El Greco zostawił kilka wersji obrazu przedstawiającego apostołów Piotra i Pawła prowadzących nadzwyczaj wyważoną rozmowę, a wiemy z Biblii, że chodziło o sprawy, które jeśli mają być prawdziwe, muszą być intymne. O miłość bowiem w tej dyskusji chodzi, nie tylko o wiarę i nadzieję, które przecież przemijają. Obydwaj apostołowie nie patrzą, jak to zwykle bywa, przed siebie, na widza, ale poza ramy obrazu. Tym samym zdają się zachęcać obserwującego ich dysputę do wyjścia poza ramy tej rzeczywistości, która już przeminęła, i pójścia w kierunku teraźniejszości, tego, co się tutaj i teraz zaczyna dziać. Niełatwa to propozycja, a świadczą o tym atrybuty, w które malarz zaopatrzył postaci apostołów.
Artysta ubrał Piotra w szaty żółte, symbol zdrady, na innym obrazie zielone, a więc nadziei. Paweł, ubrany w czerwoną szatę, symbol męczeństwa z miłości, dzierży w ręku miecz, symbolizujący wytrwałość w wierze; na innym przedstawieniu trzyma rękę na otwartej księdze, symbolu Ewangelii. Piotr zaś ma w ręku klucze, co znaczy, że ich życie nierozdzielnie złączone jest z głoszeniem Dobrej Nowiny. Tę ścisłą więź, braterską przyjaźń obydwu uczniów Jezusa, podkreślają ich skrzyżowane ręce. Obydwaj przecież żyli dla Chrystusa i obydwaj dla niego umierali w sensie przenośnym i dosłownym. Te skrzyżowane ręce apostołów pozwalają też wierzyć, że różnice w podejściu do sposobu życia nie tylko nie powinny wyniszczać Kościoła, a przeciwnie, budować. Dlatego ta apostolska dyskusja, zwana dzisiaj synodem, wciąż trwa.
„Kiedy Kefas – pisze Paweł – przybył do Antiochii, sprzeciwiłem się mu otwarcie (...). Razem z nim także inni Żydzi zaczęli się zachowywać nieszczerze (...). Kiedy więc zobaczyłem, że nie postępują zgodnie z prawdą Ewangelii, powiedziałem Kefasowi wobec wszystkich: Jeśli ty, będąc Żydem, żyjesz według obyczajów pogan, a nie Żydów, jak możesz zobowiązywać pogan do postępowania według obyczajów żydowskich?”.
Być może dlatego Franciszek na początku papieskiej posługi Kościołowi prosił, że gdyby pobłądził, powiedzieć mu o tym w oczy. Później dziesiątki razy przypominał o obowiązku mówienia prawdy. Dzisiaj ten apostolski spór odżył w dyskusjach o ustroju Kościoła: nadal ma on mieć strukturę monarchistyczną czy synodalną?
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru Nr 26/2025
