Wprowadzenie

Hasło tegorocznej edycji Festiwalu Conrada – „Natura przyszłości” – zawiera dwuznaczność, która zakreśla horyzont naszych październikowych rozważań o świecie percypowanym za pośrednictwem literatury. Wywodzący się z języka łacińskiego rzeczownik „natura” ma kilka sensów. Dosłownie oznacza narodziny. W codziennej komunikacji używamy go na określenie środowiska przyrodniczego. Czasem oznacza również istotę, sedno rzeczy, osoby lub zjawiska. Za jego pomocą można też zwrócić uwagę na dominującą cechę czegoś, a nawet na układ czy strukturę jakiegoś obiektu, także abstrakcyjnego. Wszystkie te znaczenia bierzemy pod uwagę. Z zaproszonymi pisarkami i pisarzami spróbujemy wyobrazić sobie kształt przyszłości, tej najbliższej oraz tej odległej. Poza tym będziemy się zastanawiać, jakim zmianom ulegnie środowisko naturalne. Wreszcie – zajmiemy się metamorfozami rozmaitych zjawisk społecznych, wybierając te spośród nich, które zdaniem naszych gości odegrają kluczową rolę w formowaniu przyszłości naszej planety i zamieszkujących ją istnień.

Stworzenie obrazu potencjalnej przyszłości nie jest jedynym celem, jaki sobie postawiliśmy. Nie chodzi tylko o pracę wyobraźni, ale również – a nawet przede wszystkim – o interwencję, która pozwoli zatrzymać procesy destrukcyjne, zarówno lokalne, jak i globalne. Niby zdajemy sobie sprawę z powagi sytuacji, niby wiemy, że gwałtowne zmiany klimatyczne, postępująca degradacja przyrody, niewydolność systemów społecznych czy nierówności ekonomiczne są faktem, a jednak nadal nie podejmujemy wystarczających działań zapobiegawczych, nadal zwlekamy z radykalnymi decyzjami, założywszy, że wciąż mamy czas, by powstrzymać katastrofę. Prawda, z którą musimy się błyskawicznie skonfrontować i z której musimy wyciągnąć wszystkie wnioski, jest taka, że nie mamy ani chwili do stracenia.

Michał Paweł Markowski: Jeśli naprawdę chcemy zatroszczyć się o Ziemię, powinniśmy poznać źródło metafor, za pomocą których myślimy o sobie i świecie. Uświadomimy sobie wtedy, że Ziemia to ziemia – kruche i przemijające miejsce, o które trzeba nam stale dbać.