Ocalić od zapomnienia

Do takich ludzi należał jezuita o. Tomasz Rostworowski. Zebrano i opublikowano jego pisma, dokumenty i wspomnienia o nim, obszerne tomy nie zawsze jednak zachęcają do lektury. Tym bardziej godna uznania jest inicjatywa następcy o. Tomasza, obecnego duszpasterza akademickiego w Łodzi o. Jacka Granatowskiego, który opublikował jego przystępną biografię, będącą zresztą pierwszym rozdziałem pracy doktorskiej, poświęconej wpływowi ojca Tomasza na rozwój duszpasterstwa akademickiego w Polsce.

Już zwięzły biogram robi wrażenie. „O. Tomasz Rostworowski SJ (1904–1974) był jezuitą, kaznodzieją, rekolekcjonistą, pisarzem, nauczycielem Gim-nazjum Jezuitów w Wilnie, harcerzem Rzeczypospolitej w ZHP, uczestnikiem obrony Lwowa w 1939 r. Jako kapelan Komendy Głównej AK w stopniu podpułkownika brał udział w Powstaniu Warszawskim, przyjął pseudonim »Ksiądz Marek«. Odznaczono go m.in. orderem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych. Po wojnie został pierwszym duszpasterzem akademickim w Łodzi, był także krajowym moderatorem Sodalicji Mariańskich Akademików, a w latach 1950-56 więźniem Koszykowej, Mokotowa i Wronek. Po wyjściu na wolność w 1956 roku pełnił funkcję wychowawcy młodych jezuitów w nowicjacie w Kaliszu. Po roku został ponownie duszpasterzem akademickim na KUL-u. Po wyjeździe z Polski w 1963 roku pełnił funkcję kierownika polskiej sekcji Radia Watykańskiego, był korespondentem Soboru Watykańskiego II, współtworzył Muzeum Kopernikańskie w Rzymie”.

Biogram nie ukazuje jednak bogactwa niezwykłej osobowości ojca Tomasza. Ogromna kultura, na którą pracowały pokolenia, wykształcenie, talenty, m.in. muzyczny, niebywała energia i odwaga, a równocześnie głęboka wiara sprawiły, że był on jednym z tych, którzy wypracowali styl pracy duszpasterstw akademickich w Polsce, tak przydatny w czasach PRL. Biografia napisana przez o. Granatowskiego niewątpliwie zachęci do lektury pism o. Rostworowskiego. Mam w bibliotece nabyty w przecenie tom zawierający jego listy, biogramy, artykuły, notatki rekolekcyjne z lat 1940–73 („O Bogu i ludziach”, Rytm 2005). Jestem przekonany, że bez tego rodzaju lektur wiedza o Kościele w Polsce będzie co najmniej uboga, jeśli nie wręcz zniekształcona.

O. Jacek T. Granatowski SJ, Niezwykły człowiek na trudne czasy. Życie i działalność o. Tomasza Rostworowskiego SJ, Warszawa 2011, Narodowe Centrum Kultury.