Przez szubienicę ku demokracji

Migawki filmowe związane z wykonaniem wyroku na Saddamie Husajnie były dla mnie najobrzydliwszym widokiem roku. Mogę zrozumieć wiwatujące z tej okazji tłumy: być może moi praprzodkowie też latali patrzeć na palenie czarownic. Jakaż to musiała być przyjemność, widzieć osobę budzącą strach bezradnie płonącą na stosie. Jakież poczucie tryumfu i mocy, nawet jeśli w ujarzmieniu złowrogich sił nie miało się żadnego udziału. Zrozumieć jednak, to nie znaczy pochwalać albo mówić, że to normalne. Powiedzmy jasno: Saddam Husajn był cynicznym mordercą, ludobójcą. Ale czy z tego wynika, że unieszkodliwionego, skutego łańcuchem i osadzonego w więzieniu mordercę należy zamordować? Że dla odstraszenia innych? Już od dawna wiadomo, że widmo kary śmierci nie odstraszyło żadnego psychopaty od popełniania zbrodni. Że oddanie sprawiedliwości ofiarom? Przecież stracenie Husajna nie przywróciło do życia ani jednej z nich. Że ponieważ był człowiekiem niebezpiecznym, został stracony w obronie własnej społeczeństwa? Z wypowiedzi ludzi znających Irak wynika, że Saddam powieszony wcale nie jest mniej groźny niż Saddam więziony, bo rozrastający się w mit kult męczennika i umiejętnie podsycana chęć zemsty mogą się okazać ideologią całkiem skuteczną.