźnie: "Wszakże wszyscy celnicy i grzesznicy zbliżali się do Niego, aby Go słuchać". "Wszakże" ("natomiast", "przeciwnie", "ale") - po grecku: de, w łacinie: autem (i tak - uważnie! - przetłumaczył św. Hieronim: "erant autem publicani et peccatores..."). Daremnie szukać tego słowa w naszych, i nie tylko naszych tłumaczeniach. Powie ktoś: też mi problem! "Wszakże". Jest się o co czepiać! A jednak.

Przecież owo "wszakże" sprawia, że ów 15. rozdział łączy się z poprzednim - nie stanowi odrębnej całości, tylko rodzi się z określonego kontekstu - z sytuacji, do której nasze "wszakże" odsyła. A co jest wcześniej? Wcześniej (Łk 14, 23-35) Jezus roztacza przed swoimi uczniami dość radykalną perspektywę: każe im nienawidzić swoich najbliższych i siebie samych, mówi, że nie mogą iść za Nim, jeśli nie wezmą swojego krzyża; że muszą się wyrzec wszystkiego, co posiadają. Bez tego będą jak zwietrzała sól; będą jak ktoś, kto zaczął budowę, ale brakło mu na wykończenie; albo jak król, który wybrał się na wojnę, nie obliczywszy wpierw siły swojej armii.

"Wszakże"! Tak ostre Słowo, tak radykalnie zarysowany ideał nie zraża, nie odrzuca; przeciwnie, pociąga! Pierwszymi natomiast ludźmi, dla których jest on atrakcyjny - są celnicy i grzesznicy; a więc ci, których powszechna opinia skazuje już tylko na grzech i potępienie. Najwyraźniej Jezus w taki sposób głosi nawet najwyższe wymagania, że nikt nie czuje się wykluczony z grona zaproszonych do ich realizacji; nikt nie czuje się uznany za niezdolnego, by je spełniać. Nikt na wstępie nie jest odrzucony - niezależnie od tego, jakie było jego wczoraj, a nawet dzisiaj.